Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 537 Komisyoncunun garantisi
TBK 537, komisyoncu kural olarak işlem yaptığı borçluların ödememelerinden ve diğer borçlarını ifa etmemelerinden sorumlu değildir; ancak yetkisi olmaksızın veresiye mal satması, açıkça garanti vermesi ya da bulunduğu yerdeki ticari teamülün gerektirmesi hâllerinde sorumlu olur ve garanti veren komisyoncunun bundan dolayı ayrıca ücret isteme hakkı vardır.
Resmi Metin
Komisyoncunun garantisi
Madde 537- (1) Yetkisi olmaksızın veresiye mal satması dışında, komisyoncu işlemde bulunduğu borçluların ödememelerinden ve diğer borçlarını ifa etmemelerinden sorumlu olmaz. Ancak, komisyoncu açıkça garanti vermişse veya bulunduğu yerdeki ticari teamül gerektiriyorsa sorumlu olur.
(2) Garanti veren komisyoncunun bundan dolayı ayrıca ücret isteme hakkı vardır.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Uygulamada sıkça karıştırılan nokta şudur: komisyoncu, kendi adına ve vekalet verenin hesabına işlem yapsa da, karşı tarafın (alıcı ya da satıcının) parayı ödememesinden veya edimini yerine getirmemesinden kural olarak sorumlu tutulamaz; bu risk işi veren müvekkile aittir. Bu güvencesizliği aşmak isteyen taraf, komisyoncudan açık bir garanti (delkredere) almalıdır; sadece sözleşmeye “komisyon” yazması yetmez, sorumluluğun üstlenildiği yazılı ve net olmalıdır. Garanti, açık taahhüt yoksa ancak işlemin yapıldığı yerdeki ticari teamül gerektiriyorsa doğar, bunu ileri süren tarafın ispatlaması gerekir. Önemli bir denge kuralı da vardır: garanti veren komisyoncu, üstlendiği bu ek riski karşılığında olağan komisyon ücretinden ayrı bir delkredere ücreti isteyebilir. Bu nedenle sözleşme kurulurken garantinin kapsamı, süresi ve karşılığı olan ek ücret baştan kararlaştırılmalı; aksi halde hem sorumluluk hem ücret yönünden ihtilaf çıkar. TBK m.532 vd. hükümleriyle birlikte değerlendirilmelidir.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 537. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 421 inci maddesini karşılamaktadır.
Tasarının iki fıkradan oluşan 537 nci maddesinde, komisyoncunun garantisi düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 421 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan “5. Komisyoncunun kefaleti” şeklindeki ibare, Tasarıda “5. Komisyoncunun garantisi” şekline dönüştürülmüştür. Gerçekten, burada bir kefalet değil, garanti borcunun söz konusu olması nedeniyle, kenar başlıkta ve madde metninde “garanti” teriminin kullanılması yerinde görülmüştür.
818 sayılı Borçlar Kanununun 421 inci maddesinin birinci fıkrasının ilk cümlesinde kullanılan “tediyelerinden” sözcüğü, Tasarıda “ödememelerinden” şeklinde düzeltilmiştir. Aynı fıkranın ikinci cümlesinde kullanılan “sarahaten kefil veya mesuliyeti mütearif olunca” şeklindeki ibare, Tasarıda “açıkça garanti vermişse” şeklinde değiştirilmiştir.
Metninde yapılan düzeltme ve arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.