İstinaf Nedir, Ne Kadar Sürer, İstinaf Mahkemesine Nasıl Başvurulur?

İstinaf Mahkemesi Ne Demektir?

İstinaf” Arapçadan dilimize geçmiş bir hukuk terimidir. Sözlükte, “yeniden başlama” anlamındadır. Hukuk terimi olarak İstinaf, ilk derece mahkemesince verilen bir nihai hükmün bozulması istemiyle, ikinci derece mahkemesine yapılan başvurudur.

“İstinaf”, bir kanun yoludur. Özel hukuk yargılamasında ilk derece mahkemelerinden verilen ve kesin olmayan nihai(son) kararlar ile ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz taleplerinin reddi ve bu taleplerin kabûlu hallerinde itiraz üzerine verilecek kararlara karşı başvurulacak Kanun Yolu, “İstinaf Yolu“dur (HMK. m. 341/1).

İlk derece mahkeme kararlarının taleplerle belirlenen sınırlar çerçevesinde gerekiyorsa ikinci kez yeniden görüşülüp bir karar verilmesini sağlayan olağan bir kanun yoludur. 07.10.2004 gün ve 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun ile bölge adliye mahkemeleri(istinaf mahkemeleri) kurulmuştur. Böylece 2 dereceli sistem 3 dereceli hale gelmiştir. Bölge adliye mahkemeleri 20 Temmuz 2016‘da göreve başlamıştır.

İstinaf Mahkemesinin Özellikleri

  1. Olağan bir kanun yoludur.
  2. Kesinleşmemiş kararlara karşı gidilir.
  3. İstinaf yoluna başvuru hükmün icrasını durdurmaz.
  4. İstinaf mahkemesi için yetki sözleşmesi yapılamaz.
  5. İlk derece mahkemesinin kararlarını denetler.
  6. İlk derece mahkemesi arasındaki Yetki ve Görev uyuşmazlıklarını çözer.
  7. Merci tayinine karar verir.

İstinafa, kesinleşmemiş ilk derece mahkemesi kararları için başvurulabilir. İlk derece mahkemeleri tarafından verilen ve kesin olmayan kararların “ikinci derece” mahkemeleri sayılan Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesince incelenmesidir.

İstinaf yoluna başvuru hakkı doğmadan önce, bu başvurudan feragat olmaz (HMK. md. 349/1). Karar tebliğinden sonra ise, istinaf hakkından feragat mümkündür.

İstinaf’a başvuru hükmün icrasını durdurmaz. Takip hukukunda tehir-i icra (icranın geri bırakılması) ile ilgili İİK. 36. madde hükmü saklıdır. Nafaka kararlarmda icranın geri bırakılmasına karar verilemez (HMK. md. 350/1). Kişiler Hukuku, Aile Hukuku ve taşınmaz mal ile ilgili ayni haklara ilişkin kararlar kesinleşmedikçe yerine getirilemez (HMK. md. 350/2).

Hukukumuzda dar anlamda istinaf kabul edilmiştir. Dar anlamda istinafın anlamını şu şekilde maddelerle açıklayalım: Aslında bugünkü Yargıtay gibi hukuki denetim görevi yapılır. İstinaf mahkemesinde bazı işlemlerin yapılması söz konusu değildir, bunlar:

-Karşı Dava,

-Davaya Katılma,

-Islah ve davaların birleştirilmesi olmaz,

-Yeni Delil ileri sürülemez,

-İddia ve savunmayı genişletme yasağı vardır,

-Yetki sözleşmesi yapılamaz.

İstinaf Mahkemesine Başvuru Şartları

İstinafa elverişli bir karar olmalıdır.

İstinaf yoluna, ancak ilk derece mahkemelerinin kesin olmayan (usule ve esasa ilişkin) nihai (son) kararlarıyla ihtiyati tedbir, ihtiyati haciz istemlerinin reddi kararlan ve bu istemlerin kabulü durumunda ise, itiraz üzerine verilecek kararlara karşı başvurulabilir (HMK. md. 341/1). Hakem kararlarma karşı istinaf yoluna gidilemez.

Miktar ve değeri binbeşyüz Türk Lirasını geçmeyen malvarlığı davalarma ilişkin kararlar kesindir (HMK. md. 341/2). Kesinlik sının, alacağm tamamına göre belirlenir (HMK. md. 341/3). Delil tespiti, defter tutulması ve mühürleme işlemi yapılması gibi geçici hukuki korumalar için de istinaf yoluna gidilemez.

İlk derece mahkemelerinin, diğer kanunlarda temyiz edilebileceği veya haklarında Yargıtay’a başvurulabileceği belirtilmiş olup da Bölge Adliye Mahkemelerinin görev alanına giren dava ve işlere ilişkin nihai kararlarına karşı, Bölge Adliye Mahkemelerine başvurulabilir (HMK. mâ. 341/5).

İstinaf yoluna başvuruda ilgilinin hukuksal yaran bulunmalıdır

İstinaf başvurusunda, başvuruyu yapanın bir yararı olmalıdır. Başvuru, kötüniyetle yapılmış olursa, ilgilisi bunun yaptırımlarına da katlanmak zorunda kalır (HMK. m. 329,351). Kötüniyetle istinaf yoluna giden taraf, yargı giderlerine mahkumiyetten başka, diğer tarafın vekili ile aralarında kararlaştırılan sözleşmesel vekâlet ücretinin tamamını veya bir kısırımı ödemeye de zorunlu tutulabilir. Vekâlet ücretinin miktarında uyuşmazlık olur ya da miktarı fahiş (ölçüsüz) bulunursa, hakim tarafından takdir olunur (HMK. m. 329/1).

Kötüniyetli başvurucu, Bölge Adliye Mahkemesince, ayrıca beşyüz Türk Lirasından beşbin Türk Lirasına kadar disiplin para cezasına mahkum edilir (HMK. m. 329/2, 351).

İstinaf başvurusu dilekçe ile yapılmalıdır.

İstinaf dilekçesinin başvuranın kimliği, imzası ve başvurulan kararı yeterince belli etmek yeterlidir.Bu durumda 355. Madde çerçevesinde istinaf incelemesi yapılır. İstinaf dilekçesi kararı veren mahkemeye veya başka bir yer mahkemesine verilebilir. İstinaf dilekçesi karşı taraf sayısından 1 fazla olarak vezneye verilir. 

Dilekçede şu hususlar bulundurulur:  Tarafların Ad, Soy ad ,TC Numaralan, davadaki sıfatlan ve adresleri,  varsa kanuni temsilci ve vekillerinin ad, soyad ve adresleri,  kararın hangi mahkemeden verilmiş olduğu, kararın başvuru yapana tebliğ edildiği tarih, Karann özeti,  istinaf başvuru sebepleri ve gerekçeleri,  Talep sonucu,  Başvurucunun veya varsa kanuni temsilci ya da vekilinin imzası.

İstinaf başvuru incelemesi, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak, incelemeyi yapacak Bölge Adliye Mahkemesi, kamu düzenine aykırılıkları re’sen gözetir (HMK. md. 355 ). İstinaf dilekçesi, kararı veren ilk derece mahkemesine veya (mahkemesine iletilmek üzere) başka yer mahkemesine de verilebilir. Başvuru, Bölge Adliye Mahkemesi Başvuru Defterine kaydolunur. Başvurana ücretsiz bir “Alındı Belgesi” verilir.Başka yer mahkemesine verilen başvuru dilekçesi, derhal mahkemeye iletilir (HMK. md. 343).

Başvuru, dilekçenin kaydedildiği tarihte yapılmış sayılır (HMK. md. 118). Dosya, kararı veren mahkemece, ilgili Bölge Adliye Mahkemesi’ne gönderilir (HMK. md. 343/4). Hukuk Yargılamasında süre tutumu uygulaması (2494 sayılı yasayla) kaldırılmıştır.

Gerekli harç ve giderler yatırılmış olmalıdır.

Yatırılmazsa, kararı veren mahkeme tarafından bir haftalık kesin süre verilir. Yine yatırılmazsa istinaf başvurusu bu mahkeme tarafından yapılmamış sayılır. Bu karar aleyhine ise bir hafta içinde istinaf yoluna başvurulur.

İstinaf başvurusu 2 haftalık süreye tabidir.

Süre tebliğ ile işler. Özel kanun hükümleri saklıdır. Buna göre, istinaf süresi iş mahkemesi kararının tefhim veya tebliğinde itibaren 8 gün, icra mahkemesi kararının tefhim veya tebliğinden itibaren 10 gündür.

Ceza Mahkemesinde İstinaf’a Başvuru Süreci

Yerel ceza mahkemesi kararları; beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, mahkumiyet, güvenlik tedibiri, ret ve düşmedir. Bu son kararlar hakkında istinaf mahkemesine başvurulabilir. İstinafta yapılan yargılama bölge mahkemelerinin ceza dairelerince yapılır. Ceza davalarında mutlaka adana ceza avukatı aracılığı ile istinaf başvurusunun yapılması önerilir.

Ceza davalarında istinaf kanun yoluna başvuru süresi 7 gündür. Bu süre bir hak düşürücü süredir. Söz konusu 7 günlük süre hükmün tefhimi, tefhimi mümkün olmayanlara yapılan tebligattan itibaren başlar.

Tutuklunun istinafa başvurması nasıl olur? Tutuklu kişi bulunduğu cezaevi müdürüne yapacağı bir başvuruyla istinaf talebinde bulunabilir. Yapılan istinaf talebi bir hükmün kesinleşmesini engeller. Yani henüz verilen ceza kabul edilmemiş sayılır.

C. savcısınca yapılan istinaf talepleri gerekçeli olarak yapılmalıdır. Aksi taktirde söz konuus talep reddedilir. Ancak sanık veya katılanın bizzat yaptığı istinaf başvurularında herhangi bir gerekçe belirtmeleri gerekmez.

İstinaf başvurusu yapılmışsa mahkemenin istinaf başvurusu ya­pıldığını öğrenilmesinden itibaren yedi gün içinde istinaf yoluna başvuran Cumhuriyet savcısına veya ilgilile­re hükmün gerekçelerini tebliğ etmesi gerekir.

Mahkemece reddedilmeyen istinaf dilekçesi veya beyana ilişkin tutanağın bir örneği karşı tarafa tebliğ edilir. Karşı taraf, isterse tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde yazılı olarak cevaplarını bildirebilir (CMK m. 277/1).

İstinaf başvurusu kabul edilebilir ise mahkeme karşı taraf cevap verdikten veya yedi günlük süre bittikten sonra dava dosyasını, bölge adliye mahkemesine gönderir (CMK m.277/2).

Hangi Ceza Davalarında İstinaf’a Başvurulamaz?

  • Hapis cezasından çevrilen adlî para cezaları hariç olmak üzere, sonuç olarak belirlenen üç bin Türk Li­rası dâhil adlî para cezasına mahkûmiyet hükümlerine,
  • Üst sınırı beş yüz günü geçmeyen adlî para cezasını gerektiren suçlardan beraat hükümlerine,
  • Kanunlarda kesin olduğu yazılı bulunan hükümlere karşı istinaf yoluna başvurulamaz.

Bu kararlar hakkında istinaf yoluna başvurmak mümkün değildir. Fakat kanun yararına bozma yoluna başvurulması mümkündür

İstinaf Mahkemesinde Yargılama Nasıl Yapılır?

İlk derece mahkemesinde uyuşmazlık hangi yargı usülüne tabi ise, istinaf aşamasında da aynı usûl uygulanır. Bölge Adliye Mahkemesi’nde uyuşmazlığın tedkiki, başlıca beş aşamada tamamlanabilir: Dilekçe teatisi aşaması, ön inceleme aşaması, tahkikat (esas incelenme) aşaması, sözlü yargılama aşaması ve hüküm aşaması.

Dilekçeler Aşaması

İstinaf Kanun Yolu’na dilekçeyle müracaat edilir. Dilekçe ve ekleri, taraf sayısından bir fazla düzenlenir. İstinaf başvurusu yapılırken, başvuru hara ve tebliğ gideri başta olmak üzere tüm giderler ödenir. Karan veren ilk derece mahkemesi, iki halde istinaf başvuru dilekçesini, Bölge Adliye Mahkemesi’ne göndermeden reddeder. Bu iki hal şunlardır:

(1) İstinaf başvuru dilekçesinin yasal süresi geçtikten sonra verilmiş olması hali

(2) İstinaf başvuru dilekçesinin “kesin olarak verilen” bir karara ilişkin bulunması hali.

Bu gibi durumlarda, mahkeme red kararı verir ve verilen red kararmı (masrafı gider avansından karşılanmak üzere) re’sen ilgiliye tebliğ eder (HMK. md. 346/1). Başvurucu, red kararma karşı bir hafta içinde İstinaf Yolu’na müracaat edebilir. Kararı veren mahkeme, bu durumda (gerekli giderleri de yatırtarak) dosyayı Bölge Adliye Mahkemesi’ne gönderir. 

Bölge Adliye Mahkemesi, “dilekçe reddi kararı”m uygun görmezse, (ilk istinaf dilekçesine göre), gerekli incelemeyi yapar (HMK. md. 346/2). İstinaf dilekçesi, ( kararı veren mahkemece) karşı tarafa tebliğ olunur. Karşı taraf, iki hafta içinde cevap dilekçesini sunar (HMK. md. 347).

İstinaf dilekçesini alan taraf, (kendisinin başvuru hakkı olmasa veya başvuru süresini geçirmiş bulunsa bile) vereceği cevap dilekçesi ile kendisi de “İstinaf Yolu” na başvurabilir. Bu şekildeki istinaf başvurusuna “Katılma Yoluyla İstinaf‘ denir. Asıl başvurucu taraf, karşı tarafın katılım yoluyla istinaf başvurusuna iki hafta içinde cevap verebilir (HMK. md. 348/1). Asıl istinaf yoluna başvuran taraf, bu başvurusundan feragat eder veya talebi, Bölge Adliye Mahkemesi’nce -esasa girilmedenreddedilirse, “katılma yoluyla başvuran”m talebi de reddedilir (HMK. md. 348/2).

İstinafta dilekçe teatisi aşaması, kararı veren ilk derece mahkemesinde yapılır. Dilekçe teatisi aşaması, iki taraf için de (kural olarak) birer dilekçeden ibarettir. Katılma yoluyla istinaf hakkı kullanımında dilekçe teatisi, (karşılıklı) ikişer dilekçe ile olabilir.

Dilekçe teâtisi bittikten ya da yasal süreler dolduktan sonra, mahkeme, dosyayı dizi listesine bağlı olarak ilgili Bölge Adliye Mahkemesi’ne gönderir. Taraflar, ilâmın kendilerine tebliğinden önce, “istinaf yoluna başvurma hakkı”ndan feragat edemezler. 

Başvurudan sonra feragat edilirse, mahkeme, dosyayı Bölge Adliye Mahkemesi’ne göndermeyerek “Başvurunun Reddi Karan” verir. Dosya, Bölge Adliye Mahkemesi’ne gönderilmiş ve henüz karara bağlanmadan feragat vâki olmuş ise, başvuru, feragat nedeni ile reddolunur. (HMK. md. 349).

Ön İnceleme Aşaması

Dilekçe aşaması tamamlanır. Ön inceleme aşamasına geçilir. Ön incelemede şunlar denetlenir:

istinaf nedir , istinaf dilekçesi

1) Dosyanın başka bir dairenin görevine girip girmediği.

2) İlk derece mahkemesinin kesin olup olmadığı.

3) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı.

4)Başvuru şartlarının yerine getirilip getirilmediği.  

5) Başvuru sebeplerinin veya gerekçesinin gösterilip gösterilmediği.

Bu sayılan yönlerden yapılan ön incelemede eksiklik bulunmadığı anlaşılmış olursa, dosya, Esas İnceleme’ye alınır (HMK. md. 352).

Esas İnceleme Aşaması

İstinaf sürecinde dosyanın esastan değerlendirilmesi aşamasına “inceleme” adı verilir. 

Tahkikat sırasında, gereken hallerde başka bir Bölge Adliye Mahkemesi veya İlk derece Mahkemesi istinâbe edilebilir (HMK. md. 354). Tahkikat incelemesi, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak, Bölge Adliye Mahkemesi, kamu düzenine aykırılıkları re’sen gözetir (HMK. md. 355).

Bölge Adliye Mahkemesi’nce tahkikat (esas inceleme), davanın niteliği ve özelliğine göre; ya heyet tarafından ya da görevlendirilecek bir üye tarafından yerine getirilir (HMK. md. 354/1). Yargı çevresi dışında, keşif yapılması, bilirkişi incelemesi ve tamk dinlenilmesi gibi gereklilikler, durum ve şartlara göre istinâbe yoluyla yerine getirilir. Tahkikat (esas inceleme) aşamasmda yapılabilecek usûli işlemlerin bir kısmı, duruşma yapılmaksızın yerine getirilir; bir kısmı ise, duruşmalı olarak icra edilir.

İstinaf Mahkemesinde Duruşma Yapılmadan Karar Verilebilecek Davalar

Bölge Adliye Mahkemesi, aşağıdaki hallerde duruşma yapmaya gerek görmeden “dosyanın ilgili mahkemeye gönderilmesine” karar verir (HMK. md. 353/1-a):

(1) Davaya bakması yasak olan hâkimin karar vermiş bulunması hali.

(2) İleri sürülen haklı red sebebine rağmen reddedilen hâkimin davaya bakmış bulunması hali.

(3) Mahkemenin görevli ve yetkili olmasına rağmen görevsizlik veya yetkisizlik kararı vermiş olması veya mahkemenin görevli veya yetkili olmamasına rağmen davaya bakmış bulunması veyahut karar veren mahkemenin, Bölge Adliye Mahkemesinin yargı çevresi dışında kalmış bulunması hali.

(4) Mahkemece usûle aykırı olarak davanın veya karşı davanın açılmamış sayılmasına, davalarm birleştirilmesine veya ayrılmasına, yargı yeri belirtilmesine karar verilmiş bulunması hali.

(5) Mahkemece, tarafların davanın esasıyla ilgili olarak gösterdikleri delillerin hiçbiri toplanmadan veya gösterilen deliller hiç değerlendirilmeden karar verilmiş bulunması hali.

(6) Diğer dava şartlarma aykırılık bulunması hali.

(7) Mahkemenin verdiği kararın usûl veya esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığı takdirde “istinaf başvuru talebinin esastan reddine” karar verilir.

(8) Yargılamada eksiklik bulunmamakla birlikte yasanın olaya tatbikinde hata edilip de bu durum yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç göstermeyecek nitelikteyse veya karar isabetli olup da ve fakat gerekçesinde hata edilmiş idiyse, Bölge Adliye Mahkemesince gerekli düzeltme yapılarak esas hakkında karar verilir.

(9) Yargılamada görülen eksiklikler, duruşma yapılmadan da tamamlanabilecek nitelikte ise, bunlarm ikmâlinden sonra yeniden esas hakkında karar verilir.

İstinaf Mahkemesinde Duruşma Yapılarak Karar Verilebilecek Davalar

Yukarıda sıralanan (ve HMK. md. 353’de belirtilen) haller dışında Bölge Adliye Mahkemesindeki inceleme, duruşmalt olarak yerine getirilir. Bu durumda, doğal olarak öncelikle taraflara duruşma günü bildirimi için tebligat çıkarılır (HMK. md. 354).

Bölge Adliye Mahkemesinde duruşmalı olarak incelenecek işlerde, taraflara çıkarılacak davetiyelerde, duruşmada hazır bulunmadıkları takdirde tahkikatın (esas incelemenin) yokluklarında yapılarak karar verileceği hususu ile (özellikle başvuran tarafa çıkartılacak davetiyede) ayrıca, yapılacak tahkikatle ilgili olarak Bölge Adliye Mahkemesince belirlenen gider avansım duruşma gününe kadar yatırması gerektiği açıkça ve ihtaren belirtilir (HMK. md. 358/1).

İstinaf başvurucusu, kabul edilebilir bir mazeretle duruşmaya gelemeyeceğini dilekçeyle ve mazeretini belgeleyerek beyanda bulunursa, yeni bir duruşma günü tayin edilerek taraflara bildirilir (HMK. md. 358).

Şayet istinaf başvurucusu, mazeretsiz olarak duruşmalara katılmaz veya tahkikatla ilgili giderleri süresi içinde yatırmamış olursa, dosyanın mevcut durumuna göre karar verilir. Şu kadar ki, öngörülen tahkikat (esas inceleme) yapılmaksızın karar verilmesine imkan bulunmayan hallerde istinaf başvurusu reddedilir (HMK. md. 358/3).

Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi’nce görevlendirilen Hâkim üye, tahkikatın tamamlandığı kanaatine varırsa, tarafların davanın tümü hakkında açıklama yapabilmeleri için dosyayı mahkeme başkamna verir. Ancak, Bölge Adliye Mahkemesi, gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse, tahkikata (esas incelemenin) genişletilmesine de karar verebilir (HMK. md. 185/1-2).

Bölge Adliye Mahkemesi, tarafların tahkikatın tümü hakkında açıklamalarından sonra, tahkikatı gerektiren başkaca bir husus kalmadığını görürse, tahkikatın (esas inceleme aşamasmm) bittiğini tefhim eder (yüze karşı bildirir) (HMK. md. 185/3).

Bu gibi hallerde Bölge Adliye Mahkemesi, duruşma yapmadan, “Kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği başka bir yer mahkemesine ya da görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesine kesin olarak karar verir” (HMK. md. 353/1-a).

Sözlü Yargılama Aşaması

Tahkikat aşamasının bittiğinin tefhiminden sonra Bölge Adliye Mahkemesi, sözlü yargılama ve hüküm için belli bir gün ve saat tayin ederek, mahkemede hazır bulunmaları için iki tarafı davet eder.
Çıkartılacak davetiyede belirlenen gün ve saatte mahkemede hazır bulunulmadığı takdirde, yokluklarında hüküm verileceği hususu ihtaren bildirilir (HMK. md.186/1).

“Sözlü Yargılama Aşaması”nda Bölge Adliye Mahkemesi, taraflara son diyeceklerini sorar, son sözlerini alır ve tutanağa geçirir. Böylece sözlü yargılama aşaması da tamamlanmış olur (HMK. md. 186/2).

Hüküm Aşaması

İstinaf başvurusu sürecinde son aşama “Hüküm Aşaması”dır. Bölge Adliye Mahkemesindeki hüküm aşamasında, İlk Derece Mahkemesi’nde uygulanan yargılama usûlü hükümleri uygulanır (HMK. md. 360). Bölge Adliye Mahkemesinde, süreç, usûle ya da esasa ilişkin bir nihâi (son) kararla sonlandırılmış olur.

Karar yani nihâi hüküm, yargılama sürecinin sona erdiği duruşmada sözlü beyanların alınmasından sonra verilir ve tefhim olunur (HMK. md. 186/2; 294).

İstinaf Mahkemesinde Dosya Üzerinden Karar Verilebilecek Haller

Usule ilişkin nedenlerle:  

1)Davaya bakması yasak olan hakimin karar vermiş olması.

2) İleri sürülen haklı ret talebine rağmen reddedilen hakimi davaya bakmış olması.

3)Mahkemenin görevli ve yetkili olmasına rağmen görevsizlik veya yetkisizlik kararı vermiş olması veya mahkemenin görevli ya da yetkili olmamasına rağmen davaya bakmış bulunması veyahut mahkemenin bölge adliye mahkemesinin yargı çevresi dışında kalması.

4) Dİğer dava şartlarına aykırılık bulunması.

5) Mahkemece usule aykırı olarak davanın veya karşı davanın açılmamış sayılmasına, davaların birleştirilmesine veya ayrılmasına, merci tayinine karar verilmiş olması.

6) Mahkemece, tarafların davanın esasıyla ilgili olarak gösterdikleri delillerin hiçbiri toplanmadan veya gösterilen deliller hiç değerlendirilmeden karar verilmiş olması.

Esasa ilişkin nedenlerle:

1) İncelenen mahkeme kararının usul veya esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığı takdirde başvurunun esaastan reddine.

2) Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında,

3) Yargılamada bulunan eksiklikler duruşma yapılmaksızın tamamlanacak nitelikte ise bunların tamamlanmasından sonra yeniden esas hakkında.

Özel durumlar:

1) Katılma yolu ile başvurma

2) Başvurma hakkından feragat

3) Başvurnun icraya etkisi

4) Kötüniyetle istinaf yoluna başvurma.

İstinaf ( Bölge Adliye ) Mahkemesi Karar Metninde Yer Alması Gerekenler

Bölge Adliye mahkemesi kararları aşağıdaki hususları içerir:

  1.  Kararı veren Bölge Adliye Mahkemesi Hukuk Dairesi ile başkan, üyeler ve zabıt kâtibinin ad ve soyadları ve sicil numaraları.
  2. Tarafların ve davaya ilk derece mahkemesinde müdahil olarak katılanların kimlikleri ile T.C. kimlik numaraları, varsa kanuni temsilci ve vekillerinin adı, soyadı ve adresleri.
  3. Tarafların iddia ve savunmalarının özeti
  4. İlk derece mahkemesinin kararmm özeti.
  5. İleri sürülen istinaf sebepleri.
  6. Taraflar arasında uyuşmazlık konusu olan veya olmayan hususlarla bunlara ilişkin delillerin tartışması, red ve üstün tutma sebepleri, sabit görülen vâkıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepler.
  7. Hüküm sonucu ile varsa kanun yolu ve süresi.
  8. Kararın verildiği tarih, başkan ve üyeler ile zabıt kâtibinin imzaları.
  9. Gerekçeli kararın yazıldığı tarih.

Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir. (HMK. md. 359/2)

İstinaf Mahkemesinin Kararı Temyiz Edilebilir Mi?

İstinaf incelemesi üzerine temyiz edilebilen bir karar var ise bu karar temyiz edilebilir. Temyiz üzerine Yargıtay şu kararları verebilir.

BOZMA :(Aşşağıda Bozma Nedir? Daha detaylı açıklanacaktır.)

1) İstinaf mahkemesi ilk derece mahkemesi kararını esaastan reddetmiş ise bozma üzerine karar ilk dereceye gönderilir.

2) İstinaf mahkemesi ilk derece mahkemesi kararını kabul ederek inceleme yaparak karar vermiş ise bozulan bu karar tekrar istinaf mahkemesine gönderilir.

ONAMA ( Aşşağıda daha detaylı açıklaması mevcuttur)

DÜZELTEREK ONAMA

İstinaf ile Temyiz Arasında Ne Gibi Farklar Vardır?

İstinaf mahkemesinin amacı ‘ Somut olay adaletini sağlamak’tır. İstinafın yaptığı denetim ‘ Hukuka ve vakılara uygunluk’ denetimidir. İstinaf mahkemesi başvuru sebeplerine bağlıdır, bu en büyük farktır temyiz ile.

İstinaf Mahkemesinin Kararı Onaması Ne Anlama Gelir?

Bölge adliye mahkemesi dairesi, ilk derece mahkemesinin kararında usule veya esasa ilişkin herhangi bir hukuka aykırılığın bulunmadığını, delillerde veya işlemlerde herhangi bir eksiklik olmadığını, ispat bakımın­dan değerlendirmenin yerinde olduğunu saptadığında istinaf başvurusunun esastan reddine karar verir.

Esastan ret kararına karşı kural olarak herhangi bir kanun yoluna başvurmak mümkün değildir. Esastan ret kararına karşı sadece hukuki yanlışlık yapıldığı gerekçesiyle temyiz yoluna başvurmak mümkündür. Fakat ve­rilen karar, temyizi kabil kararlardan birisi değilse, esastan ret kararı ile hüküm kesinleşir. İlk derece mahke­mesinin hükmü onanmış olur.

Gölbaşı asliye ceza mahkemesinin hırsızlık suçundan verdiği iki yıllık hapis cezasında hukuka aykırılık saptayamayan daire, istemi esastan reddeder. Dairenin esastan ret kararı ile asliye ceza mahkemesinin verdiği ceza kesinleşir. Dairenin esastan ret kararına karşı temyiz yoluna başvurmak mümkün değildir. Çünkü ilk derece mahkemelerinin beş yıl ve daha az hapis cezala­rını hukuka uygun olduğu gerekçesiyle esastan reddeden BAM kararlarına karşı temyiz yoluna başvurmak mümkün değildir (CMK m. 286/2-a).

Bölge adliye mahkemesinin esastan ret kararı, temyizi kabil kararlardan ise yedi günlük temyiz süresi geç­tikten sonra bölge adliye mahkemesinin kararı kesinleşir.

Bölge adliye mahkemesinin esastan ret kararı hakkında temyiz yoluna başvurulmuşsa temyiz yolu tüketil­dikten sonra hüküm kesinleşir.

İstinaf Mahkemesinin Kararı Bozması Ne Demektir?

Bölge adliye mahkemesinin ilgili dairesi, ilk derece mahkemesinin kararında “kesin hukuka aykırılık hal­lerinden” birisini tespit ederse “hükmün bozulmasına” karar verir (CMK m. 280/1-b, 289). Daire bu durumda dosyanın yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere hükmü bozulan ilk derece mahkemesine veya kendi yargı çevresinde uygun göreceği diğer bir ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verir.

Kesin hukuka aykırılık halleri kanunda tek tek sayma suretiyle gösterilmiştir (CMK m.289).

  • Mahkemenin kanuna uygun teşekkül etmemiş olması.
  • Hâkimlik görevini yapmaktan kanun gereğince yasaklanmış hâkimin hükme katılması.
  • Geçerli şüphe nedeniyle hakkında ret istemi öne sürülmüş olup da bu istem kabul olunduğu hâlde hâkimin hükme katılması veya bu istemin kanuna aykırı olarak reddedilip hâkimin hükme katılması.
  • Mahkemenin kanuna aykırı olarak davaya bakmaya kendini görevli veya yetkili görmesi.
  • Cumhuriyet savcısı veya duruşmada kanunen mutlaka hazır bulunması gereken diğer kişilerin yokluğun­da duruşma yapılması.
  • Duruşmalı olarak verilen hükümde açıklık kuralının ihlâl edilmesi.
  • Hükmün gerekçeyi içermemesi.
  • Hüküm için önemli olan hususlarda mahkeme kararı ile savunma hakkının sınırlandırılmış olması.
  • Hükmün hukuka aykırı yöntemlerle elde edilen delile dayanması, hukuka kesin aykırılık halleridir.

BAM dairesi, bozma kararı üzerine hükmü yeniden incelemek amacıyla aynı mahkemeye gön­dermek zorunda değildir. Kendi bölgesinde bir başka mahkemeye gönderebilir.

Bozma kararı üzerine dosya kendisine gelen ilk derece mahkemesinin bu karara direnmesi mümkün de­ğildir. Çünkü bölge adliye mahkemesinden verilen bozma kararına karşı kanun yoluna gidilemez, direnilemez. Bozma kararı hakkında temyiz yoluna başvurmak da mümkün değildir. İlk derece mahkemesi bozma üzerine kendisine gelmiş dosya hakkında istem doğrultusunda karar vermek zorundadır (CMK m. 284, 286/1).

İstinaf Bölge Mahkemelerinde Hangi İşlemler Yapılamaz?

Bölge Adliye Mahkemeleri Hukuk Dairelerinde aşağıda sıralanan iş ve işlemlerin yapılabilmesi mümkün değildir (HMK. md. 357):

  1. Bölge adliye mahkemelerinde karşılık dava açılamaz
  2. Bölge adliye mahkemesinde davaya müdahale talebinde bulunulamaz.
  3. Bölge adliye mahkemesinde davanın ıslahı istenemez.
  4. Bölge adliye mahkemesinde davaların birleştirilmesi talep edilemez.
  5. Bölge adliye mahkemeleri için yetki sözleşmesi yapılamaz
  6. Bölge adliye mahkemesinde -re’sen göz önünde tutulacaklar ve zorlayıcı nedenler dışında- ilk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunmalar dirilenemez.

İlgil diğer yazılarımız :

Bu makaleyi sosyal medyada paylaşarak sitemize katkıda bulunabilirsiniz.
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (7 oy, puan: 5,00 üzerinden 5)
Loading...

Yorumlarınızı veyahut sorularınızı aşağıdan yazabilirsiniz. Yorumlarınız bizim tarafımızdan onaylandıktan sonra görünür hale gelir.

  1. Bahadir dedi ki:

    Merhaba ismim bahadir 2004 yilin da basladigim ve 2014 yilinda calistigim isyerin parkina ucret karsiligi arac park ettirdim ve yonetici geldi araclari gordu benim cikisimi verdi ve bende bir kac avukatla gorusup. Isyerine dava actim 9 yildir calisiyodum ve 12 calisip haftanin 5 gunu 1 gune 24 saat nibet tutuyodum bende isyerine dava actim 2014 yilin da daha yeni dosya karari verildi benim taminaz alamiycagma ve mesaileri alicagima karar verdi hakim bize isyeri 39 tl para yatirmis avukat hesabina yuzde 20 avukat aldi 8000 3000 masraf aldi ve birde. Benim anlamadigim karsi taraf sikayet mehmur muamelesi diye bir sey var ve benden bunun adina 4000 tl para kesildi dosya bir ust mahkemeye gitti benim adima yatan para 23 tl oldu bu 4000 tl olan para icin ve bu konu hakkinda bilgi sahibi olmak istiyorum 544 429 74 83

  2. Fatih izgi dedi ki:

    2013 yılında açılan tazminat davamiz var benim dosyam dört aydır ön inceleme için atama bekliyor ama arkadaşlarım dan parasını alanlar ben hala bekliyorum nasıl bir süreç olduğunu ben anlamıyorum yardımcı olursanız sevinirim

    • avsaim dedi ki:

      Mevcut avukatınızla bu süreç hakkında konuşmanız daha doğru olacaktır. Daha net bilgiler alabilirsiniz bu şekilde.

  3. Tecep dedi ki:

    Merhaba
    Karayollarina dava açtım dava sonuçlandı Fakat istinafta yazmaktadir. dosya bolge mahkemesine gitti. Bolge mahkemesine baktığımda ön inceleme icin atama bekliyor diyor ne anlama geldiğini çözemedim. Sizce davamız ne kadar daha sürer 2017 yedinci ayından beri ayni sey yaziyor. Bu sürecin yargıtay neresinde? Ilginiz için Teşekkürler…

    • avsaim dedi ki:

      Bölge mahkemelerinin yoğunluğuna göre değişmektedir. Adana Bölge Mahkemesi örneği üzerinden gidersek 6-7 ay sürmektedir. İstinaf incelemesi sonucu kararı “temyiz” edebilirsiniz.

  4. Tamer dedi ki:

    Merhaba
    Ocak sonunda istinafda (idari dava dairesi) dosyam açıldı, Reddolunan idari dosyama itiraz ettim, ve dosyamın kabulünü istedim. Hakim ismi dışında hiçbir şey yazmıyor. Genel olarak istinafda karar çıkma süresi, esasdan mı usülden mi karar verdiklerini ve son olarak ilk mahkeme kararını genelde bozmazlar gibi bir görüşün var olup olmadığını sormak isterim.
    İyi çalışmalar.

    • avsaim dedi ki:

      Selam, ilk derece mahkeme kararına yaptığınız itirazın kapsamına ve somutluğuna bağlı bu. Sadece itiraz ediyorum karar bozulsun temasıyla bir itiraz yaptıysanız istinafta kararın bozulma şansının zor olduğunu söylemek yanlış olmaz. En azından gerekçeli ve esasa yönelik iyi bir savunma yapmanız durumunda şansınızın daha fazla olduğunu söylemek mümkündür. İstinaf karar süresi bölgeden bölgeye değişmekle birlikte ortalama 6-7 ay civarında seyrediyor. Diğer bir sorunuza cevap olarak ise istinaf gerekçeleriniz ne ise o yönden karar verir istinaf mahkemesi. Hem usuli hem esasa yönelik itirazlarınızı inceleme yetkisi bulunmaktadır.

  5. sema dedi ki:

    davamız 2016 4 ayında acıldı iş mahkemesi istinafta ve inceleme için atama beklıyor dıyor 2017 de icramız acılmıs görunuyor 4, ayında ve hala sonuc yok

  6. Fulya ruzgar dedi ki:

    İyi günler. Babamizin 19 nisan günü mahkemesi vardı ve nihai karar verildi. Ertesi gün istinaf mahkemesi için avukatimiz dilekçe vermiş. Bizim merak ettiğimiz istinaf mahkemesi sonrası ceza artırılabilir mı? Aşağı yukarı ne kadar süre sonra istinaf mahkemesi olur ve ceza mahkemesi gibi duruşma şeklinde mı oluyor? Sanık ve yakınları katılabiliyor mu?

  7. Halil İbrahim kılıç dedi ki:

    Karar verilen dosyom nezaman dönecek acaba hepmi işçinin mağdur olacak

  8. Sibel dedi ki:

    Merhaba Tek taraflı dava açtım duruşma 1,5 yılda sonuçlandı 24 mayıs günü ağır ve deliller ile sabit kusurlu olan davalı ile boşanmamıza ve 57.000 tl ödemesine hükmedildi duruşmalarımız balıkesirde görüldü karar istinaf yolu açık olmak üzere bursa bölge adliye mahkemesine gönderildi nüfusa düşmesi yada sonuçlanması ne kadar sürer yada 2 hafta olan itiraz süresince itirazda bulunmazsa süreç nedir bilgi verirseniz sevinirim teşekkür ederim

  9. Kardelen dedi ki:

    Merhaba Babaaenne torununa bağış yapıyor Başka torunları da var Mahkeme de geri döner mi

  10. Ali dedi ki:

    Tazminat kazanmıştım nezamanbilgi alacam

  11. Ali dedi ki:

    Temiz süresi ne kadar sürede belioluyor

  12. ismail dedi ki:

    AllAH aşkına bu davaların hızlanmasını istiyorum

  13. İpek Baykara dedi ki:

    Merhaba .Kayseri ağır ceza mahkemesinde görülen davada Somut bir delil olmadan gerek delil gerekse aleyhe bir ifade olmadan 5 tane 23 yaşındaki gençler cinayet ve Gasp tan dolayı agirlastirilmiş muebbet hapis cezası aldılar. Ve olay 5 yil once gerceklesmistir .VE hemen istinaf a gönderdik Ankara ya .Fakat gerekçeli kararlarını dahi yazmadi larhakim Bey .Sizce ne kadar süre içinde gelir .Ne olur sonucu ? Ve hicbirinin adlı sicil sabıka kaydı dahi yoktur .

  14. Go Ear dedi ki:

    Merhaba ismim bahadir 2004 yilin da basladigim ve 2014 yilinda calistigim isyerin parkina ucret karsiligi arac park ettirdim ve yonetici geldi araclari gordu benim cikisimi verdi ve bende bir kac avukatla gorusup. Isyerine dava actim 9 yildir calisiyodum ve 12 calisip haftanin 5 gunu 1 gune 24 saat nibet tutuyodum bende isyerine dava actim 2014 yilin da daha yeni dosya karari verildi benim taminaz alamiycagma ve mesaileri alicagima karar verdi hakim bize isyeri 39 tl para yatirmis avukat hesabina yuzde 20 avukat aldi 8000 3000 masraf aldi ve birde. Benim anlamadigim karsi taraf sikayet mehmur muamelesi diye bir sey var ve benden bunun adina 4000 tl para kesildi dosya bir ust mahkemeye gitti benim adima yatan para 23 tl oldu bu 4000 tl olan para icin ve bu konu hakkinda bilgi sahibi olmak istiyorum 544 429 74 83

  15. Metin dedi ki:

    Sa Avukat bey Bı sorum var Cevap verirsen sevinirim 10 ay ceza almışdim haksız yere İstinafa Yolladik en son uyapdan bakdigimda İstinafda yazıyordu Şimdi ise istinafdan döndü dıe yazıyor bu ne anlama gelir sizce Teşekürler

  16. Candeğer Mertoğlu dedi ki:

    1015 senesinde annem ölünce reddi miras davası açtım bütün alacaklılardan annemin borcunu ispat ettim enbüyük alacaklının da uyap üzerinden borçlu olduğuna dair yazıda dosyada olduğu halde bilir kişi raporuda desteklediği halde benden tekrar o kişiye tebligat çıkartmadım diye davayı red etti istinafa baş vur dedi ben ne yapayım 19 03 2019 da oldu iki hafta süresi var cumartesi pazar bu sürenin içindemi saygılar

    • avsaim dedi ki:

      Selamlar, öncelikle haftasonu günleri de 2 haftalık süre içerisinde sayılır. Davanız hakkında yorum yapabilmemiz için gerekçeli kararı incelememiz gerekmektedir.

  17. TURGAY AKALAN dedi ki:

    İyi günler ben çalıştığım şirketi haksiz yere is çıkışı yediğim için mahkemeye verdim 08.03.2016 tarihinde dosya istinafta yazıyor 12.12.2017 tarihinde dosya ön inceleme için atama bekliyor diyor 3 yildir herhangi bi karar çıkmadı bu mahkeme süreci benim lehime mi sonuçlanır

  18. Sabri Büyükkal dedi ki:

    Mrb 2017 yılında calistigim fab mahkemeye verdim sebebi fabrikada normal çalışma saaleri dışında götürü iş yapıyordum fakat fab bunları pazar mesaisi olarak gösterip bana ödeme yapacağını söyledi yaklaşık 3 ay boyunca bu böyle sürdü daha sonra fab fetodan dolayı kayyum atandı bizide 19 mayıs cumhuriyet bayramında mesai gitmediğimiz için işten çıkardı kayyum geldiğinde son maaş bodrum 5ooo tl üzerindeydi fab yaptığım işlerde ispatlanabilir boyutunda daha sonra fab müdürü tazminatını vermiyorum git mahkemede ara hakkını dedi bende mahkemeye verdim davayı kazandım incelemeler sonucu 12000 tl alacaklı olduğuma karar verildi fakat fab bu dava sonucunu istinafa yolladı ben hala bu istinafi bekliyorum ve bir şeyin olduğu yok bu istinaf kesin sonuclanirmi fab hacizede gidemiyoruz devletin elinde olduğu için icrayı durduruyorlar.sizce sonuclanirmi

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

İLETİŞİM
Sosyal Medya
Soru Sor
WhatsApp
Telefon Görüşmesi ( Sadece Müvekkil )
tr Türkçe
X
error: Kopya İçerik Yasaklanmıştır.