Anasayfa » MAKALELER » İSTİNAF NEDİR, İSTİNAF MAHKEMELERİ VE İSTİNAF KANUN YOLU -2018

İSTİNAF NEDİR, İSTİNAF MAHKEMELERİ VE İSTİNAF KANUN YOLU -2018


İSTİNAF NEDİR, İSTİNAF MAHKEMELERİ VE İSTİNAF KANUN YOLU

İSTİNAF MAHKEMELERİNİN ÖZELLİKLERİ NELERDİR?

  1. Olağan bir kanun yoludur.
  2. Kesinleşmemiş kararlara karşı gidilir.
  3. İstinaf yoluna başvuru hükmün icrasını durdurmaz.
  4. İstinaf mahkemesi için yetki sözleşmesi yapılamaz.
  5. İlk derece mahkemesinin kararlarını denetler.
  6. İlk derece mahkemesi arasındaki Yetki ve Görev uyuşmazlıklarını çözer.
  7. Merci tayinine karar verir.

Hukukumuzda dar anlamda istinaf kabul edilmiştir. Dar anlamda istinafın anlamını şu şekilde maddelerle açıklayalım:

  • Aslında bugünkü Yargıtay gibi hukuki denetim görevi yapılır.
  • İstinaf mahkemesinde bazı işlemlerin yapılması söz konusu değildir, bunlar:

-Karşı Dava,

-Davaya Katılma,

-Islah ve davaların birleştirilmesi olmaz,

-Yeni Delil ileri sürülemez,

-İddia ve savunmayı genişletme yasağı vardır,

-Yetki sözleşmesi yapılamaz.

İSTİNAF MAHKEMESİNE BAŞVURU ŞARTLARI NELERDİR?

  • İstinafa elverişli bir karar olmalıdır, yani :

1) İlk derece mahkemesinin nihai bir kararı olmalıdır.

2) İhtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabulü halinde bir durum olmalıdır.

3)Miktar ve değer 1500 TL’yi geçmelidir. Ancak iş mahkemeleri ve icra mahkemesi kararları için bu sınır 1.000 TL’dir.

  • İstinaf başvurusu dilekçe ile yapılmalıdır.
  • İstinaf dilekçesinin başvuranın kimliği, imzası ve başvurulan kararı yeterince belli etmek yeterlidir.Bu durumda 355. Madde çerçevesinde istinaf incelemesi yapılır.
  • İstinaf dilekçesi kararı veren mahkemeye veya başka bir yer mahkemesine verilebilir.
  • Gerekli harç ve giderler yatırılmış olmalıdır. Yatırılmazsa, kararı veren mahkeme tarafından bir haftalık kesin süre verilir. Yine yatırılmazsa istinaf başvurusu bu mahkeme tarafından yapılmamış sayılır. Bu karar aleyhine ise bir hafta içinde istinaf yoluna başvurulur.
  • İstinaf başvurusu 2 haftalık süreye tabidir. Süre tebliğ ile işler. Özel kanun hükümleri saklıdır. Buna göre, istinaf süresi iş mahkemesi kararının tefhim veya tebliğinde itibaren 8 gün, icra mahkemesi kararının tefhim veya tebliğinden itibaren 10 gündür.
  • İstinaf dilekçesinin uyması gereken şartlar şunlardır :

1) Kanuni sürenin geçmemesi

2) Kesin olan bir karara karşı olmaması

3) Harç ve giderlerin tam olarak yatırılması. Uyuşmazlık durumunda bu 3 madde hakkında da 1 hafta içinde istinaf incelemesine gidilebilir.

CEZA DAVALARINDA İSTİNAF

Yerel ceza mahkemesi kararları; beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, mahkumiyet, güvenlik tedibiri, ret ve düşmedir. Bu son kararlar hakkında istinaf mahkemesine başvurulabilir. İstinafta yapılan yargılama bölge mahkemelerinin ceza dairelerince yapılır. Ceza davalarında mutlaka adana ceza avukatı aracılığı ile istinaf başvurusunun yapılması önerilir.

Ceza davalarında istinaf kanun yoluna başvuru süresi 7 gündür. Bu süre bir hak düşürücü süredir. Söz konusu 7 günlük süre hükmün tefhimi, tefhimi mümkün olmayanlara yapılan tebligattan itibaren başlar.

Tutuklunun istinafa başvurması nasıl olur? Tutuklu kişi bulunduğu cezaevi müdürüne yapacağı bir başvuruyla istinaf talebinde bulunabilir. Yapılan istinaf talebi bir hükmün kesinleşmesini engeller. Yani henüz verilen ceza kabul edilmemiş sayılır.

C. savcısınca yapılan istinaf talepleri gerekçeli olarak yapılmalıdır. Aksi taktirde söz konuus talep reddedilir. Ancak sanık veya katılanın bizzat yaptığı istinaf başvurularında herhangi bir gerekçe belirtmeleri gerekmez.

İstinaf başvurusu yapılmışsa mahkemenin istinaf başvurusu ya­pıldığını öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde istinaf yoluna başvuran Cumhuriyet savcısına veya ilgilile­re hükmün gerekçelerini tebliğ etmesi gerekir.

Mahkemece reddedilmeyen istinaf dilekçesi veya beyana ilişkin tutanağın bir örneği karşı tarafa tebliğ edilir. Karşı taraf, isterse tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde yazılı olarak cevaplarını bildirebilir (CMK m. 277/1).

İstinaf başvurusu kabul edilebilir ise mahkeme karşı taraf cevap verdikten veya yedi günlük süre bittikten sonra dava dosyasını, bölge adliye mahkemesine gönderir (CMK m.277/2).

CEZA DAVALARINDA İSTİNAFA BAŞVURULAMAYACAK HALLER

  • Hapis cezasından çevrilen adlî para cezaları hariç olmak üzere, sonuç olarak belirlenen üç bin Türk Li­rası dâhil adlî para cezasına mahkûmiyet hükümlerine,
  • Üst sınırı beş yüz günü geçmeyen adlî para cezasını gerektiren suçlardan beraat hükümlerine,
  • Kanunlarda kesin olduğu yazılı bulunan hükümlere karşı istinaf yoluna başvurulamaz.

Bu kararlar hakkında istinaf yoluna başvurmak mümkün değildir. Fakat kanun yararına bozma yoluna başvurulması mümkündür

İSTİNAF MAHKEMELERİ NASIL ÇALIŞIR? YARGILAMA NASIL YAPILIR?

  • Dilekçe aşaması tamamlanır.

    istinaf nedir , istinaf dilekçesi

  • Ön inceleme aşamasına geçilir. Ön incelemede şunlar denetlenir:

1) Dosyanın başka bir dairenin görevine girip girmediği.

2) İlk derece mahkemesinin kesin olup olmadığı.

3) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı.

4)Başvuru şartlarının yerine getirilip getirilmediği.  

5) Başvuru sebeplerinin veya gerekçesinin gösterilip gösterilmediği.

  • Tahkikat aşamasına geçilir.Burada dikkat edilmesi gereken husus; istinaf incelemesi dilekçede belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Kamu düzenine ilişkin sebepler dilekçede belirtilmese dahi yapılabilir.
  • Sözlü yargılama aşamasına geçilir.Duruşma yapılmasına gerek olmayan hallerde bu aşama atlanır.
  • Karar-Hüküm aşaması: İstinaf incelemesnde onama ve bozma terimlerinin kullanlmaması gerekir. Onama bozma terimleri temyiz yoluna özgü terimlerdir. Bölge adliye mahkemesi Yargıtay’dan farklı olarak yeni bir karar vermektedir.Bölge Adliye Mahkeme’si şu kararları verebilir:

1) İstinaf talebinin reddine ( İlk derece mahkemesinin yerine geçerek bu kararı verir.) 

 2)İstinaf talebinin kabulüne ( İlk derece mahkemesinin kararının hukuka aykırı olduğuna karar verir.) Talebin kabulünde eğer usuli hatalar var ise dosya ilk derece mahkemesine gönderilir. İlk derece mahkemesinin davanaın reddine karar vermesi halinde; Esasa girer, yeniden yargılama yapar ve ilk derece mahkemesinin yerine geçerek karar verir. İlk derece mahkemesinni davanın kabulüne karar vermesi durumunda; esasa girer, inceleme yapar ve ilk derece mahkemsinin yerine geçerek karar verir.

İSTİNAF MAHKEMESİNDE DURUŞMA YAPILMADAN KARAR VERİLEBİLECEK HALLER

  • Usule ilişkin nedenlerle:
    1) Davaya bakması yasak olan hakimin karar vermiş olması.

    2)
    İleri sürülen haklı ret talebine rağmen reddedilen hakimi davaya bakmış olması.
    3)Mahkemenin görevli ve yetkili olmasına rağmen görevsizlik veya yetkisizlik kararı vermiş olması veya mahkemenin görevli ya da yetkili olmamasına rağmen davaya bakmış bulunması veyahut mahkemenin bölge adliye mahkemesinin yargı çevresi dışında kalması. 4) Dİğer dava şartlarına aykırılık bulunması. 5) Mahkemece usule aykırı olarak davanın veya karşı davanın açılmamış sayılmasına, davaların birleştirilmesine veya ayrılmasına, merci tayinine karar verilmiş olması. 6) Mahkemece, tarafların davanın esasıyla ilgili olarak gösterdikleri delillerin hiçbiri toplanmadan veya gösterilen deliller hiç değerlendirilmeden karar verilmiş olması.
  • Esasa ilişkin nedenlerle:
    1) İncelenen mahkeme kararının usul veya esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığı takdirde başvurunun esaastan reddine.2) Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata ediliğ de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında, 3) Yargılamada bulunan eksiklikler duruşma yapılmaksızın tamamlanacak nitelikte ise bunların tamamlanmasından sonra yeniden esas hakkında.
  • Özel durumlar: 1) Katılma yolu ile başvurma 2) Başvurma hakkından feragat 3) Başvurnun icraya etkisi 4) Kötüniyetle istinaf yoluna başvurma.

İSTİNAFTAN SONRA KARARIN TEMYİZ EDİLEBİLİRLİĞİ

İstinaf incelemesi üzerine temyiz edilebilen bir karar var ise bu karar temyiz edilebilir. Temyiz üzerine Yargıtay şu kararları verebilir.

  • BOZMA :(Aşşağıda Bozma Nedir? Daha detaylı açıklanacaktır.)

1) İstinaf mahkemesi ilk derece mahkemesi kararını esaastan reddetmiş ise bozma üzerine karar ilk dereceye gönderilir.

2) İstinaf mahkemesi ilk derece mahkemesi kararını kabul ederek inceleme yaparak karar vermiş ise bozulan bu karar tekrar istinaf mahkemesine gönderilir.

  • ONAMA ( Aşşağıda daha detaylı açıklaması mevcuttur)
  • DÜZELTEREK ONAMA

İSTİNAF İLE TEMYİZ ARASINDAKİ BAŞLICA FARKLAR NELERDİR?

İstinaf mahkemesinin amacı ‘ Somut olay adaletini sağlamak’tır. İstinafın yaptığı denetim ‘ Hukuka ve vakılara uygunluk’ denetimidir. İstinaf mahkemesi başvuru sebeplerine bağlıdır, bu en büyük farktır temyiz ile.

İSTİNAF MAHKEMESİNİN KARARI ONAMASI NE DEMEKTİR?

Bölge adliye mahkemesi dairesi, ilk derece mahkemesinin kararında usule veya esasa ilişkin herhangi bir hukuka aykırılığın bulunmadığını, delillerde veya işlemlerde herhangi bir eksiklik olmadığını, ispat bakımın­dan değerlendirmenin yerinde olduğunu saptadığında istinaf başvurusunun esastan reddine karar verir.

Esastan ret kararına karşı kural olarak herhangi bir kanun yoluna başvurmak mümkün değildir. Esastan ret kararına karşı sadece hukuki yanlışlık yapıldığı gerekçesiyle temyiz yoluna başvurmak mümkündür. Fakat ve­rilen karar, temyizi kabil kararlardan birisi değilse, esastan ret kararı ile hüküm kesinleşir. İlk derece mahke­mesinin hükmü onanmış olur.

Gölbaşı asliye ceza mahkemesinin hırsızlık suçundan verdiği iki yıllık hapis cezasında hukuka aykırılık saptayamayan daire, istemi esastan reddeder. Dairenin esastan ret kararı ile asliye ceza mahkemesinin verdiği ceza kesinleşir. Dairenin esastan ret kararına karşı temyiz yoluna başvurmak mümkün değildir. Çünkü ilk derece mahkemelerinin beş yıl ve daha az hapis cezala­rını hukuka uygun olduğu gerekçesiyle esastan reddeden BAM kararlarına karşı temyiz yoluna başvurmak mümkün değildir (CMK m. 286/2-a).

Bölge adliye mahkemesinin esastan ret kararı, temyizi kabil kararlardan ise yedi günlük temyiz süresi geç­tikten sonra bölge adliye mahkemesinin kararı kesinleşir.

Bölge adliye mahkemesinin esastan ret kararı hakkında temyiz yoluna başvurulmuşsa temyiz yolu tüketil­dikten sonra hüküm kesinleşir.

İSTİNAF MAHKEMESİNİN KARARI BOZMASI NE DEMEKTİR?

Bölge adliye mahkemesinin ilgili dairesi, ilk derece mahkemesinin kararında “kesin hukuka aykırılık hal­lerinden” birisini tespit ederse “hükmün bozulmasına” karar verir (CMK m. 280/1-b, 289). Daire bu durumda dosyanın yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere hükmü bozulan ilk derece mahkemesine veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği diğer bir ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verir.

Kesin hukuka aykırılık halleri kanunda tek tek sayma suretiyle gösterilmiştir (CMK m.289).

  • Mahkemenin kanuna uygun teşekkül etmemiş olması.
  • Hâkimlik görevini yapmaktan kanun gereğince yasaklanmış hâkimin hükme katılması.
  • Geçerli şüphe nedeniyle hakkında ret istemi öne sürülmüş olup da bu istem kabul olunduğu hâlde hâkimin hükme katılması veya bu istemin kanuna aykırı olarak reddedilip hâkimin hükme katılması.
  • Mahkemenin kanuna aykırı olarak davaya bakmaya kendini görevli veya yetkili görmesi.
  • Cumhuriyet savcısı veya duruşmada kanunen mutlaka hazır bulunması gereken diğer kişilerin yokluğun­da duruşma yapılması.
  • Duruşmalı olarak verilen hükümde açıklık kuralının ihlâl edilmesi.
  • Hükmün gerekçeyi içermemesi.
  • Hüküm için önemli olan hususlarda mahkeme kararı ile savunma hakkının sınırlandırılmış olması.
  • Hükmün hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delile dayanması, hukuka kesin aykırılık halleridir.

BAM dairesi, bozma kararı üzerine hükmü yeniden incelemek amacıyla aynı mahkemeye gön­dermek zorunda değildir. Kendi bölgesinde bir başka mahkemeye gönderebilir.

Bozma kararı üzerine dosya kendisine gelen ilk derece mahkemesinin bu karara direnmesi mümkün de­ğildir. Çünkü bölge adliye mahkemesinden verilen bozma kararına karşı kanun yoluna gidilemez, direnilemez. Bozma kararı hakkında temyiz yoluna başvurmak da mümkün değildir. İlk derece mahkemesi bozma üzerine kendisine gelmiş dosya hakkında istem doğrultusunda karar vermek zorundadır (CMK m. 284, 286/1).

 

İlgil diğer yazılarımız :

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (6 oy, puan: 5,00 üzerinden 5)
Loading...

16 Responses so far.

  1. Bahadir dedi ki:

    Merhaba ismim bahadir 2004 yilin da basladigim ve 2014 yilinda calistigim isyerin parkina ucret karsiligi arac park ettirdim ve yonetici geldi araclari gordu benim cikisimi verdi ve bende bir kac avukatla gorusup. Isyerine dava actim 9 yildir calisiyodum ve 12 calisip haftanin 5 gunu 1 gune 24 saat nibet tutuyodum bende isyerine dava actim 2014 yilin da daha yeni dosya karari verildi benim taminaz alamiycagma ve mesaileri alicagima karar verdi hakim bize isyeri 39 tl para yatirmis avukat hesabina yuzde 20 avukat aldi 8000 3000 masraf aldi ve birde. Benim anlamadigim karsi taraf sikayet mehmur muamelesi diye bir sey var ve benden bunun adina 4000 tl para kesildi dosya bir ust mahkemeye gitti benim adima yatan para 23 tl oldu bu 4000 tl olan para icin ve bu konu hakkinda bilgi sahibi olmak istiyorum 544 429 74 83

  2. Fatih izgi dedi ki:

    2013 yılında açılan tazminat davamiz var benim dosyam dört aydır ön inceleme için atama bekliyor ama arkadaşlarım dan parasını alanlar ben hala bekliyorum nasıl bir süreç olduğunu ben anlamıyorum yardımcı olursanız sevinirim

    • avsaim dedi ki:

      Mevcut avukatınızla bu süreç hakkında konuşmanız daha doğru olacaktır. Daha net bilgiler alabilirsiniz bu şekilde.

  3. Tecep dedi ki:

    Merhaba
    Karayollarina dava açtım dava sonuçlandı Fakat istinafta yazmaktadir. dosya bolge mahkemesine gitti. Bolge mahkemesine baktığımda ön inceleme icin atama bekliyor diyor ne anlama geldiğini çözemedim. Sizce davamız ne kadar daha sürer 2017 yedinci ayından beri ayni sey yaziyor. Bu sürecin yargıtay neresinde? Ilginiz için Teşekkürler…

    • avsaim dedi ki:

      Bölge mahkemelerinin yoğunluğuna göre değişmektedir. Adana Bölge Mahkemesi örneği üzerinden gidersek 6-7 ay sürmektedir. İstinaf incelemesi sonucu kararı “temyiz” edebilirsiniz.

  4. Tamer dedi ki:

    Merhaba
    Ocak sonunda istinafda (idari dava dairesi) dosyam açıldı, Reddolunan idari dosyama itiraz ettim, ve dosyamın kabulünü istedim. Hakim ismi dışında hiçbir şey yazmıyor. Genel olarak istinafda karar çıkma süresi, esasdan mı usülden mi karar verdiklerini ve son olarak ilk mahkeme kararını genelde bozmazlar gibi bir görüşün var olup olmadığını sormak isterim.
    İyi çalışmalar.

    • avsaim dedi ki:

      Selam, ilk derece mahkeme kararına yaptığınız itirazın kapsamına ve somutluğuna bağlı bu. Sadece itiraz ediyorum karar bozulsun temasıyla bir itiraz yaptıysanız istinafta kararın bozulma şansının zor olduğunu söylemek yanlış olmaz. En azından gerekçeli ve esasa yönelik iyi bir savunma yapmanız durumunda şansınızın daha fazla olduğunu söylemek mümkündür. İstinaf karar süresi bölgeden bölgeye değişmekle birlikte ortalama 6-7 ay civarında seyrediyor. Diğer bir sorunuza cevap olarak ise istinaf gerekçeleriniz ne ise o yönden karar verir istinaf mahkemesi. Hem usuli hem esasa yönelik itirazlarınızı inceleme yetkisi bulunmaktadır.

  5. sema dedi ki:

    davamız 2016 4 ayında acıldı iş mahkemesi istinafta ve inceleme için atama beklıyor dıyor 2017 de icramız acılmıs görunuyor 4, ayında ve hala sonuc yok

  6. Fulya ruzgar dedi ki:

    İyi günler. Babamizin 19 nisan günü mahkemesi vardı ve nihai karar verildi. Ertesi gün istinaf mahkemesi için avukatimiz dilekçe vermiş. Bizim merak ettiğimiz istinaf mahkemesi sonrası ceza artırılabilir mı? Aşağı yukarı ne kadar süre sonra istinaf mahkemesi olur ve ceza mahkemesi gibi duruşma şeklinde mı oluyor? Sanık ve yakınları katılabiliyor mu?

  7. Halil İbrahim kılıç dedi ki:

    Karar verilen dosyom nezaman dönecek acaba hepmi işçinin mağdur olacak

  8. Sibel dedi ki:

    Merhaba Tek taraflı dava açtım duruşma 1,5 yılda sonuçlandı 24 mayıs günü ağır ve deliller ile sabit kusurlu olan davalı ile boşanmamıza ve 57.000 tl ödemesine hükmedildi duruşmalarımız balıkesirde görüldü karar istinaf yolu açık olmak üzere bursa bölge adliye mahkemesine gönderildi nüfusa düşmesi yada sonuçlanması ne kadar sürer yada 2 hafta olan itiraz süresince itirazda bulunmazsa süreç nedir bilgi verirseniz sevinirim teşekkür ederim

  9. Kardelen dedi ki:

    Merhaba Babaaenne torununa bağış yapıyor Başka torunları da var Mahkeme de geri döner mi

  10. Ali dedi ki:

    Tazminat kazanmıştım nezamanbilgi alacam

  11. Ali dedi ki:

    Temiz süresi ne kadar sürede belioluyor

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

İletişim
error: Silence is golden