TBK Madde 381 Kullanım ödüncü: Bakım ve koruma giderleri
TBK 381, kullanım ödüncünde ödünç konusunun olağan bakım ve koruma giderlerini ödünç alan karşılamakla yükümlüdür; ödünç alan, ödünç verenin yararına yapmak zorunda kaldığı olağanüstü giderlerin ödenmesini ödünç verenden isteyebilir.
Resmi Metin
Bakım ve koruma giderleri
Madde 381- (1) Ödünç alan, ödünç konusunun olağan bakım ve koruma giderlerini karşılamakla yükümlüdür.
(2) Ödünç alan, ödünç verenin yararına yapmak zorunda kaldığı olağanüstü giderlerin ödenmesini isteyebilir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
TBK m.381, karşılıksız kullandırmaya dayanan kullanım ödüncünde (âriyet) gider yükünü ikiye böler ve bu ayrım pratikte belirleyicidir. Şeyi ivazsız kullanan taraf, olağan bakım ve koruma masraflarına kendisi katlanır; kullanımın doğal karşılığı budur ve ayrıca bir sözleşme kaydına gerek yoktur. Buna karşılık ödünç alan, yalnızca ödünç verenin yararına yapmak zorunda kaldığı olağanüstü giderleri ondan geri isteyebilir; bu alacak hakkı, giderin hem olağanüstü hem de verenin menfaatine zorunlu olması koşuluna bağlıdır. Uygulamada sık rastlanan bir hata, bu iki kalemi ters çevirmek, yani olağan gideri verene yükleyip olağanüstüyü alanda bırakmaktır. İkinci bir karışıklık, ilişkiyi TBK m.386 ve devamındaki tüketim ödüncü (karz) ile karıştırmaktan doğar; karzda mülkiyet devredildiği için bakım ve koruma gideri kavramı yoktur, TBK m.381 yalnız aynen iade edilecek belirli şeyin kullandırıldığı âriyette işler. İvazlı kullandırmada (TBK m.299 vd. kira) gider rejimi ise kira hükümlerine tabidir. Olağanüstü gider talebinde, giderin niteliğini ve zorunluluğunu somut biçimde belgelemek gerekir.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 381. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 301 inci maddesini karşılamaktadır.
Tasarının iki fıkradan oluşan 380 inci maddesinde, kullanım ödüncünde bakım ve koruma giderlerini hangi tarafın karşılamakla yükümlü olduğu düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 301 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan “II. Muhafaza masrafları” şeklindeki ibare, Tasarıda “II. Bakım ve koruma giderleri” şekline dönüştürülmüştür.
818 sayılı Borçlar Kanununun 301 inci maddesinde kullanılan “…ve hususiyle ariyet hayvanın yiyecek masraflarını” şeklindeki ibare gereksiz görülerek Tasarı metnine alınmamış; “tahammül eder.” şeklindeki ibare de “yükümlüdür.” şeklinde değiştirilmiştir.
Metninde yapılan düzeltme ve arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.
Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe