TBK Madde 381 Kullanım ödüncü: Bakım ve koruma giderleri

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 02.08.2026

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TBK 381, kullanım ödüncünde ödünç konusunun olağan bakım ve koruma giderlerini ödünç alan karşılamakla yükümlüdür; ödünç alan, ödünç verenin yararına yapmak zorunda kaldığı olağanüstü giderlerin ödenmesini ödünç verenden isteyebilir.

Resmi Metin

Bakım ve koruma giderleri

Madde 381- (1) Ödünç alan, ödünç konusunun olağan bakım ve koruma giderlerini karşılamakla yükümlüdür.

(2) Ödünç alan, ödünç verenin yararına yapmak zorunda kaldığı olağanüstü giderlerin ödenmesini isteyebilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

TBK m.381, karşılıksız kullandırmaya dayanan kullanım ödüncünde (âriyet) gider yükünü ikiye böler ve bu ayrım pratikte belirleyicidir. Şeyi ivazsız kullanan taraf, olağan bakım ve koruma masraflarına kendisi katlanır; kullanımın doğal karşılığı budur ve ayrıca bir sözleşme kaydına gerek yoktur. Buna karşılık ödünç alan, yalnızca ödünç verenin yararına yapmak zorunda kaldığı olağanüstü giderleri ondan geri isteyebilir; bu alacak hakkı, giderin hem olağanüstü hem de verenin menfaatine zorunlu olması koşuluna bağlıdır. Uygulamada sık rastlanan bir hata, bu iki kalemi ters çevirmek, yani olağan gideri verene yükleyip olağanüstüyü alanda bırakmaktır. İkinci bir karışıklık, ilişkiyi TBK m.386 ve devamındaki tüketim ödüncü (karz) ile karıştırmaktan doğar; karzda mülkiyet devredildiği için bakım ve koruma gideri kavramı yoktur, TBK m.381 yalnız aynen iade edilecek belirli şeyin kullandırıldığı âriyette işler. İvazlı kullandırmada (TBK m.299 vd. kira) gider rejimi ise kira hükümlerine tabidir. Olağanüstü gider talebinde, giderin niteliğini ve zorunluluğunu somut biçimde belgelemek gerekir.

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu’nun 381. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:

818 sayılı Borçlar Kanununun 301 inci maddesini karşılamaktadır.

Tasarının iki fıkradan oluşan 380 inci maddesinde, kullanım ödüncünde bakım ve koruma giderlerini hangi tarafın karşılamakla yükümlü olduğu düzenlenmektedir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 301 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan “II. Muhafaza masrafları” şeklindeki ibare, Tasarıda “II. Bakım ve koruma giderleri” şekline dönüştürülmüştür.

818 sayılı Borçlar Kanununun 301 inci maddesinde kullanılan “…ve hususiyle ariyet hayvanın yiyecek masraflarını” şeklindeki ibare gereksiz görülerek Tasarı metnine alınmamış; “tahammül eder.” şeklindeki ibare de “yükümlüdür.” şeklinde değiştirilmiştir.

Metninde yapılan düzeltme ve arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları - TBK m.381 uygulaması

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları. Aşağıdaki ilkeler ilgili kararlardan derlenmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 9. Hukuk Dairesi E. 2023/822 K. 2026/1093 Kısmen Kabul

Ariyet verilen soğutucudan çıktığı ileri sürülen yangına dayalı sigorta rücu davasında, davalı istinaf sebepleri arasında TBK m.381'deki bakım ve koruma yükümlülüğüne dayanmış; daire, yangının çıkış sebebi kesin saptanamadığı için davayı reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Sigortacı davacı, sigortalı işyerinde 09/10/2016 tarihinde mutfaktaki soğutucunun kısa devre yapması sonucu çıkan yangın için sigortalısına 47.059,00 TL ödediğini belirterek, soğutucuyu ariyet olarak verdiğini ileri sürdüğü davalıya rücu için başlattığı takibe vaki itirazın iptalini istemiştir. İlk derece mahkemesi davayı kısmen kabul etmiştir. Daire, yangın ve eksper raporlarında çıkış sebebinin kesin saptanamayıp yalnızca muhtemel görüldüğünü, tamamen yanan dolabın davalıya ait olup olmadığının dahi belirlenemediğini, ayrıca ariyet sözleşmesinde soğutucunun muhafaza ve kullanımından doğan zararlardan satıcının tek başına sorumlu olduğunu belirterek davanın reddi gerektiğini saptamıştır. Davalı ile ihbar olunanın istinaf başvurusu kabul edilerek karar kaldırılmış, yeniden hüküm kurularak dava reddedilmiş; davacının istinaf başvurusu esastan reddedilmiştir.

Kararı incele →

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır.

© . Tüm hakları Avukat Saim İncekaş’a aittir.

Feragat: Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amacıyla sunulur; mevzuat ve içtihatlar zamanla değişebilir. Buradaki açıklamalar hukuki danışma değildir. Herhangi bir işlem yapmadan önce dosyanıza özel profesyonel görüş alınız.

İlişki ve KVKK: Bu site üzerinden iletişime geçmeniz tek başına avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Kişisel verileriniz KVKK kapsamında işlenir; bkz. Aydınlatma Metni.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!