TMK Madde 329 Çocuk adına nafaka davası açma hakkı

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 09.06.2026

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 329, çocuk için açılacak nafaka davasında dava açma sıfatına sahip kişileri düzenler.

Resmi Metin

Dava hakkı

Madde 329- (1) Küçüğe fiilen bakan ana veya baba, diğerine karşı çocuk adına nafaka davası açabilir.

(2) Ayırt etme gücüne sahip olmayan küçük için gereken hâllerde nafaka davası, atanacak kayyım veya vasi tarafından da açılabilir.

(3) Ayırt etme gücüne sahip olan küçük de nafaka davası açabilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, çocuk için açılacak nafaka davasında dava açma sıfatına sahip kişileri düzenler. Birinci fıkraya göre küçüğe fiilen bakan ana veya baba, diğerine karşı çocuk adına nafaka davası açabilir; bu fiilen bakım hâli velayet sahipliğine bağlı olmayıp pratik bakımın kimde olduğuna bakılarak belirlenir. İkinci fıkrada ayırt etme gücüne sahip olmayan küçük için gereken hâllerde nafaka davasının atanacak kayyım veya vasi tarafından da açılabileceği düzenlenmiştir. Üçüncü fıkraya göre ayırt etme gücüne sahip küçük tek başına ve herhangi bir izne tabi olmadan nafaka davası açabilir; çünkü bu hak kişiye sıkı sıkıya bağlı bir hak niteliğindedir ve küçüğü mali külfet altına sokmaz. Avukatlık pratiğinde davayı kim adına açıyorsa onun sıfatı dilekçenin başında belirtilmeli; ayırt etme gücüne sahip küçüğün tek başına açtığı davada doğum kayıt örneği ile birlikte ehliyeti hakkında bilirkişi raporu ek olarak sunulabilir.

Gerekçe

Eski Kanunda bu maddeyi karşılayan bir hüküm yoktur.

Madde, günümüz diline uygun olarak bazı değişiklikler yapılmak suretiyle 1984 tarihli Öntasarının 249 uncu maddesinden alınmıştır.

Birinci ve ikinci fıkralarda, uygulamadaki duraksamaları da gidermek üzere, küçüğe fiilen bakan ana veya babanın diğerine karşı çocuk adına nafaka davası açabileceği düzenlenmiş ve ayırt etme gücüne sahip olmayan küçük için, gereken hallerde ana ve babaya karşı nafaka davasının kayyım ya da varsa vasi tarafından açabileceği belirtilmiştir.

Üçüncü fıkrada ise, ayırt etme gücüne sahip küçüğün de herhangi bir izne tabi olmadan tek başına nafaka davası açabileceği hükme bağlanmaktadır. Çünkü ayırt etme gücüne sahip küçüğün nafaka istemesi kişiye sıkı sıkıya bağlı bir hakkın kullanılması niteliğindedir ve küçük için önemli bir mali külfete de yol açmaz.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş HGK içtihatları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2020/95 K. 2022/1550 Onama
Nafaka Velayet Kusur

Küçüğe fiilen bakan ana veya babadan her biri, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine harcanmak üzere diğerine karşı çocuk adına nafaka davası açabilir (TMK m.329); iştirak nafakası kamu düzenine ilişkin olup hâkim talep olmasa dahi re'sen hükmeder.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Boşanmada ortak çocuklar için takdir edilen iştirak nafakası miktarının, tarafların sosyal-ekonomik durumu ve nafakanın niteliği karşısında fazla olup olmadığı. Değerlendirme: İştirak nafakası ana-babanın bakım yükümünün doğal sonucu olup kamu düzenine ilişkindir; TMK m.4 hakkaniyet ilkesi ile tarafların gelir durumu ve çocukların ihtiyaçları birlikte gözetildiğinde takdir edilen miktar uygun bulunmuştur. Sonuç: Direnme kararının ONANMASINA, davalı-karşı davacının temyiz itirazlarının reddine oy çokluğuyla karar verilmiştir.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2020/452 K. 2022/1595 Bozma
Tazminat Nafaka Kusur Velayet

Velayet kendisine verilmeyen ana veya babaya karşı, çocuğun bakım ve eğitim giderlerine harcanmak üzere çocuk adına nafaka (iştirak nafakası) davası açma hakkı TMK m.329 uyarınca fiilen çocuğa bakan ana veya babaya tanınmıştır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Boşanmada çocuk lehine iştirak nafakası ile kadın lehine maddi ve manevi tazminat miktarlarının az olup olmadığı ve direnme kararının yerindeliği. Değerlendirme: Erkeğin ağır kusurlu olduğu sabit; tarafların ekonomik-sosyal durumu, kusur dereceleri ve hakkaniyet ilkesi gözetildiğinde takdir edilen tazminat ve iştirak nafakası miktarları azdır; temyizi reddedilen erkeğin direnmeyi temyizinde hukuki yarar yoktur. Sonuç: Erkek vekilinin temyizinin reddine, kadın vekilinin temyizi kabulüyle direnme kararının değişik gerekçeyle BOZULMASINA karar verilmiştir.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/2613 K. 2019/1191 Direnme Bozuldu
Nafaka Velayet Anlaşmalı Boşanma

Çocuğa fiilen bakan ana veya baba, diğer eşe karşı çocuk adına iştirak nafakası davası açma hakkına sahiptir ve bu dava hakkı boşanma protokolündeki nafaka feragatiyle ortadan kalkmaz.

Detaylı özeti gör

Anlaşmalı boşanma protokolünde "hiçbir surette nafaka istenmeyeceği" kararlaştırılmış ve çocuğun giderleri için anneye toplu para bırakılmış olsa da; iştirak nafakası kamu düzenine ilişkin olduğundan, koşulların değişmesi, çocuğun ihtiyaçları ve üstün yararı gözetilerek sonradan iştirak nafakası istenebileceği kabul edilmiştir. Protokoldeki feragat ve peşin ödeme, velayet kendisine verilmeyen babayı iştirak nafakası yükümünden kurtarmaz; ancak miktar tayininde dikkate alınır. Sonuç: Yerel mahkemenin direnme kararı bozulmuştur.

Kararı incele →

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2019/117 K. 2019/1153 Bozma
Nafaka Velayet

Küçüğe fiilen bakan ana veya baba, diğer ana-babaya karşı çocuk adına nafaka (iştirak nafakası) davası açma hakkına sahiptir (TMK m.329/1).

Detaylı özeti gör

İştirak nafakası davasında, velayeti babaya bırakılan ortak çocuklar için asgari ücretle çalışan ve yoksulluk nafakası alan davalı annenin iştirak nafakasıyla yükümlü tutulup tutulamayacağı tartışılmıştır. Yerel mahkeme nafakaya hükmedip direnmiş, ancak HGK kendisi yoksulluk sınırında bulunan ve yoksulluk nafakası alan davalının iştirak nafakasıyla yükümlü tutulmasını yasaya aykırı bulmuştur. Sonuç: Direnme kararı oy çokluğuyla bozulmuştur.

Kararı incele →

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/1602 K. 2018/1025 Kısmen Kabul

Adana BAM, TMK m.329/1 uyarinca kucuge fiilen bakan ana veya babanin digerine karsi cocuk adina nafaka davasi acabilecegini esas alarak, fiilen babasi yaninda kalan ve bakimi babaca saglanan cocuk yonunden istirak nafakasi talebinin reddi gerektigine hukmetti.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Uyusmazlik, velayeti annede bulunan iki musterek cocuk icin istirak nafakasi istemine iliskindir. Ilk derece mahkemesi davanin kismen kabulu ile her iki cocuk icin nafakaya hukmetmis, davali odeme gucunun bulunmadigini ileri surerek istinaf etmistir. Adana BAM, TMK m.329 cercevesinde fiilen baba yaninda kalan ve bakimi babaca saglanan cocuk yonunden nafaka talebinin reddi gerektigini, anne yaninda yasayan diger cocuk yonunden ise hukmedilen nafakanin yerinde oldugunu degerlendirmistir.

Kararı incele →

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

© . Tüm hakları Avukat Saim İncekaş’a aittir.

Feragat: Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amacıyla sunulur; mevzuat ve içtihatlar zamanla değişebilir. Buradaki açıklamalar hukuki danışma değildir. Herhangi bir işlem yapmadan önce dosyanıza özel profesyonel görüş alınız.

İlişki ve KVKK: Bu site üzerinden iletişime geçmeniz tek başına avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Kişisel verileriniz KVKK kapsamında işlenir; bkz. Aydınlatma Metni.

TMK Madde 329 - Çocuk adına nafaka…

→ İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!