Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe HMK Madde 277 Bilirkişinin sır saklama yükümlülüğü
HMK 277, bilirkişi görevi sebebiyle veya görevini yaparken öğrendiği sırları saklamak ve bunları kendisinin ya da başkalarının yararına kullanmaktan kaçınmakla yükümlüdür.
Resmi Metin
Bilirkişinin sır saklama yükümlülüğü
Madde 277- (1) Bilirkişi, görevi sebebiyle yahut görevini yerine getirirken öğrendiği sırları saklamak, kendisi ve başkaları yararına kullanmaktan kaçınmakla yükümlüdür.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, bilirkişinin sır saklama yükümlülüğünü düzenler ve tek fıkradan oluşur. Hükme göre bilirkişi, görevi sebebiyle yahut görevini yerine getirirken öğrendiği sırları saklamakla yükümlüdür. Bununla birlikte madde, bu sırları yalnızca açığa vurmama ödevini değil, aynı zamanda hem kendisi hem de başkaları yararına kullanmaktan kaçınma ödevini de bilirkişiye yükler. Böylece yükümlülüğün kapsamı, sırrın gizli tutulmasıyla sınırlı kalmayıp, ondan menfaat sağlanmasının önlenmesine kadar genişler.
Usul mekaniği bakımından bu yükümlülük, bilirkişinin görevinden doğrudan kaynaklanan bir görev borcudur ve inceleme dosyasındaki bilgilere erişiminin doğal bir sonucudur. Madde, sırrın öğrenildiği iki kaynağı, yani görevin kendisi ile görevin ifası sırasında öğrenilen hususları birlikte kapsayacak biçimde kaleme alınmıştır. Hüküm, bu yükümlülüğe aykırılığın yaptırımını ve süresini kendi metninde göstermemiş; yalnızca bilirkişinin kaçınma ödevini açıkça ortaya koymakla yetinmiştir. Bu nedenle yükümlülüğün ihlaline bağlanacak sonuçlar, ilgili diğer hükümler çerçevesinde değerlendirilir.
Gerekçe
Maddede öngörülen düzenleme ile, bilirkişinin sır saklama yükümlülüğünün bulunduğu hususu açıkça hüküm altına alınmıştır. Bilirkişinin sır saklama yükümlülüğü, sadakatle bilirkişilik görevini icra etme yükümlülüğünün bir uzantısını oluşturur ve onu tamamlayıcı bir işlevi yerine getirir. Bilirkişi, yerine getirdiği görevin niteliği ile bu görevin icrası sırasında taşıdığı resmi sıfat ve kullandığı kamusal yetkilerin gereği olarak edinmiş bulunduğu tarafların sır alanına girecek nitelikteki bilgileri, haklı bir neden ortaya çıkmadığı sürece, mutlak surette açıklamaktan kaçınmak ve saklamak zorundadır. Yine, bilirkişi, bu bağlamda, kendisine tevdii edilmiş bulunan sırları, görevinin icrası sırasında, yardımını aldığı kişilerle dahi paylaşmaktan kaçınmalıdır; yardımı alınan kişinin öğrendiği sırlarla ilgili fiillerden ötürü, bilirkişi, kendi fiili gibi mesul olur.
Ayrıca, bu düzenleme ile, bilirkişi, görevi yahut taşımış olduğu resmi sıfatı sebebiyle kendisine tevdii edilmiş bulunan sırları, sadece saklamak değil; bunun yanı sıra, kendisinin ve başkalarının yararına kullanmaktan kaçınmakla da yükümlü tutulmuştur.
ADALET KOMİSYONU RAPORU
Tasarının 281 inci maddesinde geçen “görevinin icrası sırasında” ibaresi, hükme açıklık sağlanması amacıyla “görevini yerine getirirken” olarak, “öğrenmiş bulunduğu” ibaresi ise “öğrendiği” şeklinde değiştirilmiş ve madde teselsül nedeniyle 283 üncü madde olarak kabul edilmiştir.
TBMM GENEL KURULU
TBMM Genel Kurulunda 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. maddeler tasarı metninden çıkartılmış ve diğer maddeler buna göre teselsül ettirilmiştir.