Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 280 Açık artırma yoluyla satış: Zapttan ve ayıptan sorumluluk
TBK 280, cebrî artırmalarda zapttan ve ayıptan sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanmaz; artırmadan mal alan kişi, o mala tapu siciline, satış koşullarına ya da kanuna göre belirli olan durumu, hakları ve yükleriyle birlikte malik olur. İsteğe bağlı açık artırmalarda satıcı satılanın zaptından ve ayıplarından sorumlu olup, aldatma durumu dışında bu sorumluluktan ancak artırma koşullarında açıkça belirtip duyurarak kurtulabilir.
Resmi Metin
Zapttan ve ayıptan sorumluluk
Madde 280- (1) Cebrî artırmalarda zapttan ve ayıptan sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanmaz.
(2) Artırmadan mal alan kişi, o mala, tapu siciline veya satış koşullarına ya da kanuna göre belirli olan durumu, hakları ve yükleri ile birlikte malik olur.
(3) İsteğe bağlı açık artırmalarda satıcı, satılanın zaptından ve ayıplarından sorumludur. Ancak, aldatma durumu dışında, artırma koşullarında açıkça belirtip duyurmak suretiyle bu sorumluluktan kurtulabilir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
TBK m.280 açık artırma yoluyla satışta zapttan ve ayıptan sorumluluğu cebrî ve isteğe bağlı artırma ayrımıyla düzenler; kritik pratik nokta budur. Cebrî artırmalarda (icra/mahkeme kararıyla) satıcının zapt ve ayıba ilişkin genel hükümleri (TBK m.214 vd. ve TBK m.219 vd.) uygulanmaz; alıcı malı, tapu sicilinde, satış koşullarında veya kanunda belirli durumu, hakları ve yükleriyle devralır, sonradan ayıp veya zapt ileri süremez. Buna karşılık isteğe bağlı (ihtiyari) açık artırmada satıcı, olağan satıştaki gibi zapttan ve ayıptan sorumludur; ancak aldatma (hile) bulunmadıkça, bu sorumluluğu artırma koşullarında açıkça belirtip duyurarak kaldırabilir. Sık hata, cebrî artırma alıcısının sorumsuzluk kuralını ihtiyari artırmaya taşımaktır. Mülkiyetin geçiş anı için TBK m.279’a bakılır. İspatta, sorumsuzluk kaydını ileri süren satıcı açık ilanı; aldatma iddiasında bulunan alıcı ise hileyi kanıtlamakla yükümlüdür.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 280. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 230 uncu maddesini karşılamaktadır.
Tasarının üç fıkradan oluşan 279 uncu maddesinde, açık artırma yoluyla satışlarda zapttan ve ayıptan sorumluluk düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 230 uncu maddesinin kenar başlığında kullanılan “V. Tekeffül” şeklindeki ibare, Tasarıda “4. Zapttan ve ayıptan sorumluluk” şeklinde değiştirilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 230 uncu maddesinin birinci fıkrasında, cebri artırmalarda “tekeffül”e yer olmamasına ilişkin kuralın iki istisnasına (artırma şartnamesinde aksine açık bir düzenleme olması ile artırmaya katılanlara karşı hile yapılması) ilişkin sorunlara, ancak icra hukuku kurumları çerçevesinde (şikayet, ihalenin feshi gibi) çözüm bulunabileceği göz önünde tutularak, Tasarı metnine alınmamış; bu tür artırmalarda ayıptan ve zapttan sorumluluğa ilişkin hükümlerin uygulanmayacağı kabul edilmiştir.