TMK Madde 301 - Babalık davası hakkı

Hukuki mesele: Babalık davasında TMK m.301 gereği Cumhuriyet Savcısı ve Hazineye ihbar yapılmadan, katılma ve delil sunma imkanı tanınmadan eksik hasım ve tahkikatla hüküm kurulup kurulamayacağı. Değerlendirme: Özel Daire, ihbarın zorunlu olduğunu, bu yapılmadan kurulan hükmün doğru olmadığını belirterek bozmuş; yerel mahkeme direnmiştir. HGK, Özel Daire bozma kararının benimsendiğini, direnmenin usul ve yasaya aykırı olduğunu saptamıştır. Sonuç: Direnme kararı HUMK m.429 gereğince bozulmuştur.

Hukuki mesele: Anne tarafından çocuk adına velâyeten açılan babalık davasında, davalı babanın ölümü üzerine mirasçıların yasal hasım sıfatı ve yargılama gideri ile vekâlet ücretinden sorumluluğunun kapsamı. Değerlendirme: TMK m.301 uyarınca babalık davası babanın ölümünde mirasçılarına açılır; bu kişi varlığına ilişkin bir dava olduğundan mirası reddeden mirasçı da yasal hasımdır ve HMK m.326 gereği davalılar müştereken ve müteselsilen sorumludur. BAM'ın gideri tek davalıya yüklemesi hatalıdır. Sonuç: Bölge Adliye Mahkemesi kararı düzeltilerek onanmıştır.

Hukuki mesele: Nüfus kaydındaki baba isminin iptali/düzeltilmesi isteminin soybağı (babalık/red) davası mı yoksa nüfus kayıt düzeltme davası mı olduğu ve buna göre aile mahkemesi mi asliye hukuk mahkemesi mi görevli olduğudur. Değerlendirme: HGK, talebin anne ile evlilik sonucu kurulan soybağının reddine yönelik olduğunu, soybağı davalarının TMK m.282 vd.'de düzenlendiğini ve aile mahkemesinin görevli bulunduğunu kabul etmiştir. Sonuç: Yerel mahkemenin görevsizlik (aile mahkemesi lehine) yönündeki direnme kararı oy çokluğuyla ONANMIŞTIR.

Hukuki mesele: Türk Medeni Kanunu'nun 282/2-301. maddeleri gereğince soybağının kurulması istemine ilişkin temyiz incelemesinin hangi daireye ait olduğu. Değerlendirme: İncelemenin işbölümü kararı uyarınca 18. Hukuk Dairesine ait olduğu, ancak 6644 sayılı Kanun'la yapılan değişiklik nedeniyle dosyanın işbölümü uyuşmazlıklarını çözmekle görevli Hukuk İşbölümü İnceleme Kurulu'na gönderilmesi gerektiği belirtilmiştir. Sonuç: Dosyanın Hukuk İşbölümü İnceleme Kurulu'na gönderilmesine oybirliğiyle karar verilmiştir.

Kayden baba/anne olarak görünen kişilerin nüfus kaydının düzeltilmesi istenen davada HGK, talebin iki ayrı istemden oluştuğunu; mevcut kaydın iptali ve gerçek anne-baba üzerine kaydın nüfus kaydı düzeltme davası niteliğinde olup asliye hukuk mahkemesinin görevli olduğunu belirtmiştir. Ancak davalıların evlilik dışı ilişkiden doğduğu iddia edildiğinden gerçek baba üzerine kayıt istemi TMK m.301 babalık hükmüne ilişkin olup tefrikle aile mahkemesinde görülmelidir; ölen kayıt annesinin mirasçıları da davaya katılmalıdır. Sonuç: Direnme kararı genişletilmiş gerekçeyle bozulmuştur.