TMK Madde 67 Dernek üyeliğinin çıkarılma ile sona ermesi

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 67, dernekten çıkarılma usulünü düzenlemektedir.

Resmi Metin

Çıkarılma ile

Madde 67- (1) Tüzükte üyelerin çıkarılma sebepleri gösterilebilir.

(2) Tüzükte çıkarma sebepleri gösterilmişse, çıkarma kararına bu sebeplerin haklı sayılamayacağı iddiasıyla itiraz edilemez.

(3) Tüzükte çıkarma düzenlenmemişse üye, ancak haklı sebeple çıkarılabilir. Bu çıkarma kararına, haklı sebep bulunmadığı ileri sürülerek itiraz edilebilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Bu madde, dernekten çıkarılma usulünü düzenlemektedir. Birinci fıkra, tüzükte üyelerin çıkarılma sebeplerinin gösterilebileceğini belirtmektedir. İkinci fıkra, tüzükte çıkarma sebepleri gösterilmişse bu sebeplerin haklı sayılamayacağı iddiasıyla çıkarma kararına itiraz edilemeyeceğini hükme bağlamıştır. Üçüncü fıkra ise tüzükte çıkarma düzenlenmemişse üyenin ancak haklı sebeple çıkarılabileceğini ve bu karara haklı sebep bulunmadığı ileri sürülerek itiraz edilebileceğini düzenlemektedir.

4721 sayılı Kanun’un gerekçesinde, çıkarılma sebeplerinin dernek tüzüğünde gösterilmesinin yaygın bir uygulama olduğu belirtilmiştir. Madde, tüzükte düzenleme olan ve olmayan hâller için farklı itiraz yolları öngörerek derneğin özerkliği ile üyenin korunması arasında denge kurmaktadır.

Gerekçe

Maddede kişinin dernekten çıkarılması konusu düzenlenmiştir. Çıkarılma sebeplerinin genelde dernek tüzüğünde gösterilmesi yaygın bir uygulamadır. Tüzükte bu konuda bir hüküm yoksa, üye ancak haklı sebeplere dayanılarak dernekten çıkarılabilir. Üçüncü fıkra ile bu gibi durumlarda üyelikten çıkarılan kimseye çıkarma kararına karşı itiraz hakkı tanınmıştır.

ALT KOMİSYON RAPORU

Tasarının 67 nci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarından, üyeleri sebep göstermeden dernekten çıkarma yetkisi tanıyan ifadeler üyelerin sadece tüzükte gösterilen veya haklı olan sebeplerle dernekten çıkarılmalarını temin bakımından metinden çıkarılmıştır.

ADALET KOMİSYONU RAPORU

Tasarının 67 nci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında yer alan ve üyeleri sebep göstermeden dernekten çıkarma yetkisi tanıyan ifadeler, üyelerin sadece tüzükte gösterilen veya haklı olan sebeplerle dernekten çıkarılmalarını temin bakımından metinden çıkarılmış ve fıkralarda redaksiyon yapılmıştır.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 2.HD içtihatları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2007/20105 K. 2008/3721 Onama
m.67/2

Dernek tüzüğünde üyelikten çıkarma sebepleri gösterilmişse, çıkarma kararına bu sebeplerin haklı sayılamayacağı ileri sürülerek itiraz edilemez (4721 sayılı TMK m.67/2).

Detaylı özeti gör

Uyuşmazlık, davalı derneğin 15.6.2003 tarihli genel kurulunca alınan üyelikten çıkarma kararının iptali istemine ilişkindir. Yargıtay; dosyadaki yazılara, delillerin takdirinde bir yanlışlık bulunmamasına ve hükmün 15.6.2003 tarihli genel kurul kararı hakkında kurulduğunun anlaşılmasına göre temyiz istemlerini reddederek yerel mahkeme hükmünü oyçokluğuyla onamıştır. Karşı oy yazısında ise, davalı derneğin tüzüğünde (m.6) üyelikten çıkarma sebeplerinin gösterildiği ve tüzükte bu sebepler belirtildiğinde mahkemenin, söz konusu sebebe dayanılarak alınan çıkarma kararının haklı olup olmadığını TMK m.67/2 uyarınca inceleme olanağının bulunmadığı belirtilmiştir. Karşı oyda ayrıca, mülga 743 sayılı Kanun'un 65. maddesine ilişkin 20.9.1950 tarih ve 4/10 sayılı İçtihadı Birleştirme kararının, konunun 4721 sayılı TMK'da yeniden düzenlenmesiyle geçerliliğini kaybettiği; bu nedenle isteğin reddi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğu ve hükmün bozulması gerektiği görüşü savunulmuştur.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2018/1407 K. 2019/7 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, TMK m.67 uyarınca dernek tüzüğünde çıkarma sebebi gösterilmemişse üyenin ancak haklı sebeple çıkarılabileceğini, tüzükte sebep varsa haklı sayılamayacağı iddiasıyla itiraz edilemeyeceğini belirtti.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyuşmazlık, dernek yönetim kurulu kararıyla üyelikten çıkarılan davacının bu kararın iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi, davacı iç denetim yollarını tüketmeden dava açtığından davayı dava şartı yokluğundan reddetmiştir. Adana BAM, TMK m.67 ve m.83 kapsamında tüzükte çıkarma sebebi bulunup bulunmadığını ve iç denetim yollarının tüketilip tüketilmediğini değerlendirmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!