TBK Madde 285 - Bağışlama sözleşmesi: Tanımı

Davacı erkek, 28.09.2002 tarihinde evlendiği davalı kadınla arasındaki mal rejiminin tasfiyesini isteyerek katılma alacağı davası açmış; evlilik birliği içinde kendi adına edinilen kooperatif hissesinin ödemelerini kendisinin yaptığını, hissenin sonradan davalıya, davalı tarafından da 07.11.2008 tarihinde babasına devredildiğini, taşınmazın 30.12.2009 tarihinde ferdileşme nedeniyle babanın adına tescil edildiğini ileri sürmüştür. Davalı kadın, hisse bedelinin babasının kredisi ve kendi ziynetleriyle ödendiğini, davacının devri karşılıksız yaptığını ve bu devrin bağış niteliğinde olduğunu savunmuştur. İlk derece mahkemesi devri bağışlama sayıp hisseyi kişisel mal kabul ederek davayı reddetmiş, Bölge Adliye Mahkemesi istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir. Daire, salt devir ve tescilin tek başına bağış sayılamayacağını, taşınmazın eklenecek değer olup olmadığının ve kişisel malların edinme bedelinin tamamını karşılayıp karşılamadığının araştırılmadığını belirterek bozmuştur.

Davacı erkek, tarafların 19.06.2003 tarihinde evlendiklerini ve açılan boşanma davasıyla evliliğin sona erdiğini, evlilik birliğinin ömür boyu süreceği düşüncesiyle kendi adına kayıtlı kişisel malı niteliğindeki taşınmazı 29.11.2006 tarihinde 35.000,00 TL bedelle davalı eşine sattığını ileri sürerek artık değere katılma alacağının tahsilini istemiştir. Davalı, taşınmazın bağış kastıyla devredildiğini, kendisinin böyle bir bedeli ödeyecek güçte olmadığını savunmuştur. Yerel mahkeme, eşler arasındaki satışın hayatın olağan akışına aykırı olduğu ve taşınmazın evlenme nedeniyle hibe edildiği gerekçesiyle davayı reddetmiş; Özel Daire, tapuda satış görünen işlemin bağış olduğunun yazılı delille kanıtlanamadığını ve taşınmazın edinilmiş mal sayılması gerektiğini belirterek bozmuş, mahkeme direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, TBK 285 anlamındaki bağış iradesi ve kastının kesin ve inandırıcı delillerle kanıtlanamadığını belirterek direnme kararını oy çokluğu ile bozmuştur.

Davacı erkek, davalı ile 22.01.1976 tarihinde evlendiklerini, 02.04.2012 tarihinde açılan dava ile boşandıklarını, dava konusu arsanın 1978 yılında kendi parasıyla alınıp 1982 yılında üzerine ev yapıldığını, taşınmazı jest ve güven ilişkisine dayanarak bedelsiz biçimde eşine devrettiğini ileri sürerek katkı payı alacağı istemiştir. Davalı kadın, taşınmazın evlilik öncesinde kendisine takılan altınların satılmasıyla alındığını savunmuştur. Yerel mahkeme, davacının bu beyanını gizli bağış sayarak davayı reddetmiş; Özel Daire hükmü önce onamış, karar düzeltme üzerine bağış iradesinin duraksamaya yer vermeyecek biçimde ortaya konmadığı gerekçesiyle bozmuştur. Mahkeme iki kez direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, taşınmazın mal ayrılığı rejiminin geçerli olduğu 1984 yılında davalı eş adına tescil edildiğini de gözeterek Özel Daire bozmasını benimsemiş ve direnme kararını bozmuştur.

Davacı, 10.09.1973 tarihinde evlendiği davalı eşle birlikteyken kendi emek ve geliriyle edinilen bağımsız bölümün tapuda davalı adına tescil edildiğini ileri sürerek, 27.03.2013 tarihli ıslah dilekçesiyle mal rejiminin tasfiyesi gereğince tapunun yarı oranda iptal ve tesciline karar verilmesini istemiştir. Taşınmaz, davalının 28.01.1999 tarihinde devraldığı kooperatif üyeliği yoluyla edinilmiş ve 2009 yılında ferdileşme ile davalı adına tescil edilmiştir. Yerel mahkeme, edinilmiş mallara katılma rejiminden önce alınan taşınmazın kimin adına alınmışsa onun kişisel malı olacağı ve işlemin gizli bağış niteliği taşıdığı gerekçesiyle davayı reddetmiş, Özel Dairenin bozması üzerine önceki kararında direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, eşler arasındaki dayanışma ve güvene dayanan bu edinimin bağış sayılamayacağını, kooperatife yapılan ödemelerin 01.01.2002 tarihinden önceki ve sonraki dönemlere göre ayrı ayrı hesaplanması gerektiğini belirterek direnme kararını bozmuştur.

Davacı, 1973 yılında evlendiği davalıya, murisinden miras kalan bağımsız bölümdeki payını diğer mirasçılarla birlikte 25.09.2006 tarihinde bedelsiz olarak devrettiklerini belirterek, boşanma davasının açılmasıyla sona eren mal rejiminin tasfiyesi kapsamında şimdilik 10.000 TL katılma alacağının tahsilini istemiştir. Davalı, taşınmaz bedelinin kendi çalışmasıyla ödendiğini savunmuştur. Yerel mahkeme, bedelsiz devir nedeniyle taşınmazın kişisel mal niteliği kazandığını ve bağıştan dönme koşullarının bulunmadığını belirterek davayı reddetmiş; Özel Daire, kişisel mal savunmasının TMK'nın 6. maddesi uyarınca kanıtlanmadığını, taşınmazın 222/son madde gereğince edinilmiş mal sayılması gerektiğini belirterek bozmuş, mahkeme direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, TBK'nın 285. maddesindeki bağışlama tanımından ve karşılıksız kazandırma amacı ölçütünden hareketle eşlerin dayanışmaya dayanan ortak yatırımlarının bağış sayılamayacağını belirterek direnme kararını bozmuştur.