Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 46 Yetkisiz temsil: Onama hâlinde
TBK 46, bir kimsenin temsil yetkisi olmadığı hâlde temsilci sıfatıyla yaptığı hukuki işlem, temsil olunanı ancak onun sonradan onaması (icazet) hâlinde bağlar; onamaya kadar işlem temsil olunan bakımından askıda hükümsüzdür. Yetkisiz temsilcinin kendisiyle işlem yaptığı diğer taraf, temsil olunandan uygun bir süre içinde işlemi onayıp onamayacağını bildirmesini isteyebilir; bu süre içinde işlem onanmazsa diğer taraf işlemle bağlı olmaktan kurtulur.
Resmi Metin
Onama hâlinde
Madde 46- (1) Bir kimse yetkisi olmadığı hâlde temsilci olarak bir hukuki işlem yaparsa, bu işlem ancak onadığı takdirde temsil olunanı bağlar.
(2) Yetkisiz temsilcinin kendisiyle işlem yaptığı diğer taraf, temsil olunandan, uygun bir süre içinde bu hukuki işlemi onayıp onamayacağını bildirmesini isteyebilir. Bu süre içinde işlemin onanmaması durumunda, diğer taraf bu işlemle bağlı olmaktan kurtulur.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, birinin yetkisi olmadığı hâlde başkası adına işlem yapması durumunu düzenler. Önemli olan şu: böyle bir işlem baştan kesin hükümsüz değildir. İşlem, adına hareket edilen kişiyi (temsil olunanı) ancak o kişi onarsa (icazet verirse) bağlar. İcazet verilene kadar işlem askıda hükümsüzdür: ne tam geçerli ne de büsbütün geçersizdir; akıbeti tamamen temsil olunanın vereceği karara bağlıdır.
Karşı taraf bu belirsizlikte sınırsız bekleyemez. Bu yüzden TBK m.46, karşı tarafa temsil olunandan uygun bir süre içinde işlemi onayıp onamayacağını bildirmesini isteme hakkı tanır. Bu süre içinde işlem onanmazsa, karşı taraf işlemle bağlı olmaktan kurtulur.
Pratikte icazet, işlemi kural olarak geçmişe etkili biçimde geçerli kılar; yani işlem en baştan yapılmış gibi sonuç doğurur. Bu durumu kesin hükümsüzlükle karıştırmamak gerekir.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 46. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 38. maddesini karşılamaktadır.
Tasarının iki fıkradan oluşan 46. maddesinde, yetkisiz temsilcinin yaptığı işlemi, adına sözleşme yapılan kişi tarafından onanması durumu düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 38. maddesinin kenar başlığında kullanılan “II. Salahiyetin fıkdanı / 1. İcazet” şeklindeki ibareler, Tasarının 46. maddesinde, “II. Yetkisiz temsil / 1. Onama halinde” şeklinde değiştirilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununda tek fıkradan oluşan madde, Tasarıda iki fıkra halinde düzenlenmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 38. maddesinde kullanılan “alacaklı veya borçlu olmaz.” Şeklindeki ibare, burada yetkisiz temsilcinin yaptığı işlemin bağlayıcılığının söz konusu olduğu göz önünde tutularak, Tasarının 46. maddesinin birinci fıkrasında “temsil olunanı bağlar.” şeklinde ifade edilmiştir.
Metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.