TBK Madde 229 Sözleşmeden dönmede geri verme: a. Genel olarak

Hazırlayan: Av. Saim İncekaşAdana BarosuGüncelleme: 02.08.2026

Özet 2 fıkra · ~2 dk okuma

TBK 229, satış sözleşmesinden dönen alıcı satılanı ondan elde ettiği yararlarıyla birlikte satıcıya geri vermekle yükümlüdür; buna karşılık alıcı satıcıdan, ödediği satış bedelinin faiziyle geri verilmesini, satılanın tamamen zaptındaki gibi yargılama giderleri ile satılan için yaptığı giderlerin ödenmesini ve ayıplı maldan doğan doğrudan zararının giderilmesini isteyebilir; satıcı kendisine hiçbir kusur yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe alıcının diğer zararlarını da gidermekle yükümlüdür.

Resmi Metin

a. Genel olarak

Madde 229- (1) Satış sözleşmesinden dönen alıcı, satılanı, ondan elde ettiği yararları ile birlikte satıcıya geri vermekle yükümlüdür. Buna karşılık alıcı da, satıcıdan aşağıdaki istemlerde bulunabilir:

  1. 1. Ödemiş olduğu satış bedelinin, faiziyle birlikte geri verilmesi.
  2. 2. Satılanın tamamen zaptında olduğu gibi, yargılama giderleri ile satılan için yapmış olduğu giderlerin ödenmesi.
  3. 3. Ayıplı maldan doğan doğrudan zararının giderilmesi.

(2) Satıcı, kendisine hiçbir kusur yüklenemeyeceğini ispat etmedikçe, alıcının diğer zararlarını da gidermekle yükümlüdür.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Bu madde, alıcının TBK m.227/1 uyarınca sözleşmeden dönmeyi seçmesi hâlinde tasfiyeyi düzenler; ayıba karşı tekeffülün en çok uygulanan sonuç hükmüdür. Pratikte kilit ayrım ispat yükündedir: alıcının doğrudan zararı (TBK m.229/3) satıcının kusuru aranmaksızın giderilirken, “diğer (dolaylı) zararlar” için satıcı kusursuzluğunu ispat etmedikçe sorumludur; yani kusur karinesi satıcı aleyhinedir. Alıcı dönerken satılanı elde ettiği yararlarla birlikte iade eder, buna karşılık ödediği bedeli faiziyle ve yargılama ile satılana yaptığı giderleri isteyebilir. Sık hata: dönme hakkının ancak TBK m.223‘teki muayene-ihbar külfeti yerine getirilmişse doğduğunun ve davanın TBK m.231‘deki iki yıllık zamanaşımına (satıcı ağır kusurluysa süreden yararlanamaz) tabi olduğunun gözden kaçırılması. Dilekçede bedel, gider ve zarar kalemlerini ayrı somutlaştırın. Tüketici işleminde TKHK (6502) öncelikli uygulanır.

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu’nun 229. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:

818 sayılı Borçlar Kanununun 205 inci maddesini karşılamaktadır.

Tasarının iki fıkradan oluşan 228 inci maddesinde, ayıp nedeniyle sözleşmeden dönmenin sonuçları düzenlenmektedir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 205 inci maddesi üç fıkradan oluştuğu halde, maddenin ilk iki fıkrasının birbiriyle bağlantılı olduğu göz önünde tutularak, Tasarıda birleştirilerek tek fıkraya dönüştürülmüştür.

818 sayılı Borçlar Kanununun 205 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan “8. Feshin hükümleri / a. Umumiyet itibariyle” şeklindeki ibareler, Tasarıda “8. Dönmenin sonuçları/ a. Genel olarak” şeklinde değiştirilmiştir.

Satılanın ayıplı olması nedeniyle sözleşmeden dönen alıcının, satıcıya karşı ileri sürebileceği haklara ilişkin 818 sayılı Borçlar Kanununun 205 inci maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen haklar, Tasarının 228 inci maddesinin birinci fıkrasında, 216 ncı maddesinde yapıldığı gibi bentler halinde sayılmıştır.

Maddede yer verilen “doğrudan zarar” ve “diğer zararlar” ibarelerine verilecek anlam hakkında, Tasarının 216 ncı maddesinin gerekçesi göz önünde tutulmalıdır.

Sistematik yapısı ile metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.

İlgili Yargıtay Kararları - TBK m.229 uygulaması

Aşağıdaki ilkeler, ilgili kararlardan derlenmiştir.

Yargıtay 3.HD E. 2022/2345 K. 2022/3539 Bozma

Satış sözleşmesinden dönen alıcı, satılanı ondan elde ettiği yararlarla birlikte geri vermekle yükümlü olduğundan; alıcıya iade edilecek satış bedelinden, satılanın alıcının zilyetliğinde kaldığı süre boyunca elde ettiği yararlanma değeri bilirkişice belirlenip mahsup edilmelidir.

Detaylı özeti gör

Davacı, davalıya ait 2010 model Audi A6 aracı Bursa 17. Noterliğinde düzenlenen 26.01.2012 tarihli satış sözleşmesiyle satın almış; ancak aracın sıfır olarak ithal edilmesi gerekirken Almanya'da trafiğe tescilli eski bir araç olduğunun tespiti üzerine kaçak sayılarak 22.11.2017 tarihinde fiilen el konulmuştur. Davacı, bu hukuki ayıp nedeniyle satış sözleşmesinin iptalini ve aracın rayiç bedeli olan 122.000 TL'nin tahsilini istemiş; ilk derece mahkemesi davayı kabul ederek 122.000 TL'ye hükmetmiş, bölge adliye mahkemesi ise noterde düzeltme beyannamesiyle beyan edilen 97.500 TL üzerinden davayı kısmen kabul etmiştir. Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, sözleşmeden dönen alıcının TBK m.229 uyarınca satılanı ondan elde ettiği yararlarla birlikte geri vermekle yükümlü olduğunu vurgulamıştır. Buna göre aracın 26.01.2012 satış tarihinden 22.11.2017 zapt tarihine kadar davacının zilyetliğinde kaldığı süredeki yararlanma değerinin bilirkişice belirlenip iade edilecek satış bedelinden mahsup edilmesi, ayrıca 12.04.2013 tarihli kazanın değer kaybına etkisinin araştırılması gerekirken bu hususların göz ardı edilmesi eksik inceleme sayılarak karar davalı yararına bozulmuştur.

Kararı incele →

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları - TBK m.229 uygulaması

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları. Aşağıdaki ilkeler ilgili kararlardan derlenmiştir.

Adana BAM · İstinaf · 9. Hukuk Dairesi E. 2021/2186 K. 2024/1714 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Gizli ayıplı mal satışından doğan itirazın iptali ve tazminat uyuşmazlığında ilk derece mahkemesi, satış bedelinin TBK m.229 uyarınca iade edilebileceği değerlendirmesiyle asıl davayı reddetmiş; daire, ayıp ihbarının derhal yapılmadığı gerekçesiyle bu kararı kaldırmıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Silikon satışından doğan fatura alacağı için başlatılan takibe itirazın iptali ile ayıplı maldan doğan zararın tazminine ilişkin birleşen dava birlikte görülmüştür. Alıcı, silikonun yapışkanlık işlevini görmediğini, gizli ayıplı olduğunu ve ihbarın süresinde yapıldığını savunmuş; ilk derece mahkemesi asıl davayı reddedip birleşen davayı kabul etmiştir. Daire, gizli ayıbın delil tespiti talebinden önce fark edildiğini, ihbarın tespitten on ay sonra yapıldığını saptayarak alıcının satılanı kabul etmiş sayılacağını, fatura bedelinden sorumlu olup tazminat isteyemeyeceğini belirtmiş; kararı kaldırarak asıl davayı kabul, birleşen davayı reddetmiştir.

Kararı incele →

Adana BAM · İstinaf · 9. Hukuk Dairesi E. 2019/1095 K. 2022/699 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Ayıplı aracın ayıpsız yenisiyle değiştirilmesi davasında, dairece alınan bilirkişi raporunda satıştan dönmede satılanın elde edilen yararlarla geri verileceğini düzenleyen TBK m.229 anılmış; daire, alıcının kullanım menfaatinin mahsubuna ilişkin istinaf sebebini yerinde görmemiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Dava, sıfır kilometre satın alınan aracın gizli ayıplı olduğu ileri sürülerek ayıpsız yenisi ile değiştirilmesi istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesi, yetkili servisin alıcıyı ayıp konusunda aydınlatmamasını dürüstlüğe aykırı bularak zamanaşımı definin dinlenemeyeceğini kabul etmiş ve davayı kabul etmiştir. Kararı davalıların her ikisi de istinaf etmiştir. Daire, garanti süresi içinde yinelenen arızalar için servise başvurulmakla ayıp ihbarının yapıldığını, bilirkişi raporlarına göre arızanın imalat hatasından kaynaklandığını ve halen sürdüğünü, alıcının araçtan sağladığı yararın mahsubunun gerekmediğini tespit etmiş; incelemeyi duruşmalı yaptığından davalıların istinaf başvurusunu kabul edip kararı kaldırmış, yeniden kurduğu hükümde davayı yine kabul etmiştir.

Kararı incele →

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır.

© . Tüm hakları Avukat Saim İncekaş’a aittir.

Feragat: Bu sitedeki içerikler genel bilgilendirme amacıyla sunulur; mevzuat ve içtihatlar zamanla değişebilir. Buradaki açıklamalar hukuki danışma değildir. Herhangi bir işlem yapmadan önce dosyanıza özel profesyonel görüş alınız.

İlişki ve KVKK: Bu site üzerinden iletişime geçmeniz tek başına avukat-müvekkil ilişkisi kurmaz. Kişisel verileriniz KVKK kapsamında işlenir; bkz. Aydınlatma Metni.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!