HMK Madde 255 - Tanıklara itiraz

Hükümette tek fıkra hâlinde düzenlenen bu madde, tanık beyanının güvenilirliğine yönelik itirazın yargılama içindeki dayanağını ve ileri sürülme biçimini belirler. Maddenin tek fıkrası, tanığın davada yararı bulunması gibi tanıklığının doğruluğu konusunda kuşkuyu gerektiren sebeplerin varlığı hâlinde, bu durumun iki taraftan biri tarafından iddia ve ispat edilebileceğini öngörür. Düzenleme, tanığın dinlenmesine kategorik bir engel getirmekten çok, beyanın inandırıcılığını gölgeleyen olguların taraflarca gündeme getirilmesine ve ispatlanmasına imkân tanıyan bir itiraz zemini oluşturur; metin, kuşku doğuran hâli “tanığın davada yararı bulunması” örneğiyle açıklayarak sebepleri sınırlı saymaksızın benzer durumları da kapsayacak biçimde ifade edilmiştir.

Usul mekaniği bakımından maddenin metni, itirazı ileri sürme ve ispat etme yükünü tarafa bırakmakta; kuşku doğuran sebebin varlığını öne süren tarafın bunu ispat etmesini aramaktadır. Tanığın beyanına yönelik bu itiraz, beyanın delil değerinin takdiri ile bağlantılı olup, tanıklıkla ilgili genel hükümler ve mahkemenin delilleri değerlendirme yetkisi çerçevesinde işlev görür. Metin, itirazın sonucuna, beyanın geçerliliğine veya hâkimin varacağı kanaate ilişkin belirli bir ölçüt öngörmemekte; yalnızca kuşku doğuran hâlin iddia ve ispatına imkân tanıyarak, tanığın güvenilirliğinin yargılama içinde tartışılabilmesinin hukuki dayanağını sağlamaktadır.