TMK Madde 240 - Aile konutu ve ev eşyası

Hukuki mesele: Yargılama sırasında malik eşin ölümüyle aile konutu korumasının (TMK m.194) sona erip davanın konusuz kalıp kalmayacağı ve ipoteğin kaldırılması talebinin akıbeti. Değerlendirme: HGK, sağ kalan eş yararına aile konutuna ilişkin korumanın malik eşin ölümünden sonra TMK m.240 ve 652 ile devam eden bir "koruma zinciri" oluşturduğunu, geçersiz ipotek sürdükçe davacının hukuki yararının bulunduğunu benimsemiştir. Sonuç: Davacı vekilinin karar düzeltme istemi kabul edilerek önceki bozma kaldırılmış, direnme kararı yerinde bulunmuş ve dosya esas incelemesi için Özel Daireye gönderilmiştir.

Hukuki mesele: Aile konutu üzerinde ipotek tesis eden malik eşin yargılama sırasında ölümüyle TMK m.194 korumasının sürüp sürmeyeceği ve ipoteğin kaldırılması davasının konusuz kalıp kalmayacağı. Değerlendirme: Çoğunluğa göre evlilik ölümle sona erince taşınmaz aile konutu niteliğini kaybeder ve rıza alınmadan yapılan tasarruf geçerlilik kazanır; karşı oy ise sağ kalan eşin m.240 ve m.652 haklarına dayanan koruma zincirinin sürdüğünü savunur. Sonuç: Özel Daire bozma kararı benimsenerek direnme kararının BOZULMASINA karar verilmiştir.

Hukuki mesele: Eşi sağ olan davalının, aile konutunun kendisine tahsisini TMK m.240 kapsamında isteyip isteyemeyeceği. Değerlendirme: Paylaşmalı mal ayrılığı rejiminin kabul edildiğine dair kanıt (m.244) bulunmadığı gibi, davalı sağ olduğundan ölüm hâline bağlı TMK m.240 koşulları da oluşmamış; bu nedenle tahsis isteminin reddi gerekirdi. Sonuç: Hükmün bozma kapsamı dışındaki kesimleri onanmış, tahsis talebine ilişkin 2. bent bozulmuştur.

Hukuki mesele: İsviçre'de yaşayıp yaz tatillerinde Türkiye'ye gelen eşlerin kullandığı, koca adına kayıtlı konuta TMK m.194/3 uyarınca aile konutu şerhi konulup konulamayacağı. Değerlendirme: Eylemli kullanımda süreklilik şart olmayıp, yurt dışında yaşayan ailenin Türkiye'de düzenli kullandığı tek konut, diğer unsurlar da varsa aile konutudur; tapuda "arsa" görünmesi engel değildir. Sonuç: Direnme kararının BOZULMASINA oybirliğiyle karar verilmiştir.

Hukuki mesele: Muris muvazaasına dayalı tapu iptal ve tescil davasının, daha önce açılmış tenkis/TMK m.240 katılma alacağı talepli dava nedeniyle derdest sayılıp açılmamış sayılmasına karar verilip verilemeyeceği. Değerlendirme: Derdestlik için tarafların, konunun ve hukuki sebebin aynı olması gerekir; eldeki dava muris muvazaasına, önceki dava ise farklı hukuki sebeplere dayandığından derdestlik yoktur, işin esasına girilmelidir. Sonuç: Yerel mahkeme kararı BOZULMUŞTUR.