TMK Madde 561 - Saklı paylı mirasçılar lehine kazandırmalar

Resmi Metin

Saklı paylı mirasçılar lehine kazandırmalar

Madde 561- Saklı pay sahibi mirasçılara ölüme bağlı tasarrufla yapılan ve tasarruf edilebilir kısmı aşan kazandırmaların onların saklı paylarını aşan kısmı orantılı olarak tenkise tâbi olur. Tenkise tâbi birden fazla ölüme bağlı tasarrufun bulunması hâlinde, saklı pay sahibi mirasçıya yapılan kazandırmanın saklı payı aşan kısmı ile saklı pay sahibi olmayan kimselere yapılan kazandırmalar orantılı olarak tenkis edilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, saklı paylı mirasçılara yapılan ve tasarruf edilebilir kısmı aşan kazandırmaların tenkis rejimini tek fıkra üzerinden düzenler ve birden çok tasarruf bulunması hâlinde kademeli bir uygulama getirir. Hüküm iki cümle halinde işler. Birinci cümle saklı pay sahibi mirasçılara ölüme bağlı tasarrufla yapılan ve tasarruf edilebilir kısmı aşan kazandırmaların onların saklı paylarını aşan kısmının orantılı olarak tenkise tâbi olacağını belirler; saklı pay sahibinin saklı pay tutarı dokunulmaz, yalnız aşan kısım tenkise konu olur. İkinci cümle birden fazla tenkise tâbi tasarruf bulunması hâlinde uygulanacak kuralı kurar: saklı pay sahibi mirasçıya yapılan kazandırmanın saklı payı aşan kısmı ile saklı pay sahibi olmayan kimselere yapılan kazandırmalar orantılı olarak tenkis edilir. Avukatlık pratiğinde tenkis davası açılırken her bir tasarrufun ayrı ayrı tutarı belirlenmeli, hangi kazandırmaların hangi oranda tenkise gireceği matematiksel olarak hesaplanmalı; orantılı dağılım kuralı dilekçede açıkça gösterilmelidir.

Gerekçe

Eski Kanunun 503 üncü maddesini karşılamaktadır.

Madde kenar başlığıyla birlikte arılaştırılmak suretiyle yeniden kaleme alınmış ve maddeye yeni ikinci cümle eklenmiştir.

Yürürlükteki metnin “mahfuz hisseli mütaaddit mirasçılara” biçimindeki ifadesi ölüme bağlı tasarrufla kazandırmada bulunulmuş olması halinde uygulanacak bir hükmün düzenlendiğini göstermektedir. Oysa, benzer bir hükme, saklı paylı mirasçılar dışındaki kişilere yapılmış kazandırmaların bulunması halinde veya üçüncü kişilerin yanında bir tek saklı paylı mirasçıya yapılmış kazandırma bulunması halinde de ihtiyaç vardır. Öğretide bu boşluğun maddedeki ilke uyarınca doldurulması gerektiği görüşü hakim bulunduğu gibi, bu husus Birinci Türk Hukuk Kongresinde de kabul edilmiştir. Bu nedenle madde, bütün bu ihtimalleri kapsayacak şekilde yeni bir cümle de eklenmek suretiyle düzenlenmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 1.HD içtihatları

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2014/4351 K. 2015/3639 17.03.2015 Bozma

Miras

Tenkise tabi tutulan davalının kendisi de saklı paylı mirasçı ise, yalnızca kendi saklı payından fazla aldığı miktarla orantılı olarak sorumlu tutulur ve sabit tenkis oranı bu esasa göre, saklı payı mahsup edilerek belirlenir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Tenkis davasında davalının da saklı paylı (mahfuz hisseli) mirasçı olması halinde, sorumluluğunun TMK m.561 uyarınca kendi saklı payından fazla aldığı miktarla sınırlı tutulup tutulmayacağı. Değerlendirme: Hükme esas bilirkişi raporunda davalının saklı payı mahsup edilmeden ve sabit tenkis oranı bulunmadan tenkis hesabı yapılmıştır; oysa davalının da mahfuz hisseli mirasçı olduğu gözetilerek saklı payından fazla aldığı miktarın orantılı olarak tenkise tabi tutulması ve sabit tenkis oranının buna göre belirlenmesi gerekir. Sonuç: Eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme nedeniyle hükmün BOZULMASINA karar verilmiştir.

Kararı incele →

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2013/16718 K. 2014/1898 11.02.2014 Bozma

Miras

Tenkiste davalı saklı paylı (mahfuz hisseli) mirasçı ise, kendisine yapılan kazandırmanın tenkisinde yalnızca saklı payından fazla olarak aldığı kısımla sorumlu tutulur.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Muris muvazaasına dayalı tapu iptali tescil olmazsa tenkis davasında, tenkis hesabının ne şekilde yapılacağı; saklı paylı (mahfuz hisseli) mirasçı olan davalının sorumluluğunun kapsamı. Değerlendirme: Tereke aktif ve pasifiyle saptanıp ölüm tarihindeki değer üzerinden saklı payın zedelenip zedelenmediği belirlenmeli; davalı mahfuz hisseli mirasçı ise TMK m.561 uyarınca yalnızca saklı payından fazla aldığı kısımla sorumlu tutulmalı, dava dışı kazandırmalar terekeye dahil edilerek hatalı saklı pay hesabı yapılmamalıdır. Sonuç: Usul ve yasaya aykırı bilirkişi raporu esas alınarak hüküm kurulması doğru görülmediğinden hüküm BOZULMUŞTUR.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Hizmet

TMK 561, miras hukuku kapsamında saklı paylı mirasçılar lehine kazandırmalar konusunu düzenler.

veraset ve tenkis davalarında profesyonel destek

TMK Madde 561 Saklı paylı mirasçılar lehine kazandırmalar

Resmi Metin

Avukat Yorumu

Gerekçe

İlgili Yargıtay Kararları

İlgili Hizmet

Ücretsiz Hakkınız Doldu