Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe HMK Madde 239 Yalan yere yemin iddiası
HMK 239, yemin yerine getirildikten sonra yalan yere yemin nedeniyle açılan ceza davası, esas dava bakımından bekletici sorun yapılamaz; yani hukuk davası bu ceza davasının sonucu beklenmeden karara bağlanır.
Resmi Metin
Yalan yere yemin iddiası
Madde 239- (1) Yemin eda edildikten sonra, yalan yere yemin nedeniyle açılan ceza davası, esas dava bakımından bekletici sorun yapılamaz.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Hüküm, yemin delili kapsamında yeminin eda edilmesinden sonra, yalan yere yemin edildiği iddiasıyla açılan ceza davasının esas dava üzerindeki etkisini düzenlemektedir. Tek fıkrada, yemin eda edildikten sonra yalan yere yemin nedeniyle açılan ceza davasının, esas dava bakımından bekletici sorun yapılamayacağı kurala bağlanmıştır. Böylece yemine dayalı olarak görülmekte olan hukuk davasında, yemin eden hakkında ayrıca yürütülen ceza davasının varlığı, esas davanın görülmesini durduran bir engel olarak öngörülmemiştir.
Usul mekaniği yönünden hüküm, kural olarak başka bir mahkemede görülmekte olan davanın sonucunun, görülmekte olan davanın çözümüne etkili olması halinde söz konusu olan bekletici sorun kurumunun, bu özel durumda uygulanmasını dışlamaktadır. Buna göre, yalan yere yemin iddiasıyla açılan ceza davasının kesinleşmesi beklenmeksizin hukuk davasının karara bağlanması esastır; ceza davasının sonucu, esas davanın görülmesini erteleten bir unsur olarak değerlendirilemez. Hükmün uygulama alanı, yeminin eda edilmiş olması ön koşuluna ve açılan davanın yalan yere yemin nedenine dayanmasına bağlıdır.
Gerekçe
1086 sayılı Kanunun 349 uncu maddesinde yer aldığı gibi, yalan yere yemin edildiği iddiasının ve ceza davasının, esas dava için bekletici sorun olamayacağı hükme bağlanmıştır. Hükümde bir değişiklik yoktur. “Dava” kavramına açıklık getirilmiştir. Türk Ceza Kanunundaki düzenleme ile, “davada yalan yere yemin etmek” suçu re’sen takibi gereken suç haline geldiği ve hukuk mahkemesinde de derdestlik sebebiyle yeni bir yalan yere yemin edildiği iddiası ile açılan tespit davası dinlenemeyeceğine göre, 1086 sayılı Kanunda gösterilen “dava” sözcüğünün amacının “ceza davası” olduğu sonucuna varılmıştır. Kaldı ki, yalan yere yemin edilip hüküm verilmesi sağlanmışsa, bu durum, yargılamanın yenilenmesi sebebi olacaktır. Başka bir ifade ile kanuni imkan tüketilmiş olmamaktadır. Böylece ve açıkça, bu halin bekletici sorun olamayacağı vurgulanmış, davaların bloke edilmesinin önü kapatılmıştır.
ADALET KOMİSYONU RAPORU
Tasarının 242 nci maddesi, teselsül nedeniyle 245 inci madde olarak aynen kabul edilmiştir.
TBMM GENEL KURULU
TBMM Genel Kurulunda 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. maddeler tasarı metninden çıkartılmış ve diğer maddeler buna göre teselsül ettirilmiştir.