TBK Madde 629 Adi ortaklık: Yönetim yetkisinin kaldırılması ve sınırlanması
TBK 629, adi ortaklık sözleşmesiyle ortaklardan birine verilen yönetim yetkisinin, haklı bir sebep olmaksızın diğer ortaklarca kaldırılamayacağını ve sınırlanamayacağını düzenler; sözleşmede yetkinin kaldırılamayacağı kararlaştırılmış olsa bile, haklı bir sebep varsa diğer ortaklardan her biri yönetim yetkisini kaldırabilir. Yönetici ortağın görevini aşırı ölçüde ihmal etmesi veya iyi yönetim için gerekli yeteneği kaybetmesi, başlıca haklı sebeplerdendir.
Resmi Metin
Yönetim yetkisinin kaldırılması ve sınırlanması
Madde 629- (1) Ortaklık sözleşmesiyle ortaklardan birine verilen yönetim yetkisi, haklı bir sebep olmaksızın, diğer ortaklarca kaldırılamaz ve sınırlanamaz.
(2) Ortaklık sözleşmesinde yetkinin kaldırılamayacağına ilişkin bir hüküm bulunsa bile, haklı bir sebep varsa, diğer ortaklardan her biri yönetim yetkisini kaldırabilir.
(3) Haklı sebepler, özellikle yönetici ortağın görevini aşırı ölçüde ihmal etmesi veya iyi yönetim için gerekli olan yeteneği kaybetmesi durumlarında vardır.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Sözleşmeyle bir ortağa tanınan yönetim yetkisi, ortaklığın istikrarı için korunur: diğer ortaklar bu yetkiyi haklı sebep olmaksızın kaldıramaz veya sınırlayamaz. Uygulamada sık yapılan hata, çoğunluğun keyfî biçimde yönetici ortağı devre dışı bırakmaya çalışmasıdır; haklı sebep yoksa bu girişim sonuç doğurmaz. Buna karşılık sözleşmeye “yetki hiçbir şekilde kaldırılamaz” denmiş olsa dahi, haklı sebep varsa diğer ortaklardan her biri tek başına yönetim yetkisini kaldırabilir; bu kural emredicidir ve sözleşmeyle bertaraf edilemez. Haklı sebep, yönetici ortağın görevini aşırı ölçüde ihmal etmesi veya iyi yönetim yeteneğini yitirmesi hâllerinde vardır; bu sayım örnektir, benzer ağırlıkta başka sebepler de dayanak olabilir. Dikkat edilmesi gereken nokta, buradaki tartışmanın iç ilişkiye, yani ortaklar arası yönetime ilişkin olmasıdır; üçüncü kişilere karşı temsil yetkisinin akıbeti ayrı bir mesele olup TBK m.637 çerçevesinde değerlendirilir ve karıştırılmamalıdır.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 629. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 529 uncu maddesini karşılamaktadır.
Tasarının üç fıkradan oluşan 629 uncu maddesinde, adi ortaklıkta yönetim yetkisinin kaldırılması ve sınırlanması düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 529 uncu maddesinin kenar başlığında kullanılan “VI. İdare salahiyetinin nezi ve tahdidi” şeklindeki ibare, Tasarıda “VI. Yönetim yetkisinin kaldırılması ve sınırlanması” şeklinde değiştirilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun tek fıkradan oluşan 529 uncu maddesinin her üç cümlesi de, ayrı konulara ilişkin oldukları göz önünde tutularak, Tasarıda üç fıkra halinde kaleme alınmıştır.
818 sayılı Borçlar Kanununun 529 uncu maddesinin ikinci cümlesinde kullanılan “…diğer şeriklerden her biri, idare salahiyetini nezi ettirebilir.” şeklindeki ibare, Tasarının 629 uncu maddesinin ikinci fıkrasında, “diğer ortaklardan her biri yönetim yetkisini kaldırabilir.” şekline dönüştürülerek, kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 539 uncu maddesinin ikinci fıkrası ile uyumlu hale getirilmiştir. Böylece, haklı sebebin varlığı halinde, ortaklardan her biri, en azından ilk planda mahkeme kararına gerek olmaksızın, ortaklardan birine verilmiş olan yönetim yetkisini kaldırabilecektir.