TBK Madde 71 - Tehlike sorumluluğu ve denkleştirme

21.05.2016 tarihinde Van'da koyun otlatmaya giden zihinsel engelli davacı, köyündeki yüksek gerilim hattının olması gereken 6 metre yerine yere yaklaşık 2,5-3 metreye kadar sarkan teline temas ederek ağır yanıklar almış ve sağ kolunu yitirmiştir. Davacılar, davalı elektrik dağıtım şirketinden maddi ve manevi tazminat istemiş; şirket ise tellerin düşüklüğüne ilişkin bir ihbar bulunmadığını ve olayda kusuru olmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir. İlk derece mahkemesi, hattın bakım ve onarımının davalının sorumluluğunda olduğu gerekçesiyle davayı kabul etmiş, davacının müterafik kusuru oranında tazminattan indirim yapmıştır. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, davalının tehlike sorumluluğu kapsamında kusursuz sorumlu bulunduğunu, indirilen müterafik kusurun illiyet bağını kesecek nitelikte olmadığını ve bilirkişi raporunun hükme elverişli olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermiştir.

Davacı, 11.01.2014 tarihinde bindiği minibüsten indiği yerdeki elektrik direğine dokunarak elektrik akımına kapıldığını, bir kolu ve bazı ayak parmakları kesilecek şekilde ağır yaralanıp maluliyete uğradığını ileri sürerek bölgede elektrik dağıtımı yapan davalı şirketten maddi tazminat istemiştir. Davalı, davacının kablo çalmak amacıyla trafo binasında kablo keserken çarpıldığını, direkte topraklama bulunduğunu ve kusuru olmadığını savunmuştur. İlk Derece Mahkemesi, davacının kablo keserken çarpıldığının ispatlanamadığını, kuvvetli akım tesisini işleten davalının rutin bakım kontrollerini yapmayıp kayıt altına almamasının munzam (ek) kusur oluşturduğunu belirterek davayı kabul etmiş, Bölge Adliye Mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, istinafta ileri sürülmeyen itirazların temyizde incelenemeyeceğini de belirterek kararı onamıştır.

Davalı tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortasıyla sigortalanan aracın sürücüsünün 10.11.2009'da direksiyon hâkimiyetini kaybetmesiyle oluşan kazada, araçta yolcu olan davacı sol bacağını diz altından kaybetmiş (%42 maluliyet), takılan protezin ve ömür boyu belirli aralıklarla yenilenmesi gereken protezlerin bedelini trafik sigortacısı davalıdan istemiştir. Davalı, protez giderlerinin 2918 sayılı Kanun m.98 uyarınca SGK'nın sorumluluğunda olduğunu, kendisinden talep edilemeyeceğini savunmuş; uyuşmazlık ileride yapılacak protez giderlerinden kimin sorumlu olduğu noktasında toplanmıştır. Hukuk Genel Kurulu, henüz belgeye bağlanmamış ileride yapılacak protez giderlerinin anılan maddedeki tedavi giderlerinden sayılamayacağını, dolayısıyla SGK'nın değil işleten, sürücü ve trafik sigortacısının sorumlu olduğunu belirterek Bölge Adliye Mahkemesinin direnme kararını oy çokluğuyla bozmuştur.

Basit elektrik işleriyle geçinen davacıların desteği, davalılardan birinin isteği üzerine evinin önündeki elektrik direğine arızayı gidermek için çıktığı sırada düşerek vefat etmiş; davacılar destekten yoksun kalma ve manevi tazminat talep etmiştir. İlk derece mahkemesi, ceza dosyası ve son bilirkişi heyet raporuna dayanarak tam kusurun destekte olduğu gerekçesiyle davayı reddetmiş, bölge adliye mahkemesi de istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, dosyadaki ilk iki rapor ile hükme esas alınan son rapor arasındaki çelişki giderilmeden ve davalı şirketin tehlike arzeden işletmenin maliki/işleteni olarak kusursuz sorumlu olduğu gözetilmeden hüküm kurulmasını hatalı bulmuş; iş güvenliği ve elektrik mühendislerinden oluşan yeni bir heyetten çelişkileri giderir nitelikte rapor alınması gerektiğini belirterek kararı davacılar yararına bozmuştur.