TMK Madde 413 - Vasinin atanması: Genel olarak

Uyuşmazlık, 1968 doğumlu Birgül'e mahkemece Yaşar ve Sami'nin birlikte vasi olarak atanmasına ilişkindir. Kural olarak bir kişi vasi tayin edilirse de; işlerin durumu, malların başka yerlerde olması veya özel sebepler dikkate alınarak birden çok kişi de vasi olarak atanabilir; ancak rızaları bulunmadıkça birden çok kimse vesayeti birlikte yürütmekle görevlendirilemez (TMK m. 413/3). Somut olayda Yaşar ve Sami'nin rızaları alınmadığı gibi, birden çok vasi atanmasının sebebi de karar yerinde gösterilmemiştir. Yargıtay, bu hususun gözetilmemesini usul ve kanuna aykırı bularak yerel mahkemenin hükmünü bozmuştur.

Uyuşmazlık, Gölhisar Sulh Hukuk Mahkemesi'nde görülen kayyım atanması davasında, mahkemenin usulüne uygun bir kayyım ataması yapması gerekirken yazılı şekilde farklı bir hüküm kurmasına ilişkindir. Yargıtay, kurulan bu hükmü usul ve yasaya aykırı bularak oybirliğiyle bozmuştur. Gerekçede, TMK m.431 atfı uyarınca vasinin atanmasına ilişkin kuralların kayyım atanmasında da uygulanacağı, dolayısıyla TMK m.413 gereğince kayyımın ancak gerçek kişiler arasından atanabileceği vurgulanmıştır. Ayrıca, kayyım atanmasına gerek görülen kişi ile kayyım olarak tayin edilen kişi arasında yarar (menfaat) çatışması bulunmaması gerektiğine işaret edilmiştir. Daire, mahkemenin bu hususları gözeterek karar vermesi gerektiğini belirtmiştir.

Eşlerden birinin vesayet altına alınmasının gerekip gerekmediğinin araştırılması yönünden boşanma hükmü bozulmuş; mahkemece bozmaya uyulduğundan taraflar yararına usuli kazanılmış hak doğmuştur. Yargıtay, vesayet makamının sulh hukuk mahkemesi olduğunu (TMK m.397) ve vasiyi vesayet makamının atayacağını (TMK m.413 ve devamı maddeleri) belirtmiştir. Bu nedenle mahkemenin durumu doğrudan kendisi çözmesi değil, keyfiyeti yetkili vesayet makamına ihbar edip vasi atanmasına ilişkin verilecek kararın sonucuna göre hüküm kurması gerekir. Bu usul izlenmeden eksik inceleme ile karar verilmesi doğru görülmemiş; hüküm bozulmuş ve bozma nedenine göre diğer temyiz itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.