Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe HMK Madde 236 Yemin edecek kimsenin mahkemenin yargı çevresi dışında olması
HMK 236, mahkemenin yargı çevresi dışında oturan kişi yemin için davaya bakan mahkemeye gelmek zorundadır; ancak kişi ilin dışında oturuyor ve aynı anda ses-görüntü nakliyle yemin mümkün değilse istinabe yoluyla yemin ettirilir.
Resmi Metin
Yemin edecek kimsenin mahkemenin yargı çevresi dışında olması
Madde 236- (1) Mahkemenin yargı çevresi dışında oturan kimse, yemin için davaya bakan mahkemeye gelmek zorundadır. Ancak, yemin edecek kişi, mahkemenin bulunduğu il dışında oturuyor ve bulunduğu yerde aynı anda ses ve görüntü nakledilmesi yolu ile yemin icrası mümkün değil ise istinabe yolu ile yemin ettirilir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu madde, yemin edecek kişinin davaya bakan mahkemenin yargı çevresi dışında oturması hâlinde yemin işleminin nasıl yerine getirileceğini düzenler. Tek fıkradan oluşan hükümde önce genel kural konulmuş, ardından bu kuralın istisnası gösterilmiştir. Kural olarak, mahkemenin yargı çevresi dışında otursa dahi yemin edecek kimse, yemin için davaya bakan mahkemeye bizzat gelmek zorundadır; böylece yeminin kural olarak davayı gören mahkeme huzurunda eda edilmesi esası korunmaktadır.
İstisna ise iki koşulun birlikte gerçekleşmesine bağlanmıştır. Yemin edecek kişinin mahkemenin bulunduğu il dışında oturması ve bulunduğu yerde aynı anda ses ve görüntü nakledilmesi yoluyla yeminin icrasının mümkün olmaması hâlinde, kişi mahkemeye getirilmek yerine istinabe yoluyla, yani bulunduğu yer mahkemesi aracılığıyla yemin ettirilir. Görüldüğü üzere madde, ses ve görüntü naklinin mümkün olduğu durumlarda bu yola öncelik tanımakta, istinabeyi ancak il dışında oturma ile teknik imkânsızlığın bir arada bulunduğu durumlara özgülemektedir.
Gerekçe
Madde, 1086 sayılı Kanunun 343 üncü maddesine tekabül etmektedir. Yemin edecek kişinin, yeminin etkisini artırıcı seremoninin oluşacağı ve karşı tarafın veya vekilinin de bulunacağı hüküm mahkemesine, kural olarak gelmesinde, “Yüz yüzden utanır” darb-ı misalinde söylendiği üzere fayda umulmuştur. Ancak bu kişi mahkemenin bulunduğu ilin de dışında ise ve bulunduğu yerden görüntü ve ses nakli mümkün değilse, istisnaen ve istinabe suretiyle yemin eda ettirilecektir. Bulunduğu yerden aynı anda görüntü ve ses nakli mümkün olan yerlerde, yeminin mutlaka hüküm mahkemesi ile kurulacak görüntü ve ses nakli yolu ile yapılması öngörülmüştür. Benzer bir hüküm Federal Almanya Medeni Usul Kanununun 128/A ve 479. paragraflarında da vardır.
ADALET KOMİSYONU RAPORU
Tasarının 228, 229, 230, 231, 232, 233, 234, 235, 236, 237, 238, 239 ve 240 ıncı maddeleri, teselsül nedeniyle 231, 232, 233, 234, 235, 236, 237, 238, 239, 240, 241, 242 ve 243 üncü maddeler olarak aynen kabul edilmiştir.
TBMM GENEL KURULU
TBMM Genel Kurulunda 5., 6., 7., 8., 9. ve 10. maddeler tasarı metninden çıkartılmış ve diğer maddeler buna göre teselsül ettirilmiştir.