TBK Madde 627 - Adi ortaklık: Ortakların yaptıkları giderler ve işler

Davacı ve davalı şirketler, TOKİ'ye ait bir işin yapılması amacıyla 08.03.2013 tarihinde Ankara 54. Noterliğinde %51-%49 paylı adi ortaklık sözleşmesi kurmuş; pilot ortak konumundaki davacı, davalının payı oranında giderlere ve zarara katılmadığını ileri sürerek başlangıçta davalının ortaklık payının düşürülmesini istemiş, 08.11.2017 tarihli ıslah dilekçesiyle talebini ortaklık adına yaptığı giderlerden davalı payına düşen 6.853.248,18 TL alacağın faiziyle tahsiline dönüştürmüştür. İlk Derece Mahkemesi davayı kısmen kabul etmiş, davacının istinaf başvurusu Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddedilmiştir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, davacının ortaklık için yaptığı harcamaları davalı ortaktan talep edebileceğini, bu talebin ortaklığın tasfiyesini gerektirmediğini ve dava konusu bonoların adi ortaklık dışında başka bir hukuki ilişki nedeniyle verildiğinin davacı tarafça ispatlanamadığını belirterek kararı onamıştır.

Davacı ile davalı, bir baklavacı işletmesini birlikte devralarak adi ortaklık kurmuş; davacı, işyeri sahibine ödenmesi gereken 12.000 TL ile işyerine alınan demirbaş ve mal bedellerini kendisi ödemiş, ancak davalı üzerine düşen sermaye katkısında bulunmamıştır. Davacı, davalı adına ödediği bedellerin iadesi için fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 7.000 TL'nin faiziyle davalıdan tahsilini istemiştir. Yerel mahkeme, adi ortaklıkta fesih ve tasfiye istenmeden ortağın ödediği sermaye payını diğer ortaktan isteyemeyeceği gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Yargıtay ise talebin ortaklığın feshi ve tasfiyesine değil ortaklar arası alacağa ilişkin olduğunu, konusunda uzman bilirkişiden rapor alınarak davacının varsa alacağının tahsiline karar verilmesi gerektiğini belirterek hükmü bozmuştur.

Taraflar 1997 yılında %50 paylı adi ortaklık kurarak bir petrol istasyonu işletmiş; davacı, ortaklığın davalı tarafından kötü yönetilerek zarara uğratıldığını ve vergi borçlarının biriktiğini ileri sürerek 2002'deki azilden sonra asıl ve birleşen davayla 194.837,00 TL, davalı ise karşılık davayla istasyonun davacı tarafından satılmasına rağmen payına düşen bedelin ödenmediği gerekçesiyle 160.000,00 TL'nin tahsilini istemiştir. Yerel mahkeme, taraflar arasında yazılı ortaklık sözleşmesi bulunmadığı ve zararın yazılı belgeyle ispatlanamadığı gerekçesiyle asıl, birleşen ve karşılık davaların tümünü reddetmiştir. Yargıtay ise adi ortaklığın tasfiyesine ilişkin ilkeler uyarınca, önceki bilirkişi dışında oluşturulacak üç kişilik uzman kuruldan denetime elverişli rapor alınarak davalının sorumlu olduğu miktar ile istasyon satışından doğan alacağın belirlenmesi gerektiğini belirterek hükmü bozmuştur.