İçeriğe geç

TCK Madde 335 Yasaklanan bilgilerin casusluk maksadıyla temini

Özet 2 fıkra · ~1 dk okuma

TCK 335, Yetkili makamların kanun ve düzenleyici işlemlere göre açıklanmasını yasakladığı ve niteliği bakımından gizli kalması gereken bilgileri siyasal veya askerî casusluk maksadıyla temin eden kimseye sekiz yıldan oniki yıla kadar hapis cezası verilir.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 335 - Yasaklanan bilgilerin casusluk maksadıyla temini

Resmi Metin

Yasaklanan bilgilerin casusluk maksadıyla temini

Madde 335- (1) Yetkili makamların kanun ve düzenleyici işlemlere göre açıklanmasını yasakladığı ve niteliği bakımından gizli kalması gereken bilgileri siyasal veya askerî casusluk maksadıyla temin eden kimseye sekiz yıldan oniki yıla kadar hapis cezası verilir.

(2) Fiil, Türkiye ile savaş halinde bulunan bir devletin yararına işlenmiş veya Devletin savaş hazırlıklarını veya savaş etkinliğini veya askerî hareketlerini tehlikeyle karşı karşıya bırakmış ise faile ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

TCK m.335, yetkili makamların kanun ve düzenleyici işlemlere göre açıklanmasını yasakladığı ve niteliği bakımından gizli kalması gereken bilgilerin siyasal veya askerî casusluk maksadıyla temin edilmesini cezalandırır. Korunan hukuki değer, bu nitelikteki bilgilerin gizliliği aracılığıyla Devletin güvenliği ile iç ve dış siyasal yararlarıdır. Suçun maddi unsuru, açıklanması yasaklanmış ve niteliği gereği gizli kalması gereken bilgilerin temin edilmesidir; temin, bu bilgilerin öğrenilmesi veya ele geçirilmesini ifade eder. Manevi unsur bakımından kastın yanında failin siyasal veya askerî casusluk özel maksadıyla hareket etmesi aranır; bu maksat bulunmadan aynı bilgilerin temini TCK m.334 kapsamında değerlendirilir. Bu suçu işleyen kimseye sekiz yıldan oniki yıla kadar hapis cezası verilir.

İkinci fıkra, fiilin belirli koşullarda işlenmesini ağırlaştırıcı hâl olarak düzenler. Buna göre fiil, Türkiye ile savaş halinde bulunan bir devletin yararına işlenmiş veya Devletin savaş hazırlıklarını veya savaş etkinliğini veya askerî hareketlerini tehlikeyle karşı karşıya bırakmış ise faile ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilir. Böylece birinci fıkradaki süreli hapis cezası, bu koşulların gerçekleşmesi halinde ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına yükselir ve iki yaptırım birbirinden ayrıdır. Madde metninde daha az cezayı gerektiren bir hâl öngörülmemiştir. Metinde soruşturmayı izne veya şikâyete bağlayan bir düzenleme bulunmadığından suç resen soruşturulur.

Gerekçe

Madde, yetkili makamların kanun ve düzenleyici işlemlere göre açıklanmasını yasakladığı ve niteliği bakımından gizli kalması gereken bilgilerin siyasal ve askerî casusluk maksadıyla teminini cezalandırmaktadır. Maddenin ikinci fıkrasında bu suça ilişkin nitelikli hâller gösterilmiştir.

TCK m.335 ile İlgili Yargıtay Kararları

9 karar gösteriliyor.

3.CD E.2022/18932 K.2024/720 Onama

TCK m.334, 335, 336 ve 337’de, özünde devlet sırrı sayılmamakla birlikte devlet menfaatleri için gizli tutulması gereken ve açıklanması yetkili makamlarca kanun veya düzenleyici işlemler uyarınca yasaklanan bilgi ve belgeler konu edilir. Yasaklama hukuka ve usule uygun değilse ilgili bilgi, belge veya şey açıklanması yasaklanmış sır niteliği kazanmaz.

Detaylı özeti gör

Kararda nitelendirme yetkisi açıkça mahkemeye bırakılmıştır: bir bilgi ya da belgenin özünde devlet sırrı olup olmadığını belirlemek mahkemenin işidir; hâkimin uzmanlığı dışındaki teknik noktalarda bilirkişi dinlenebilse de niteliği yine mahkeme takdir eder. Daire, sırrın doğması için devletin saklama iradesini yeterli görmekte, bu iradenin önceden açıklanmasını aramamakta, buna karşılık başkalarınca bilinen ya da bilinmesi gereken bir şeyi sır saymamaktadır. Yasağın somutlaştığı araç olarak gizlilik sınıflandırmasına yer verilmiş ve güvenlik soruşturması ile arşiv araştırmasına ilişkin yönetmelikteki dörtlü derecelendirme aktarılmıştır. En üst derecede izinsiz açıklamanın devletin güvenliğine hayati ölçüde büyük zarar vermesi, bir alt derecede ciddi zarar vermesi, üçüncü derecede devletin menfaat ve itibarının zedelenmesi, son derecede ise bilginin yalnız bilmesi gerekenlerle sınırlı tutulması ölçüt alınmaktadır.

3.CD E.2022/9734 K.2023/9779 Onama

Devlet menfaatleri gereği gizli tutulacak olmakla birlikte özünde devlet sırrı sayılmayan bilgi ve belgeler, açıklanmaları yetkili makamlarca kanun veya düzenleyici işlem uyarınca yasaklandığında TCK m.334-337 kapsamındadır. Bu düzenlemelerde aranan, bilginin niteliği gereği gizli kalmasıdır.

Detaylı özeti gör

Karara göre bir şeyin sır sayılabilmesi için devletin onu gizli tutma yönündeki iradesi aranır; bu iradenin önceden resmî makamlarca duyurulmuş olması zorunlu değildir, zımni irade yeterlidir. Objektif yönden ise gizlenmek istenen şeyin başkalarınca bilinmiyor olması gerekir; kamuya mal olmuş bilgi sır olmaktan çıkar. Kararda bu maddelerin kapsamı, komşu bir suç tipiyle karşılaştırılarak da çizilmiştir: devlet güvenliğini ilgilendirmeyen, özünde devlet sırrı olmayan ve açıklanması yasaklanmamış olmakla birlikte devletin idaresine ilişkin bulunan bilgiler için, kamu idaresinin menfaatlerini, güvenilirliğini ve düzenli işleyişini korumak amacıyla düzenlenen TCK m.258'deki göreve ilişkin sırrın açıklanması suçu öngörülmüştür. Bir bilgi veya belgenin özünde devlet sırrı sayılıp sayılmayacağının takdiri ise mahkemeye bırakılmış, teknik konularda bilirkişi dinlenebileceği belirtilmiştir.

3.CD E.2021/15459 K.2023/7889 Onama

Özünde devlet sırrı olmayan bir bilgi veya belge, devlet menfaatleri için gizli tutulması gerekiyorsa ve açıklanması yetkili makam tarafından kanun ya da düzenleyici işlem temelinde yasaklanmışsa TCK m.334-337’deki sır kategorisine girer. Ayrıca niteliği bakımından gizli kalması gerekir.

Detaylı özeti gör

Kararda sır kavramının objektiflik yönü tanımlanmaktadır. Daire, gizlenmek istenen şeyin başkalarınca bilinmesi ya da bilinmesinin gerekmesi hâlinde sır niteliğinin doğmayacağını kabul etmekte; kamuya duyurulmuş ve herkesçe bilinir duruma gelmiş bilginin bu vasfı yitireceğini belirtmektedir. Buna karşılık söylenti ve tahmin düzeyinde kalan aktarımlar gizliliği kaldırmaz; devletlerin sırlarına ilişkin yayınlar da doğruluğu genel olarak bilinir hale gelmedikçe aynı sonucu doğurmaz. Sübjektif yönden ise devletin saklama iradesi aranmakta, bu iradenin önceden duyurulması gerekmemektedir. Kararda, bir bilgi ya da belgenin özünde devlet sırrı olup olmadığını takdir yetkisinin mahkemede bulunduğu, hâkimin uzmanlığı dışındaki teknik noktalarda bilirkişi dinlenebileceği belirtilmiş; açıklama yasağının hukuka uygun konulması aranarak, aksi hâlde ilgili değere sır vasfı kazandırmayacağı vurgulanmıştır.

3.CD E.2021/16038 K.2023/7890 Onama

Yetkili makamların kanun ve düzenleyici işlemlere göre açıklanmasını yasakladığı ve niteliği bakımından gizli kalması gereken bilgi ve belgeler TCK’nın 334, 335, 336 ve 337. maddelerinde düzenlenir. Bu kapsamdaki sırlar özünde devlet sırrı değildir; devlet menfaatleri için gizli tutulmaları gerektiğinden açıklanmaları kanun veya düzenleyici işlemle yasaklanan bilgi ya da belgelerdir.

Detaylı özeti gör

Karara göre idare, açıklama yasağını tek bir kalıba bağlı olmaksızın koyabilir: bir yürütme işlemi yeterli olabileceği gibi, belge üzerine gizlilik derecesini gösteren damga ya da özel bir yazı iliştirilmesi, bir uyarı veya tabela yerleştirilmesi de yasağı doğurur. İlgililerin bundan haberdar edilmesi bakımından sirküler, tebliğ, resmî açıklama ve sözlü ya da yazılı uyarı sayılmıştır. Daire, bu esnekliği bir hukuka uygunluk koşuluyla dengelemekte; usulüne aykırı konulan yasağın, konusu olan bilgi, belge ya da şeye sır vasfı kazandırmayacağını belirtmektedir. Uygulamada bu vasıf idari makamlarca çoğunlukla gizlilik sınıflandırması yoluyla verilmekte, bir bilgi ya da belgenin özünde devlet sırrı sayılıp sayılmayacağı ise mahkemece takdir edilmektedir. Açıklanması yasaklanmamış olup yalnız devletin idaresine ilişkin bulunan bilgiler bu maddelerin dışında kalmakta; onlar bakımından kamu idaresinin güvenilirliğini ve düzenli işleyişini koruyan TCK m.258 hükmü devreye girmektedir.

3.CD E.2021/10689 K.2023/6991 Onama

TCK’nın 334, 335, 336 ve 337. maddeleri, niteliği bakımından gizli kalması gereken ve açıklanması yetkili makamlarca kanun veya düzenleyici işlemler uyarınca yasaklanan bilgi ve belgelere ilişkindir. Anılan sırlar özünde devlet sırrı değil, devlet menfaatleri için gizli tutulması gerektiğinden açıklanması bu yollarla yasaklanan bilgi veya belgelerdir.

Detaylı özeti gör

Kararda, devletin idari makam ve organlarının bilgi, belge veya şeylere açıklanması yasaklanmış sır vasfını çoğunlukla bir gizlilik sınıflandırması yaparak kazandırdığı belirtilmiştir; yasak, yürütmenin herhangi bir işlemiyle konulabileceği gibi belgeye damga veya özel bir yazı konulması, uyarı ya da tabela yerleştirilmesiyle de doğabilir. Sır kavramı iki yönlü kurulmuştur: devletin gizli tutma iradesi aranmakta, ancak bu iradenin önceden resmî olarak açıklanması gerekmemekte; buna karşılık başkalarınca bilinen ya da bilinmesi gereken bir şey sır sayılmamaktadır. Hukuka ve usulüne uygun yapılmayan bir yasaklamanın, ilgili bilgi, belge ya da şeye açıklanması yasaklanmış sır vasfı kazandırmayacağı da belirtilmiştir. Bir bilgi veya belgenin özünde devlet sırrı olup olmadığının saptanmasının mahkemeye ait olduğu, teknik konularda bilirkişiye başvurulabilse de niteliği mahkemenin takdir edeceği ayrıca vurgulanmıştır.

Diğer kararlar (4)
3.CD E.2021/11774 K.2023/6040 Onama

Niteliği bakımından gizli kalması gereken ve açıklanması yetkili makamlarca kanun veya düzenleyici işlemlerle yasaklanan bilgi ve belgeler TCK’nın 334, 335, 336 ve 337. maddelerinin konusudur. Bu sırlar özünde devlet sırrı olmayıp devlet menfaatleri için gizli tutulmaları gerektiğinden açıklanmaları kanun veya düzenleyici işlem yoluyla yasaklanan bilgi ya da belgelerdir.

Detaylı özeti gör

Kararda sırrın süregelen gizliliği ayrıca ele alınmıştır. Daire, söylenti ya da tahmin düzeyinde kalan aktarımların bilgiyi sır olmaktan çıkarmadığını; teknolojinin gelişmesi ve haberleşme olanaklarının artması korumayı güçleştirse de devletlerin sırlarına ilişkin yayınların, doğruluğu herkesçe bilinir hale gelmedikçe gizliliği kaldırmadığını belirtmekte ve bu sonucu Askeri Yargıtay kararlarına dayandırmaktadır. Sırrın doğması için devletin saklama yönünde bir iradesi aranmakta, bu iradenin önceden resmî olarak açıklanması gerekmemekte; buna karşılık başkalarınca bilinen ya da bilinmesi gereken şey sır sayılmamaktadır. Nitelendirme yetkisi bakımından kararda, bir bilgi veya belgenin özünde devlet sırrı olup olmadığını belirlemenin mahkemeye ait olduğu, hâkimin uzmanlığı dışındaki teknik konularda bilirkişi dinlenebilse de niteliğin yine mahkemece takdir edileceği vurgulanmıştır.

3.CD E.2021/19973 K.2023/4170 Onama

Bilgi, belge veya şeyin açıklanması yasaklanmış sır sayılabilmesi için yasağın hukuka ve usule uygun biçimde konulması zorunludur. TCK m.334-337’nin kapsadığı bu değerler özünde devlet sırrı değildir; devlet menfaatleri için gizli tutulmaları ve yetkili makamca kanun ya da düzenleyici işleme dayanılarak açıklanmalarının yasaklanması gerekir.

Detaylı özeti gör

Karar, hükmün dışında kalan bilgiler ile gizlilik derecelendirmesini birlikte açıklamaktadır. Devletin idaresine ilişkin olmakla birlikte güvenlik boyutu taşımayan ve ayrıca açıklanması yasaklanmamış bilgiler bu hükümlerin konusu değildir; bunlar, kamu idaresinin güvenirliğine ve işleyişine karşı suçlar arasında düzenlenen TCK m.258'deki göreve ilişkin sırrın açıklanması suçunun alanına girer. Açıklama yasağını somutlaştıran araç gizlilik derecesidir. Daire, güvenlik soruşturması ve arşiv araştırmasına ilişkin yönetmelikteki dört basamağı aktarmakta; aralarındaki ayrımı izinsiz açıklamanın doğuracağı zararın hayati ya da ciddi olması, devletin itibarını zedelemesi ve bilginin yalnız bilmesi gerekenlerin çevresinde tutulması üzerinden kurmaktadır. Gizlilik derecelendirmesi mesaj, rapor, araç, gereç, tesis ve yerleri de içine almaktadır.

3.CD E.2021/10947 K.2023/4169 Onama

Yetkili makamların kanun veya düzenleyici işlemlere göre açıklanmasını yasakladığı ve niteliği gereği gizli kalması gereken bilgi ve belgeler TCK’nın 334, 335, 336 ve 337. maddelerinin konusunu oluşturur. Bu maddelerdeki sırlar özünde devlet sırrı değildir; devlet menfaatleri için gizli tutulmaları gerektiğinden açıklanmaları yetkili makamlarca yasaklanan bilgi veya belgelerdir.

Detaylı özeti gör

Kararda yasağın duyurulması ile sırrın kamuya mal olması birlikte ele alınmıştır. Karara göre yetkili makam, sirküler, tebliğ, resmî açıklama ya da yazılı yahut sözlü uyarı yoluyla ilgilileri açıklama yasağından haberdar edebilir; yasak, yürütmenin bir işlemiyle konulabileceği gibi belgeye gizlilik derecesi damgası ya da özel bir yazı konulmasıyla, uyarı veya tabela yerleştirilmesiyle de doğabilir. Buna karşılık gizli tutulmak istenen şey başkalarınca biliniyor ya da bilinmesi gerekiyorsa sırdan söz edilemez; kamuya duyurulmuş ve herkesçe bilinir duruma gelmiş bilgi bu vasfı yitirir. Kararda söylenti ve tahmin düzeyindeki aktarımların ise gizliliği kaldırmadığı belirtilmiş, bir bilgi veya belgenin özünde devlet sırrı olup olmadığının takdiri mahkemeye bırakılmış, sır vasfının uygulamada çoğunlukla idari gizlilik sınıflandırmasıyla verildiği eklenmiştir.

3.CD E.2021/15259 K.2022/3429

TCK m.334-337’deki sır kategorisi, özünde devlet sırrı olmayan fakat devlet menfaatleri nedeniyle gizli kalması gereken bilgi ve belgeleri kapsar. Bunların açıklanması yetkili makam tarafından kanun veya düzenleyici işleme dayanılarak yasaklanmalı; yasak hukuka ve usule uygun değilse ilgili bilgi, belge ya da şey bu sır niteliğini kazanmaz.

Detaylı özeti gör

Kararda iki sır kategorisi birbirinden ayrılmıştır. Daire, devletin güvenliği ile iç veya dış siyasal yararları bakımından niteliği gereği gizli kalması gereken bilgi, belge ve vesika ifadesiyle özünde devlet sırrı olan değerlerin anlatıldığını belirtmekte; bu tür sırların objektif ve sübjektif şartı birlikte taşıması gerektiğini vurgulamaktadır. Sübjektif yönden devletin saklama iradesi aranır ve bu iradenin önceden resmî olarak açıklanması gerekmez; objektif yönden ise başkalarınca bilinen ya da bilinmesi gereken şey sır sayılmaz, kamuya mal olan bilgi bu vasfı yitirir. Söylenti ve tahmin düzeyindeki aktarımlar ile doğruluğu herkesçe bilinmeyen yayınlar gizliliği kaldırmaz. İkinci kategori bakımından kararda, sır vasfının idari makamlarca çoğunlukla gizlilik sınıflandırması yoluyla verildiği, derecelendirmenin izinsiz açıklamanın devlete vereceği zararın ağırlığına göre dörde ayrıldığı aktarılmıştır.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.