TBK Madde 624 - Adi ortaklık: Ortaklığın kararları

Davacı ortak, adi ortaklık sözleşmesinin kararların en az üç oyla alınacağını öngören 4. maddesinin, oybirliği arayan ve emredici olduğunu ileri sürdüğü TBK m.624'e aykırı olduğunu belirterek bu hükmün geçersizliğinin tespitini istemiştir. Davalı, sözleşmeyi basiretli tacir olarak imzalayan davacının kötüniyetli olduğunu ve maddenin emredici olmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. Mahkeme davayı kabul edip hükmü TBK m.27 uyarınca geçersiz saymıştır. Yargıtay ise TBK m.624'ün emredici olmadığını, tarafların oy çokluğunu kararlaştırabileceğini ve sözleşme hükmünün geçerli olduğunu belirtmiş; uygulamaya uzun süre ses çıkarmayan davacının sonradan iptal istemesini MK m.2'ye aykırı bularak davanın reddi gerektiği gerekçesiyle hükmü bozmuştur.

Davacı iş ortaklığı (adi ortaklık), ortaklarından biri olan davalı şirketin alacaklı, kendisinin borçlu gösterildiği bononun dayanaksız olduğunu ileri sürerek menfi tespit ve senet iptali davası açmıştır. Davalılar, iş ortaklığının ortağı olan davalı şirketin davaya muvafakatinin bulunmadığını, adi ortaklıkta oybirliği gerektiğini savunmuş; yerel mahkeme TBK m.624'e dayanarak davacının taraf ehliyetinin bulunmadığı ve HMK m.114/1-d dava şartının gerçekleşmediği gerekçesiyle davayı usulden reddetmiştir. Yargıtay ise ortaklardan birinin davacı, diğerinin davalı tarafta yer aldığı bu davada tüm ortakların davaya dahil edilmiş sayıldığını ve taraf teşkilinin sağlandığını, aksinin kabulünün davalı şirket muvafakat vermeyeceği için davanın hiç görülememesi sonucunu doğuracağını belirterek, işin esasına girilmesi gerektiği gerekçesiyle hükmü bozmuştur.

Taraflar 1997 yılında %50 paylı adi ortaklık kurarak bir petrol istasyonu işletmiş; davacı, ortaklığın davalı tarafından kötü yönetilerek zarara uğratıldığını ve vergi borçlarının biriktiğini ileri sürerek 2002'deki azilden sonra asıl ve birleşen davayla 194.837,00 TL, davalı ise karşılık davayla istasyonun davacı tarafından satılmasına rağmen payına düşen bedelin ödenmediği gerekçesiyle 160.000,00 TL'nin tahsilini istemiştir. Yerel mahkeme, taraflar arasında yazılı ortaklık sözleşmesi bulunmadığı ve zararın yazılı belgeyle ispatlanamadığı gerekçesiyle asıl, birleşen ve karşılık davaların tümünü reddetmiştir. Yargıtay ise adi ortaklığın tasfiyesine ilişkin ilkeler uyarınca, önceki bilirkişi dışında oluşturulacak üç kişilik uzman kuruldan denetime elverişli rapor alınarak davalının sorumlu olduğu miktar ile istasyon satışından doğan alacağın belirlenmesi gerektiğini belirterek hükmü bozmuştur.