TMK Madde 422 Vasilikten kaçınma ve itiraz: Usul

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 422, vasi atamasına karşı başvurulabilecek iki ayrı hukuki yolu ve bu yolların inceleneceği makamı üç fıkra üzerinden düzenler.

Resmi Metin

Usul

Madde 422- (1) Vasiliğe atanan kişi, bu durumun kendisine tebliğinden başlayarak on gün içinde vasilikten kaçınma hakkını kullanabilir.

(2) İlgili olan herkes, vasinin atandığını öğrendiği günden başlayarak on gün içinde atamanın kanuna aykırı olduğunu ileri sürebilir.

(3) Vesayet makamı, vasilikten kaçınma veya itiraz sebebini yerinde görürse yeni bir vasi atar; yerinde görmediği takdirde, bu konudaki görüşü ile birlikte gerekli kararı vermek üzere durumu denetim makamına bildirir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, vasi atamasına karşı başvurulabilecek iki ayrı hukuki yolu ve bu yolların inceleneceği makamı üç fıkra üzerinden düzenler. Birinci fıkra atanan vasi açısından bireysel kaçınma hakkını çerçeveler; tebliğin yapıldığı tarihten itibaren on gün boyunca vasi, atamayı reddetme yetkisini kullanabilir. İkinci fıkra ilgili olan üçüncü kişilere itiraz hakkı tanır; atamayı öğrendikleri günden başlayarak on gün boyunca atamanın kanuna aykırılığını ileri sürebilirler. Üçüncü fıkra inceleme yetkisinin paylaşımını düzenler: vesayet makamı kaçınma veya itiraz nedenini haklı bulursa kendisi yeni vasi atar; haklı bulmazsa görüşü ile birlikte dosyayı karar mercii olan denetim makamına gönderir. Hüküm önceki 372 nci maddenin karşılığıdır; arılaştırma sürecinden geçirilmiş ve sulh hukuk yerine vesayet makamı terimi getirilmiştir.

Gerekçe

Yürürlükteki Kanunun 372 inci maddesini karşılamaktadır.

Arılaştırmak suretiyle kaleme alınmıştır. Maddedeki “sulh mahkemesi” yerine “vesayet makamı” deyimi kullanılmıştır.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş 2.HD içtihatları

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2012/26886 K. 2013/20330 Kısmi
Miras Usul

TMK m.422'nin vasinin sıfatına yapılan itirazlar ile kaçınma sebeplerinin incelenmesine ilişkin hükümleri, miras ortaklığı temsilcisi (özel kayyım) hakkındaki itiraz ve kaçınma sebeplerinin incelenmesinde de gözetilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Miras ortaklığı temsilcisinin (TMK m.640) şahsına yönelik itirazın hangi makam ve usulle inceleneceği. Değerlendirme: Temsilci özel kayyım niteliğinde olup, TMK m.431 gereği kayyım için vasi tayini usulü uygulanır; TMK m.422 uyarınca vasinin sıfatına itiraz ile kaçınma sebeplerinin incelenmesine ilişkin kurallar mümessil itirazlarında da gözetilir; vesayet makamının reddi halinde denetim makamı (asliye hukuk) inceler. Sonuç: Tereke temsilcisi atanmasına dair temyiz onanmış, temsilcinin şahsına dair itiraz yönünden dilekçenin görev yönünden reddi için dosya mahkemesine geri çevrilmiştir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2012/19437 K. 2013/10512 Kısmi
Usul Miras

Miras ortaklığı temsilcisinin sıfatına yönelik itirazlar, kayyıma TMK m.431 yollamasıyla uygulanan TMK m.422 uyarınca incelenir; vesayet makamının itirazı reddetmesi halinde TMK m.397/2'deki denetim makamı olan Asliye Hukuk Mahkemesi incelemeye yetkilidir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Miras ortaklığına atanan temsilcinin (özel kayyım) sıfatına yönelik itirazların hangi usul ve hangi mahkemece inceleneceği. Değerlendirme: Temsilci özel kayyım niteliğinde olup TMK m.431 uyarınca vasi tayini usulü kayyım için de geçerlidir; TMK m.422 gereği vasinin sıfatına itiraz ve kaçınma sebeplerini inceleme kuralları mümessile yapılan itirazda da gözetilmeli, vesayet makamının reddi halinde TMK m.397/2'deki denetim makamı (Asliye Hukuk) incelemelidir. Sonuç: Hükmün esasa ilişkin yönden ONANMASINA, sıfata itiraz yönünden temyiz dilekçesinin görev yönünden reddiyle dosyanın mahalline İADESİNE.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2012/21218 K. 2013/13792 Kısmi
Miras Usul Velayet

Miras ortaklığı temsilcisi (TMK m.640/3) özel kayyım niteliğinde olduğundan, TMK m.422'nin vasinin sıfatına karşı itirazlar ile kaçınma sebeplerinin incelenmesine ilişkin kuralları mümessile yapılan itirazlarda da kıyasen gözetilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Miras ortaklığı temsilcisinin (TMK m.640/3) şahsına yönelik itirazların hangi usul ve görevli mahkemece inceleneceği. Değerlendirme: Temsilci özel kayyım niteliğinde olup TMK m.431 yollamasıyla vasi atama usulü uygulanır; TMK m.422 uyarınca vasinin sıfatına itiraz ile kaçınma sebeplerini inceleme kuralları mümessile yapılan itirazda da gözetilir, vesayet makamı itirazı reddederse denetim makamı (Asliye Hukuk) incelemelidir. Sonuç: Esasa yönelik hüküm onandı; temsilcinin şahsına yönelik itirazın incelenmesi için dosya mahalline geri çevrildi.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2013/9481 K. 2013/13430 Kısmi
Miras Usul

Miras ortaklığı temsilcisi özel kayyım sayıldığından, TMK m.422'deki vasinin sıfatına itiraz ve kaçınma sebeplerini inceleme kurallarına ilişkin görev hükümleri mümessile yapılan itirazların incelenmesinde de gözetilir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Miras ortaklığına atanan temsilcinin sıfatına yönelik itirazları inceleme görevinin hangi makama ait olduğu. Değerlendirme: Miras ortaklığı temsilcisi özel kayyım niteliğinde olup (TMK m.640), vasi tayini usulü kayyıma da uygulanır (TMK m.431); TMK m.422 gereği vasinin sıfatına itiraz ile kaçınma sebeplerini inceleme görevine ilişkin kurallar mümessile yapılan itirazda da gözetilmeli, vesayet makamı itirazı reddederse denetim makamı (Asliye Hukuk Mahkemesi) incelemelidir. Sonuç: Temsilci atanmasına yönelik hüküm onanmış, sıfata itiraz dilekçesi görev yönünden reddedilerek dosya mahalline iade edilmiştir.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2013/14707 K. 2013/20351 Kısmi
Usul

TMK m.422 gereğince vasinin (temsilcinin) sıfatına karşı yapılan itirazları veya ileri sürdüğü kaçınma sebeplerini inceleme görevi öncelikle vesayet makamı olan sulh mahkemesine, onun kabul etmemesi halinde denetim makamı olan asliye mahkemesine aittir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Terekeye temsilci atanmasında, temsilcinin şahsına/sıfatına yönelik itirazları ile kaçınma (özür) sebeplerini hangi makamın inceleyeceği. Değerlendirme: TMK m.422 gereğince bu itiraz ve özürleri inceleme görevi öncelikle vesayet makamı olan sulh mahkemesine, kabul edilmezse denetim makamı olan asliye mahkemesine aittir. Sonuç: Temsilci atanmasına dair hüküm onanmış; temsilcinin şahsına yönelik itirazlar yönünden dilekçenin görev yönünden reddi ile dosya gösterilen doğrultuda işlem yapılmak üzere mahkemesine iade edilmiştir.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2021/1827 K. 2022/1502 Düzelterek Esastan Red

Adana BAM, TMK m.422 uyarınca vasinin sıfatına yapılan itiraz ve kaçınma sebeplerinin incelenmesine ilişkin hükümlerin, miras ortaklığına atanan tereke temsilcisine (mümessil) yöneltilen itirazların incelenmesinde de gözetilmesinin zorunlu olduğunu benimsemiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Miras ortaklığına temsilci atanması davasında ilk derece mahkemesi K10'u tereke temsilcisi olarak atamış, bir kısım mirasçı istinafa başvurmuştur. Adana BAM, temsilci atanmasına dayanak teşkil eden Anamur 3. AHM dosyasındaki yetki ve süreden geri dönüldüğünü, davacının talebini değiştirdiğini ve terekeyi ilgilendiren başka husus bulunmadığını saptamıştır. Temsilci atanmasını gerektiren koşul kalmadığından davanın reddi gerektiğini belirleyerek istinafı kabul etmiş, yeniden yargılamayı gerektirmediğinden kararı düzelterek davayı reddetmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 1. Hukuk Dairesi E. 2020/390 K. 2020/1076 Görevsizlik

Adana BAM, TMK m.422'nin m.431 yollamasıyla kayyıma da uygulanacağını, kayyımın atamasına ve sıfatına yönelik itirazları inceleme görevinin öncelikle vesayet makamı sulh mahkemesine, kabul edilmezse denetim makamı asliye mahkemesine ait olduğunu belirterek istinafı görev yönünden reddetti.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Adana 9. Aile Mahkemesindeki babalık (soybağının reddi) davasında küçük ile yasal temsilcisinin menfaat çatışması nedeniyle küçüğe temsil kayyımı olarak atanan avukat, görevin ve takdir edilen ücretin kaldırılması için istinafa başvurmuştur. Adana BAM, kayyımın atamaya ve sıfatına yönelik itirazlarını inceleme görevinin TMK 422/431 uyarınca öncelikle vesayet makamı sulh mahkemesine, kabul edilmezse denetim makamı asliye mahkemesine ait olduğunu belirtmiştir. Bu nedenle istinaf başvuru dilekçelerini görev yönünden reddedip dosyayı gereği yapılmak üzere ilk derece mahkemesine geri çevirmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!