TMK Madde 1015 Tapuda tasarruf yetkisi ve hukukî sebebin belgelenmesi

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 1015, tescil, terkin ve değişiklik gibi tasarruf işlemlerinin yapılabilmesinin istemde bulunanın tasarruf yetkisini ve hukuki sebebi belgelemiş olmasına bağlı olmasını, istemde bulunan kimsenin sicilde hak sahibi görünen kişi veya bu kişinin temsilcisi olduğunu ispat etmek suretiyle tasarruf yetkisini belgelemiş olmasını ve hukuki sebebin belgelenmesinin bu sebebin geçerliliği için gerekli şekle uyulduğunun ispatı suretiyle gerçekleşmesini üç fıkra üzerinden düzenler.

Resmi Metin

Yetkinin ve sebebin belirlenmesi

Madde 1015- (1) Tescil, terkin ve değişiklik gibi tasarruf işlemlerinin yapılabilmesi, istemde bulunanın, tasarruf yetkisini ve hukukî sebebi belgelemiş olmasına bağlıdır.

(2) İstemde bulunan kimse, kendisinin, sicilde hak sahibi görünen kişi veya bu kişinin temsilcisi olduğunu ispat etmek suretiyle tasarruf yetkisini belgelemiş olur.

(3) Hukukî sebebin belgelenmesi, bu sebebin geçerliliği için gerekli şekle uyulduğunun ispatı suretiyle olur.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, tescil, terkin ve değişiklik gibi tasarruf işlemlerinin yapılabilmesinin istemde bulunanın tasarruf yetkisini ve hukuki sebebi belgelemiş olmasına bağlı olmasını, istemde bulunan kimsenin sicilde hak sahibi görünen kişi veya bu kişinin temsilcisi olduğunu ispat etmek suretiyle tasarruf yetkisini belgelemiş olmasını ve hukuki sebebin belgelenmesinin bu sebebin geçerliliği için gerekli şekle uyulduğunun ispatı suretiyle gerçekleşmesini üç fıkra üzerinden düzenler. Birinci fıkra tasarruf işlemlerinin temel iki kanıtlanma yükümlülüğünü hükme bağlar; tasarruf yetkisi ve hukuki sebep ayrı ayrı belgelenmelidir. İkinci fıkra tasarruf yetkisinin ispat biçimini şekillendirir; sicilde hak sahibi görünme veya bu kişinin temsil yetkisi yeterli sayılır. Üçüncü fıkra hukuki sebebin ispatını ilgili sözleşme şekline uyma şartına bağlar. Avukatlık pratiğinde tasarruf işlemine müdahil olan vekili her iki yükümlülüğü ayrı belge ile karşılamalı ve şekil noksanlıklarını başvuru aşamasında gidermelidir.

Gerekçe

Eski Kanunun 924 üncü maddesini karşılamaktadır.

Hüküm değişikliği yoktur. Ancak kaynak Kanunun 965 inci maddesine uygun olarak madde üç fıkra halinde -düzenlenmiştir. Yürürlükteki maddenin ikinci fıkrasındaki “temliki tasarruf hakkı” deyimi yerine maddede “tasarruf yetkisi” deyimi kullanılmıştır.

İlgili Yargıtay Kararları

İlgili Yargıtay kararları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/1209 K. 2020/295 Direnme Bozuldu
Mülkiyet Usul

Tapu sicilinde tescil illi (sebebe bağlı) bir işlem olup geçerli hukuki sebebe dayanması zorunlu olduğundan, tescile esas idari işlemin (ihalenin) geçmişe etkili biçimde iptaliyle tescil hukuki sebepten yoksun kalarak yolsuz tescile dönüşür.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: İhale yoluyla davalı adına oluşan tescilin, tescile esas ihalenin Danıştay tarafından iptali üzerine yolsuz tescile dönüşüp dönüşmediği. Değerlendirme: Tapu sicilinde illilik (sebebe bağlılık) ilkesi geçerlidir; tescil ancak geçerli bir hukuki sebebe dayandığı sürece korunur. İdari yargıdaki iptal kararı geçmişe etkili olduğundan ihalenin iptaliyle tescil hukuki sebepten yoksun kalmış ve yolsuz tescile düşmüştür; Anayasa Mahkemesi iptalinin geriye yürümezliği burada belirleyici değildir. Sonuç: Direnme kararının BOZULMASINA.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/1208 K. 2020/294 Bozma
Mülkiyet Usul

Tapu tescili illi (sebebe bağlı) bir işlem olduğundan, tescilin dayanağını oluşturan hukuki sebep idari yargıca geriye etkili biçimde iptal edilirse kayıt hukuki sebepten yoksun kalarak yolsuz tescile dönüşür.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Tescile esas ihalenin (tescilin hukuki sebebinin) idari yargıca iptal edilmesi halinde, davalı adına oluşan tapu kaydının yolsuz tescile dönüşüp dönüşmeyeceğidir. Değerlendirme: Tescil illi (sebebe bağlı) bir işlem olup geçerli hukuki sebep bulunmadan korunamaz; idari iptal kararları geriye yürüdüğünden tescilin dayanağı ihale baştan ortadan kalkmış, kayıt hukuki sebepten yoksun kalarak yolsuz hale gelmiştir; yolsuzluğun nedeni Anayasa Mahkemesi iptali değil ihalenin iptalidir. Sonuç: Direnme kararının BOZULMASINA.

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi E. 2021/2586 K. 2022/1232 Onama
Mülkiyet Usul

Tasarruf işleminin geçerliliği istemde bulunanın tasarruf yetkisini ve hukuki sebebi belgelemesine bağlı olduğundan, dayanağı batıl bir yönetim kurulu kararına bağlı yetkiyle yapılan pay temliki tasarruf yetkisini sağlamaz ve yolsuz tescil oluşturur.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Batıl bir yönetim kurulu kararına dayanan yetki belgesiyle gerçekleştirilen pay temlikinin, TMK m.1015 uyarınca tasarruf yetkisinin belgelenmiş sayılıp sayılmayacağı ve tescilin yolsuzluğu. Değerlendirme: Temlikteki yetki belgesinin dayanağı yönetim kurulu kararı kesinleşmiş kararla batıl bulunduğundan, devri yapan kişi yetkisiz temsilci konumundadır; ilk el alıcı durumu temlikten önce bildiğinden tescil yolsuzdur. Sonuç: Davalı vekilinin temyiz itirazları reddedilerek tapu iptali ve tescile ilişkin hükmün onanmasına karar verilmiştir.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Hizmet

TMK 1015, zilyetlik ve tapu sicili hükümleri bağlamında yetkinin ve sebebin belirlenmesi alanında uygulanır.

kamulaştırma ve önalım davalarında profesyonel destek

Bize WhatsApp'tan ulaşın!