Resmi Metin
Kurumlar
Madde 45- (1) Bu Kanunun 5 inci maddesinde yer alan koruyucu ve destekleyici tedbirlerden; a) (a) ve (e) bentlerinde yazılı danışmanlık ve barınma tedbirleri Milli Eğitim Bakanlığı, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu ve yerel yönetimler, b) (b) bendinde yazılı eğitim tedbiri Milli Eğitim Bakanlığı ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, c) (c) bendinde yazılı bakım tedbiri Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu, d) (d) bendinde yazılı sağlık tedbiri Sağlık Bakanlığı, Tarafından yerine getirilir.
(2) Bakım ve barınma tedbirlerinin yerine getirilmesi sırasında ihtiyaç duyulan kolluk hizmetlerinin yerine getirilmesi, çocukların rehabilitasyonu, eğitimi ve diğer bakanlıkların görev alanına giren diğer hususlarla ilgili olarak Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu tarafından yapılan her türlü yardım ve destek talepleri Milli Eğitim Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, ilgili diğer bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşları tarafından geciktirilmeksizin yerine getirilir.
(3) Koruyucu ve destekleyici tedbirlerin ilgili kurum veya kuruluş tarafından yerine getirilmesi sırasında gerekmesi hâlinde kolluktan yardım istenebilir.
(4) Koruyucu ve destekleyici tedbirlerin yerine getirilmesinde kurumların koordinasyonu merkezde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından; il ve ilçelerde kurumların koordinasyonu ile takibi vali ve kaymakam tarafından sağlanır. Bu amaçla il ve ilçelerde sekretarya hizmetleri aile ve sosyal hizmetler il müdürlükleri tarafından yürütülür. Hâkim veya mahkeme tarafından verilen koruyucu ve destekleyici tedbir kararları, yerine getirilmek üzere ilgili kurum veya kuruluşa gönderilir.
(5) Çocuk hakkında verilen koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarının gereklerine aykırı hareket eden ana, baba, vasi veya bakım ve gözetiminden sorumlu kimse, fiil suç teşkil etse dahi ihlal edilen tedbirin niteliğine ve aykırılığın ağırlığına göre çocuk hâkimi kararıyla üç günden on güne kadar tazyik hapsi ile cezalandırılır. Bu kararlara karşı 14 üncü madde uyarınca itiraz yoluna gidilebilir. Tazyik hapsine ilişkin kararlar, kesinleşmesini müteakip Cumhuriyet başsavcılığı tarafından yerine getirilir. Bu kararlar çocuk hâkimi tarafından ilgili kuruma bildirilir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Kurumlar başlıklı maddenin ilk fıkrası, ÇKK’nin 5 inci maddesinde sayılan koruyucu ve destekleyici tedbirlerin hangi kurumca yerine getirileceğini bent bent paylaştırır. Buna göre danışmanlık ve barınma tedbirleri Milli Eğitim Bakanlığı, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu ile yerel yönetimlerce; eğitim tedbiri Milli Eğitim Bakanlığı ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca; bakım tedbiri Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumunca; sağlık tedbiri Sağlık Bakanlığınca yerine getirilir. Kanundaki Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu adı tarihseldir; çocuk hizmetleri bugün Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı teşkilatı içinde yürütülür. Bu görev dağılımı, ÇKK 5/A’daki bağımlılık tedbirinin farklı kurumlarını veya ÇKK’nin 9 uncu maddesindeki üniversitelere bağlı yataklı sağlık kurumlarını dışlayan genel bir kural değildir. İkinci fıkra, bakım ve barınma tedbirleri sırasında kolluk hizmetleri, rehabilitasyon, eğitim ve diğer bakanlıkların görev alanındaki konularda Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumunun ilettiği yardım ve destek taleplerinin Milli Eğitim Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, ilgili diğer bakanlıklar ile kamu kurum ve kuruluşlarınca geciktirilmeksizin karşılanmasını ister; talebi ileten kurum ile yerine getiren merciler farklıdır.
7593 sayılı Kanunla üçüncü fıkra değiştirilmiş, dördüncü ve beşinci fıkralar eklenmiş; bu değişiklikler 18/8/2026’da yürürlüğe girmiştir. Üçüncü fıkraya göre tedbirleri yerine getiren kurum veya kuruluş, gerektiğinde kolluktan yardım isteyebilir. Koordinasyon merkezde Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca, il ve ilçelerde koordinasyon ve takip vali ve kaymakamca sağlanır; sekretarya hizmetlerini aile ve sosyal hizmetler il müdürlükleri yürütür. Hâkim veya mahkeme kararları yerine getirilmek üzere ilgili kuruma gönderilir. Beşinci fıkrada, koruyucu ve destekleyici tedbir kararının gereklerine aykırı davranan ana, baba, vasi veya bakım ve gözetimden sorumlu kimse için, fiil suç oluştursa bile tedbirin niteliği ve aykırılığın ağırlığına göre çocuk hâkimince üç günden on güne kadar tazyik hapsi öngörülür. Karara itiraz, ÇKK’nin 14 üncü maddesi ve CMK hükümlerine tabidir; inceleme mercii en yakın çocuk mahkemesidir. İnfazı kesinleşmesinden sonra Cumhuriyet başsavcılığı yerine getirir, çocuk hâkimi ilgili kuruma bildirir. ÇKK 5/A(3)’ün ÇKK 45(3)-(4)’e yaptığı atıf, bu tazyik hükmünü yönlendirme tedbirlerine genişletmez.