Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 536 Komisyoncu: Veresiye satma ve teslim almadan ödeme
TBK 536, komisyoncu vekâlet verenin izni olmaksızın malı veresiye satar veya malı teslim almadan bedelini öderse bundan doğan zarara kendisi katlanır; ancak vekâlet veren yasaklamadıkça, malı satış yerindeki ticari teamüle göre veresiye de satabilir.
Resmi Metin
Veresiye satma ve teslim almadan ödeme
Madde 536- Komisyoncu, vekâlet verenin izni olmaksızın malı veresiye satar veya malı teslim almadan bedelini öderse, bundan doğan zarara katlanmak zorundadır. Ancak, vekâlet veren yasaklamadıkça, malı satış yerindeki ticari teamüle göre veresiye de satabilir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
TBK m.536, komisyoncunun iki riskli davranışını doğrudan kendi omzuna yükler: vekâlet verenin izni olmadan malı veresiye satmak veya bedeli malı teslim almadan önce ödemek. Bu iki halde alıcı borcunu ödemez ya da mal hiç gelmezse, doğan zarara komisyoncu katlanır; ziyanı vekâlet verene yansıtamaz. Uygulamada sık rastlanan hata, komisyoncunun sözlü rızayı yeterli sanıp veresiye satışa girmesidir; bu nedenle izin ve varsa yasaklama mutlaka yazılı ve tarihli tutulmalıdır. Önemli bir denge noktası şudur: vekâlet veren açıkça yasaklamadıkça, komisyoncu satış yerindeki ticari teamüle uygun biçimde veresiye satabilir; yani sessizlik teamüle göre satışa engel değildir. Vekâlet veren riski istemiyorsa yasağı talimatına net yazmalı, komisyoncu ise teamülü ispat edebilecek belge saklamalıdır. Ayrıca komisyoncu alıcının ödemesini garanti etmek isterse, güvence (delkredere) sorumluluğu için TBK m.537 ile ayrı ücret kararlaştırılmalıdır.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 536. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 420 nci maddesini karşılamaktadır.
Tasarının tek fıkradan oluşan 536 ncı maddesinde, komisyoncunun, vekalet verenin izni olmaksızın malı veresiye satmasının ya da malı teslim almadan bedelini ödemesinin sonuçları ile malı veresiye de satabileceği durum düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 420 nci maddesinin kenar başlığında kullanılan “4. Veresiye mal satma, mal tesellüm etmeden tediye” şeklindeki ibare, Tasarıda “4. Veresiye satma ve teslim almadan ödeme” şeklinde değiştirilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 420 nci maddesi iki fıkradan oluştuğu halde, bu maddenin birinci ve ikinci fıkraları, birbiriyle bağlantılı oldukları göz önünde tutularak, Tasarının 536 ncı maddesinde, tek fıkra halinde kaleme alınmıştır.
818 sayılı Borçlar Kanununun 420 nci maddesinin ikinci fıkrasında kullanılan “satış mahallindeki örfe göre” şeklindeki ibare, Tasarıda “satış yerindeki ticari teamüle göre” şeklinde ifade edilmiştir.
Sistematik yapısı ile metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.