TBK Madde 210 Satıcının devir borcu: Kural

Özet 1 fıkra · ~1 dk okuma

TBK 210, satıcı, satılanın mülkiyetini alıcıya geçirmek amacıyla, satılanın zilyetliğini alıcıya devretmekle yükümlüdür. Bu, satıcının satılanı devretme (zilyetlik geçirme) borcunun temel kuralıdır.

Resmi Metin

Kural

Madde 210- Satıcı, satılanın mülkiyetini geçirmek amacıyla, zilyetliğini alıcıya devretmekle yükümlüdür.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

TBK m.210 satıcının aslî edim borcunu tanımlar: yalnız zilyetliğin (fiilî teslim) devri değil, mülkiyetin geçirilmesi de borcun kapsamındadır. Pratikte kritik ayrım şudur: taşınırda kural olarak teslimle mülkiyet de geçer (TMK m.763), ancak taşınmazda zilyetliğin devri tek başına yetmez, tapuda tescil (TMK m.705) zorunludur; “anahtar teslim edildi” savunması taşınmazda mülkiyeti geçirmez. Satıcı borcunu ifa etmezse alıcı, satışa özgü ayıp/zapt hükümlerine değil, borçlunun temerrüdüne ilişkin genel hükümlere (TBK m.117 vd.) dayanır; aynen ifa ve gecikme tazminatı ya da koşulları varsa sözleşmeden dönme talep edebilir. İspat yükü bakımından teslim/ifanın gerçekleştiğini iddia eden satıcı ispatla yükümlüdür; makbuz/tutanak kaydı tutulmalıdır. Teslim ve taşıma giderleri için komşu TBK m.211, yarar ve hasarın geçişi için TBK m.208’e bakılmalıdır. Tüketici satışında TKHK (6502) öncelikli uygulanır.

Gerekçe

Türk Borçlar Kanunu’nun 210. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:

Madde, kenar başlığı bakımından, 818 sayılı Borçlar Kanununun 185 inci maddesini kısmen karşılamaktadır. Çünkü, 818 sayılı Borçlar Kanununun 185 inci maddesinin metninde, teslim borcundan söz edilmemekle birlikte, kenar başlığında “satıcının borçları” arasında satıcının borçlarından biri olarak “teslim” borcuna yer verilmiştir.

Tasarının tek fıkradan oluşan 209 uncu maddesinde, satıcının satılanın zilyetliğini devir borcu düzenlenmektedir.

818 sayılı Borçlar Kanununun 185 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan “B. Satıcının Borçları / I. Teslim / 1. Teslim masrafları” şeklindeki ibareler, Tasarıda “B. Satıcının borçları / I. Zilyetliğin devri / 1. Kural” şeklinde değiştirilmiştir.

818 sayılı Borçlar Kanununun teslim giderlerine ilişkin 185 inci maddesi, Tasarının 210 uncu maddesinde düzenlendiği için, Tasarının 209 uncu maddesinde satıcının asli borcu belirtilmiştir. Buna göre satıcı, satılanın mülkiyetini geçirmek amacıyla, zilyetliğini alıcıya devretmekle yükümlüdür. Fiili teslim dışında, zilyetliğin teslimsiz kazanıldığı durumlar (kısa elden teslim ve hükmen teslim gibi) göz önünde tutularak, taşınır satışında satıcının asli borcu açıklanırken, sadece “teslim”den söz edilmesi uygun görülmemiş; bunun yerine, “mülkiyetin devri amacıyla zilyetliğin devri borcu”ndan söz edilmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları - TBK m.210 uygulaması

Aşağıdaki ilkeler, ilgili kararlardan derlenmiştir.

Yargıtay 11. Hukuk Dairesi E. 2020/3109 K. 2021/3903

Taşınır satışında satıcı, satılanın mülkiyetini geçirmek amacıyla zilyetliğini alıcıya devretmekle yükümlüdür; bu borç alıcının satış bedelini ödeme ve satılanı devralma borcuyla karşılıklılık içinde olduğundan, kararlaştırılan bedelin tamamı ödenmeden karşı taraftan edimini ifa etmesi ve buna bağlanan ceza koşulu istenemez.

Detaylı özeti gör

Davacı, davalı ile imzaladığı cihaz satım sözleşmesi uyarınca bazı ürünlerin geç teslim edildiğini, bazılarının ise hiç teslim edilmediğini ileri sürerek sözleşmenin 6.3 maddesindeki cezai şartın tahsili için icra takibi başlatmış, takip davalının itirazıyla durunca itirazın iptalini istemiştir. Davalı, ürünlerin ihtirazi kayıtsız teslim alındığını savunmuştur. İlk derece mahkemesi, 27.03.2015 tarihli ihtarın 01.04.2015 tarihinde tebliğini ve cihazların 06.04.2015 ile 07.05.2015 tarihlerinde teslimini esas alarak 690.000 ABD Doları satış bedelinin yüzde 5'i olan 34.500 ABD Doları üzerinden davayı kabul etmiş, Bölge Adliye Mahkemesi cezai şartın ifaya ekli nitelikte olduğu gerekçesiyle istinafı esastan reddetmiştir. Daire, TBK'nın 210 ve 232. maddelerine göre alıcının bedeli ödeme borcuna işaret etmiş; davalının açtığı alacak dosyası getirtilmeden ve satış bedelinin tamamı ödenmeden ifa ile cezai şart istenemeyeceği gözetilmeden karar verilmesini eksik inceleme sayarak bozmuştur.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.

Bize WhatsApp'tan ulaşın!