İçeriğe geç

ÇKK Madde 41/C Çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair ilam veya tedbir kararlarının yerine getirilmesi

Özet 13 fıkra · ~6 dk okuma

Kişisel ilişki kararı rızayla yerine getirilmezse hak sahibinin başvurusuyla müdürlük bildirim ve teslim emri sürecini yürütür. Emrin tebliğinden sonraki dönemde hak sahibi, teslim saatinden en az kırk sekiz saat önce geleceğini bildirmeli ve kararda belirtilen sürenin bitiminde çocuğu belirlenen yere geri getirmelidir; haklı mazeret, teslim alamama ve dosyanın kaldırılması için ayrı koşullar vardır.

İçindekiler

Sayfa içeriğiÇKK Madde 41/C - Çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair ilam veya tedbir kararlarının yerine getirilmesi

Resmi Metin

Çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair ilam veya tedbir kararlarının yerine getirilmesi

Madde 41/C- (1) Çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair ilam veya tedbir kararları, yükümlüsü tarafından rızasıyla yerine getirilmediği takdirde hak sahibi, ilam veya tedbir kararının yerine getirilmesi için müdürlüğe başvurabilir.

Ek hüküm: · 7343 s.K. m.41

(2) Talebi alan müdürlük, her türlü iletişim vasıtasını kullanarak yükümlüyle irtibata geçer; ilam veya tedbir kararında belirtilen gün ve saatte hak sahibine teslim edilmek üzere çocuğun müdürlük tarafından belirlenen yere getirilmesini derhâl bildirir; bu bildirimin yapıldığını veya yükümlüyle irtibat kurulamadığını tutanağa bağlar.

(3) Yükümlüyle irtibat kurulamaz veya yükümlü çocuğu getirmeyeceğini beyan ederse yahut belirlenen yere getirmezse müdürlük, derhâl yükümlüye, çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair bir teslim emri gönderir. Emir, 7201 sayılı Kanun hükümlerine göre yükümlüye tebliğ edilir. Bu emirde aşağıdaki hususlar yer alır: a) İlam veya tedbir kararında belirtilen gün ve saatte, gün ve saatin belirtilmemesi hâlinde müdürlük tarafından belirlenen gün ve saatte çocuğu emirde belirtilen yere getirmek zorunda olduğu. b) Çocuğu emirde belirtilen yere getirmesine engel teşkil edecek derecede haklı bir mazereti varsa teslim gününden önce müdürlüğe bildirimde bulunarak çocuğun müdürlükçe alınmasını talep etmesi gerektiği. c) İlam veya tedbir kararı kapsamında emrin tebliğinden sonraki dönemde de (a) ve (b) bentlerindeki yükümlülüğünün devam edeceği, bunun için yeniden emir çıkarılmayacağı. d) Emrin gereğinin yerine getirilmemesi hâlinde disiplin hapsiyle cezalandırılacağı. e) Yerleşim yeri veya iletişim bilgilerinin değişmesi hâlinde yeni adres veya iletişim bilgilerinin müdürlüğe derhâl bildirilmesi gerektiği. f) Müdürlükçe yapılan iş ve işlemlere karşı, öğrenme veya tebliğ tarihinden itibaren bir hafta içinde, işlemi yapan müdürlüğün bulunduğu yer aile mahkemesine şikâyette bulunulabileceği.

(4) Müdürlüğün belirlediği yere getirilen çocuk hak sahibine teslim edilir. Hak sahibine; ilam veya tedbir kararında belirtilen sürenin bitiminde çocuğu, belirlenen yere getirmek zorunda olduğu, çocuğu getirmez veya kendisinden kaynaklanmayan makul sebepler hariç olmak üzere geç getirirse disiplin hapsiyle cezalandırılacağı, hakkında suç duyurusunda bulunulacağı hususu tutanağa bağlanarak tebliğ edilir. Çocuk, belirlenen yere getirilmezse hak sahibi hakkında müdürlük tarafından suç duyurusunda bulunulur ve müteakip süreç hakkında yükümlü bilgilendirilir.

(5) Kişisel ilişki kurulmasından sonra hak sahibi tarafından teslim yerine getirilen çocuğun yükümlüye veya yükümlünün belirlediği kişiye teslimi mümkün olmazsa çocuk hak sahibinde bırakılır. Bu da mümkün olmazsa müdürlüğün talebi üzerine, aile ve sosyal hizmetler il müdürlüğü tarafından çocuğun geçici olarak barınmasına yönelik tedbirler alınır.

(6) Yükümlü haklı mazereti nedeniyle çocuğun müdürlükçe alınmasını talep ederse, gerektiğinde hak sahibi de hazır bulundurulmak suretiyle çocuk, müdürlük tarafından yükümlüden alınarak hak sahibine teslim edilir.

(7) Hak sahibi, emrin yükümlüye tebliğinden sonraki dönemde, teslim saatinden en az kırk sekiz saat önce çocuğu teslim almaya geleceğini müdürlüğe yazılı olarak, elektronik ortamda veya başvuru aşamasında beyan ettiği iletişim kanalıyla bildirmek zorundadır. Hak sahibinin bildirimde bulunmadığı veya gelemeyeceğini bildirdiği hâllerde bu husus ve çocuğu emirde belirtilen yere getirme zorunluluğu bulunmadığı yükümlüye bildirilir. Tüm bu işlemler tutanak altına alınır.

(8) Çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair işlemlerin çocuğun üstün yararını koruyacak şekilde yerine getirilebilmesi amacıyla müdürlüğün önerisi üzerine aile mahkemesince, çocuk, hak sahibi veya yükümlü hakkında danışmanlık tedbiri uygulanmasına karar verilebilir. Yükümlünün teslim emrine aykırı ilk hareketinde müdürlük yükümlü hakkında danışmanlık tedbiri uygulanmasını aile mahkemesinden talep eder.

(9) İlam veya tedbir kararını rızasıyla yerine getirdiğini iddia eden yükümlü, ikinci fıkra uyarınca yapılan bildirimin veya bu bildirim yapılamamışsa üçüncü fıkra uyarınca gönderilen teslim emrinin haksız olduğunu süresi içinde şikâyet yoluyla ileri sürebilir.

(10) Çocuğun yerleşim yerinin değişmesi hâlinde dosya resen ilgili yer müdürlüğüne gönderilir ve ilgili müdürlük işlemlere kaldığı yerden devam eder. Bu müdürlük, dosyadaki teslim emri kapsamında sadece teslimin gerçekleştirileceği yeni yeri yükümlüye tebliğ eder. Teslim yeri değişikliği hak sahibine her türlü iletişim vasıtasıyla bildirilir.

(11) Hak sahibi veya teslim yükümlüsü hakkında, 8/3/2012 tarihli ve 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun uyarınca gizlilik kararı ya da başka bir tedbire karar verilmesi hâlinde, teslim işlemleri bu kararlar dikkate alınarak yerine getirilir.

(12) Hak sahibi, teslim emrinin yükümlüye tebliğinden sonraki dönemde, teslim saatinden en az kırk sekiz saat önce çocuğu teslim almaya geleceğini müdürlüğe bildirdiği hâlde haklı bir mazeret olmaksızın art arda iki kez veya bir yılda üç kez gelmezse müdürlük tarafından dosyanın işlemden kaldırılmasına ve teslim emrinin hükümsüz hâle gelmesine karar verilir. Bu karar hak sahibi ve yükümlüye tebliğ edilir.

(13) Teslim emrinin tebliğinden sonraki dönemde yükümlü en az bir yıl boyunca emrin gereğini usulüne uygun bir şekilde yerine getirir ve müteakip dönemde de kişisel ilişki kurulmasına dair mahkeme kararına uygun olarak hareket edeceğini taahhüt ederse müdürlük, ilgili uzmanın kanaatini de alarak dosyanın işlemden kaldırılmasına ve teslim emrinin hükümsüz hâle gelmesine karar verebilir. Bu karar hak sahibi ve yükümlüye tebliğ edilir. Yükümlü bu taahhüdünü yerine getirmezse hak sahibinin talebiyle yükümlüye doğrudan teslim emri tebliğ edilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Çocukla kişisel ilişki kurulmasına dair ilam veya tedbir kararı yükümlüsü tarafından rızasıyla yerine getirilmediğinde kararın icrasını düzenleyen bu hüküm, 24/11/2021 tarihli 7343 sayılı Kanunla Çocuk Koruma Kanunu’na eklenmiştir. Kişisel ilişkinin icrası, İcra ve İflas Kanununun mülga hükmünden bu Kanuna taşınmış; yetkili merci artık icra dairesi değil, Adalet Bakanlığınca kurulan adli destek ve mağdur hizmetleri müdürlüğü olmuştur. Hak sahibinin başvurusu üzerine müdürlük yükümlüyle irtibata geçer; irtibat kurulamaz, yükümlü çocuğu getirmeyeceğini bildirir veya getirmezse teslim emri gönderilip 7201 sayılı Kanuna göre tebliğ edilir. Emirde çocuğu gün ve saatinde getirme, disiplin hapsi ihtarı ve öğrenme yahut tebliğden itibaren bir hafta içinde aile mahkemesine şikâyet hakkı yer alır. Görüşe getirilen çocuk hak sahibine teslim edilir; hak sahibine de sürenin bitiminde çocuğu belirlenen yere getirmek zorunda olduğu, getirmez veya kendisinden kaynaklanmayan makul sebep dışında geç getirirse disiplin hapsi ve suç duyurusuyla karşılaşacağı tutanağa bağlanarak tebliğ edilir. Çocuğu hiç getirmezse müdürlük hak sahibi hakkında suç duyurusunda bulunur ve yükümlüyü bilgilendirir. Kişisel ilişki sonunda hak sahibince teslim yerine getirilen çocuk, yükümlüye veya onun belirlediği kişiye teslim edilemezse hak sahibinde bırakılır; bu da mümkün olmazsa müdürlüğün talebiyle aile ve sosyal hizmetler il müdürlüğünce geçici barınma sağlanır. Yükümlü, haklı mazereti nedeniyle çocuğun müdürlükçe alınmasını talep ederse, gerektiğinde hak sahibi de hazır bulundurularak çocuk müdürlükçe yükümlüden alınıp hak sahibine teslim edilir.

Hak sahibi, emrin tebliğinden sonraki dönemde teslim saatinden en az kırk sekiz saat önce çocuğu almaya geleceğini müdürlüğe bildirmek zorundadır; bildirmezse çocuğu getirme zorunluluğunun bulunmadığı yükümlüye iletilir. Çocuğun üstün yararı için müdürlüğün önerisiyle aile mahkemesi, çocuk, hak sahibi veya yükümlü hakkında danışmanlık tedbiri uygulanmasına karar verebilir; yükümlünün emre aykırı ilk hareketinde müdürlük yükümlü hakkında bu tedbiri talep eder. Kararı rızasıyla yerine getirdiğini savunan yükümlü, bildirim veya teslim emrinin haksızlığını süresinde şikâyet edebilir. 8/3/2012 tarihli 6284 sayılı Kanun uyarınca gizlilik ya da başka bir tedbir kararı varsa teslim işlemleri bu kararlar gözetilerek yürütülür. Çocuğun yerleşim yeri değişirse dosya resen ilgili yer müdürlüğüne gönderilir ve bu müdürlük işlemlere kaldığı yerden devam eder. Hak sahibi, geleceğini bildirdiği hâlde haklı mazeret olmaksızın art arda iki kez veya bir yılda üç kez gelmezse müdürlük, dosyanın işlemden kaldırılmasına ve teslim emrinin hükümsüz kalmasına karar verir ve bu bağlayıcı sonuç iki tarafa da tebliğ edilir. Buna karşılık yükümlü en az bir yıl emrin gereğini usulüne uygun yerine getirir ve sonraki dönemde de karara uygun davranacağını taahhüt ederse müdürlük, ilgili uzmanın kanaatini alarak işlemden kaldırmaya karar verebilir. Yükümlü taahhüdünü yerine getirmezse hak sahibinin talebiyle doğrudan yeni teslim emri tebliğ edilir.

İlgili Yargıtay Kararları - ÇKK m.41/C uygulaması

Seçilmiş Yargıtay içtihatları. Özetler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Karar tarihi ve kart notu, kararın hangi kanun metnine göre verildiğini gösterir.

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi E. 2024/2940 K. 2024/6050

Bu olayda Yargıtay, hak sahibi, yükümlü ve çocuk hakkında danışmanlık tedbiri istemine ilişkin görev uyuşmazlığında, ÇKK m.41/C'nin sekizinci fıkrası aile mahkemelerini gösterdiğinden uyuşmazlığın çocuk mahkemesinde değil aile mahkemesinde sonuçlandırılması gerektiğini kabul etmiştir.

Karar 20.05.2024 tarihlidir. m.41/C 7593 sayılı Kanunla değişmemiştir. Kararda m.3 aktarılırken geçen "suça sürüklenen çocuk" ifadesi 7593 öncesi terimdir; m.41/C'nin metninde bu terim geçmez.

Detaylı özeti gör

Hak sahibi, kişisel ilişkiye dair ilamın rızayla yerine getirilmediğini belirterek müdürlüğe başvurmuştur. Müdürlük, taraflar ve çocukla yaptığı görüşmeler sonunda hak sahibi, yükümlü ve çocuk hakkında danışmanlık tedbirine ihtiyaç duyulduğunu bildirmiştir. Aile mahkemesi, ÇKK m.3'teki mahkeme tanımına dayanarak görevsizlik kararı vermiş, çocuk mahkemesi de m.41/C'nin sekizinci fıkrasına dayanarak görevin aile mahkemesinde olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir. Daire, iki görevsizlik kararı üzerine yaptığı yargı yeri belirlemesinde, talep konusu için fıkranın aile mahkemelerini belirttiğini esas almıştır.

Sonuç: Daire, aile mahkemesini yargı yeri olarak belirlemiş, karar oy birliğiyle ve kesin olarak verilmiştir.