İçeriğe geç

TCK Madde 297 İnfaz kurumuna veya tutukevine yasak eşya sokmak

Özet 4 fıkra · ~3 dk okuma

TCK 297, İnfaz kurumuna veya tutukevine silah, uyuşturucu veya uyarıcı madde veya elektronik haberleşme aracı sokan veya bulunduran kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 297 - İnfaz kurumuna veya tutukevine yasak eşya sokmak

Resmi Metin

İnfaz kurumuna veya tutukevine yasak eşya sokmak

Madde 297- (1) İnfaz kurumuna veya tutukevine silah, uyuşturucu veya uyarıcı madde veya elektronik haberleşme aracı sokan veya bulunduran kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu suçun konusunu oluşturan eşyanın, temin edilmesi veya bulundurulması ayrı bir suç oluşturduğu takdirde; fikri içtima hükümlerine göre belirlenecek ceza yarı oranında artırılır.

(2) Birinci fıkra kapsamı dışında kalan;

İptal: · AYM E.2010/69 K.2011/116

  1. a) Firarı kolaylaştırıcı her türlü alet ve malzemeyi,
  2. b) Her türlü saldırı ve savunma araçları ile yangın çıkarmaya yarayan malzemeyi,
  3. c) Alkol içeren her türlü içeceği,
  4. d) Kumar oynanmasına olanak sağlayan eşya ve malzemeyi,
  5. e) 188 inci maddede tanımlanan suçlar saklı kalmak üzere, yeşil reçeteye tabi ilaçları,
  6. f) Kurum idaresince incelenmek üzere alınanlar hariç, mahkemelerce yasaklanmış veya suç örgütlerini temsil eden yayın, afiş, pankart, resim, sembol, işaret, doküman ve benzeri malzemeler ile örgütsel haberleşme araçlarını,
  7. g) Yetkili makamlarca izin verilenler hariç, ses ve görüntü almaya yarayan araçları,

ceza infaz kurumuna veya tutukevine sokan, buralarda bulunduran veya kullanan kişi bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(3) Bir ve ikinci fıkralarda tanımlanan suçların hükümlü veya tutukluların muhafazasıyla görevli kişiler tarafından işlenmesi halinde, verilecek ceza bir kat artırılır.

(4) Bir ve ikinci fıkralarda tanımlanan suçların konusunu oluşturan eşyayı yanında bulunduran veya kullanan hükümlü veya tutuklu, bunu kimden ve ne suretle elde ettiği hususunda bilgi verirse, verilecek ceza yarı oranında indirilir.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Değişiklik Bilgisi

Bu madde yürürlüktedir; güncel ve yürürlükteki tam metin yukarıdadır. Önceki metinler aşağıda yürürlükte kaldıkları tarihlerle verilmiştir. Hangi metnin uygulanacağı suç tarihine göre belirlenir; suç tarihindeki kanun ile sonra yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklıysa TCK m.7/2 gereği fail lehine olan uygulanır. Tarih aralıkları metnin yürürlük dönemini gösterir; somut olaya uygulanacak hükmü tek başına belirlemez.

Önceki metinler

  1. İptal sonrası dönem 2. fıkra - 2. fıkra, Anayasa Mahkemesinin E.2010/69, K.2011/116 sayılı kararıyla iptal edildi; iptal 21 Nisan 2012'de yürürlüğe girdi; 2 Aralık 2016'da 6763 s.K. m.20 ile yeniden düzenlendi. Arada bu hükmün metni yoktu.
  2. İptal edilen metin 2. fıkra Yürürlükte: -
    2. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 20 Nisan 2012)
    İptal edilen metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 20 Nisan 2012 Birinci fıkrada sayılanların dışında kalıp da yetkili makamlar tarafından infaz kurumuna veya tutukevine sokulması yasaklanmış bulunan eşyayı, bu yasağı bilerek, infaz kurumuna veya tutukevine sokan veya bulunduran ya da kullanan kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: Anayasa Mahkemesinin E.2010/69, K.2011/116 sayılı kararıyla iptal edildi; iptal 21 Nisan 2012'de yürürlüğe girdi (RG 21/10/2011, S.28091). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete

Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.

Avukat Yorumu

TCK m.297, ceza infaz kurumu veya tutukevinin güvenliğini ve iç düzenini korumak amacıyla bu yerlere yasak eşya sokulmasını cezalandırır. İlk fıkraya göre infaz kurumuna veya tutukevine silah, uyuşturucu veya uyarıcı madde ya da elektronik haberleşme aracı sokan veya buralarda bulunduran kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Suçun konusunu oluşturan eşyanın temin edilmesi veya bulundurulması ayrı bir suç oluşturursa, fikri içtima hükümlerine göre belirlenecek ceza yarı oranında artırılır.

İkinci fıkra, birinci fıkra dışında kalan diğer yasak eşyaları düzenler: firarı kolaylaştırıcı alet ve malzemeler, saldırı ve savunma araçları ile yangın çıkarmaya yarayan malzemeler, alkollü içecekler, kumar oynanmasına olanak sağlayan eşyalar, uyuşturucu veya uyarıcı madde suçlarına ilişkin özel hükümler saklı kalmak üzere yeşil reçeteye tabi ilaçlar, yasaklanmış veya suç örgütlerini temsil eden yayın ve semboller ile örgütsel haberleşme araçları ve izinsiz ses ya da görüntü alma araçlarıdır. Bunları sokan, bulunduran veya kullanan kişi bir yıldan üç yıla kadar hapisle cezalandırılır. Suçun hükümlü veya tutukluların muhafazasıyla görevli kişilerce işlenmesi halinde ceza bir kat artırılır. Eşyayı yanında bulunduran veya kullanan hükümlü ya da tutuklu, bunu kimden ve ne suretle elde ettiğini açıklarsa cezası yarı oranında indirilir. Suç, şikayete bağlı olmayıp re’sen soruşturulur.

Gerekçe

Bu maddenin ilgili hükmü Anayasa Mahkemesi'nce iptal edilmiş (Anayasa Mahkemesi 7/7/2011, E.2010/69, K.2011/116), ardından 6763/2016 ile yeniden düzenlenmiştir. Aşağıdaki gerekçe maddenin 2004 tarihli ilk metnine aittir; sonraki düzenlemeleri açıklamaz.

Madde metninde bazı eşyaların yetkisiz olarak ceza infaz kurumlarına sokulması veya bulundurulması, suç hâline getirilmiştir. Birinci fıkrada, infaz kurumu veya tutukevine sokulan veya bulundurulan eşyanın silâh, uyuşturucu veya uyarıcı madde veya elektronik haberleşme aracı olması hâlinde verilecek ceza belirlenmiştir. Ancak, bunlardan silâhın, uyuşturucu veya uyarıcı maddenin temin edilmesi ya da bulundurulması esasen suç teşkil etmektedir. Bu durumda fikri içtima hükümlerine göre fail daha ağır cezayı gerektiren suçtan dolayı cezalandırılacaktır. Ancak, bu şekilde belirlenen ceza, fıkrada belirtilen oranda artırılacaktır. İkinci fıkrada ise, uyuşturucu veya uyarıcı madde veya elektronik haberleşme aracı dışında kalıp da, kanuna uygun olarak yasaklanmış olan her türlü eşya, araç, gereç veya malzemeleri ceza infaz kurumları ve tutukevlerine sokanlar hakkında uygulanacak cezalar öngörülmüştür. Ancak, bu suçun oluşabilmesi için, suç konusu eşyanın infaz kurumuna veya tutukevine sokulmasının mevzuat çerçevesinde yasaklanmış olduğunun fail tarafından bilinmesi gerekir. Yani bu suç, ancak doğrudan kastla işlenebilir. Maddenin üçüncü fıkrasında, ceza infaz kurumu veya tutukevine yasak eşya sokma suçlarının tutuklu veya hükümlülerin muhafazasıyla görevli kişiler tarafından işlenmesi, bu suçlar açısından daha ağır cezayı gerektiren nitelikli unsur olarak kabul edilmiştir. Dördüncü fıkrada ise, suç konusu yasak eşyayı infaz kurumu veya tutukevinde bulunduran kişiler açısından bir etkin pişmanlık hükmüne yer verilmiştir.

TCK m.297 ile İlgili Yargıtay Kararları

13 karar gösteriliyor.

CGK E.2016/871 K.2020/102 İtirazın Kısmen Kabulü

TCK m.297/1'de sayılan iki seçimlik hareketten birinin yapılması suçun oluşması için yeterlidir; yasak eşya sokma seçeneği, eşyanın çeşitli yol ve yöntemlerle dışarıdan infaz kurumu veya tutukevi içine geçirilmesidir. Kullanmak için ruhsatsız ya da ruhsata aykırı uyuşturucu veya uyarıcı maddeyi temin etme ve bulundurma ayrıca suç sayıldığı için, bu maddeleri infaz kurumuna ya da tutukevine sokma veya orada bulundurma hâlinde fıkranın ikinci cümlesindeki fikri içtima kuralı uygulanır.

Detaylı özeti gör

Kurulun belirlediği uyuşmazlıklardan biri, eylemin kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçunu mu yoksa infaz kurumuna veya tutukevine yasak eşya sokma suçunu mu oluşturduğudur. Kurul, hükümdeki iki seçimlik hareketi birbirinden ayırmış ve bulundurmayı, eşyanın kişinin üzerinde veya hâkimiyet alanında makul bir süre tutulması olarak tanımlamıştır. Fıkranın ikinci cümlesindeki artırımda kanun koyucunun genel kuraldan ayrıldığı vurgulanmıştır. Farklı neviden fikrî içtimada tek fiille birden çok suça yol açan failin en ağır cezayı gerektiren suçtan cezalandırılmasıyla yetinilirken, bu suç tipinde belirlenen ceza ayrıca yarı oranında artırılmakta ve faillerin daha ağır yaptırıma tabi tutulması amaçlanmaktadır. Kurul, bağlantılı suç yönünden TCK m.191'in suç tarihindeki hâli ile sonraki değişikliğini de karşılaştırmıştır. Karar oy birliğiyle alınmamış; yedi üye, sanığın suç işleme kastının bulunmadığı düşüncesiyle karşı oy kullanmıştır.

CGK E.2016/1095 K.2019/579 İtirazın Kabulü

TCK m.297/1'deki suç için maddede gösterilen iki seçimlik hareketten birinin gerçekleştirilmesi gerekir. Fıkrada sayılan eşyanın temini veya bulundurulması ayrıca suç oluşturuyorsa TCK m.44 uyarınca fikri içtima hükümlerine göre belirlenecek ceza yarı oranında artırılır; son cümledeki bulundurma fiili bağımsız nitelik kazanarak suçun ağırlaştırıcı nedenini oluşturur.

Detaylı özeti gör

Sanık; bağımlılığı nedeniyle maddeyi üzerinde taşıdığını, infaz kurumuna sokma amacının bulunmadığını, yakalandığında bu durumu kimseye söyleyemediğini ve görevlilerce düzenlenen tutanağın içeriğini kabul ettiğini savunmuştur. Kurul, uyuşmazlığı eylemin kullanmak için uyuşturucu madde bulundurma suçunu mu yoksa yasak eşya sokma suçunu mu oluşturduğu üzerinden belirlemiştir. Değerlendirmede, başka bir kişinin üzerinde veya hâkimiyet alanında tuttuğu yasak eşyanın yalnız kullanılmasının tek başına bulundurma sayılamayacağı da vurgulanmıştır. Kurul ayrıca TCK m.191'in ilk hâlinden başlayarak geçirdiği ardışık değişiklikleri aktarmıştır. TCK m.192/3'te indirim nedeni olarak düzenlenen etkin pişmanlık için hizmet ve yardımın bizzat failce, soruşturma ya da kovuşturma makamlarına, suç haber alındıktan sonra fakat hüküm verilmeden önce yapılması ve sonuca etkili olması gibi koşulları sıralamıştır. Aynı maddenin birinci ve ikinci fıkralarındaki cezasızlık hâlinde yardımın resmî makamlarca haber alınmadan önce yapılması arandığından, iki hâl zaman yönünden birbirinden ayrılmaktadır.

CGK E.2018/158 K.2022/39 İtirazın Kabulü

TCK m.297/1'deki suç, yasak eşyanın infaz kurumuna veya tutukevine sokulması ya da bu yerlerde bulundurulması biçimindeki iki seçimlik hareketten biriyle oluşur. Bulundurma, maddede gösterilen eşyanın kişinin üzerinde veya hâkimiyet alanında makul bir süre tutulmasını gerektirir.

Detaylı özeti gör

Karar, hükmün geçirdiği denetimi bir muhakeme şartıyla birlikte incelemiştir. Maddenin ikinci fıkrasının önceki hâli, idare içindeki yetkili makama suça konu olabilecek eşyayı belirlerken esas alacağı nitelikler açıkça gösterilmeden yetki tanıdığı için belirli ve öngörülebilir bulunmamış, suçun yasallığı ilkesine uymadığı gerekçesiyle iptal edilmiştir. İptal kararı, Resmî Gazete'de yayımlandığı 21.10.2011 tarihinden altı ay sonra yürürlüğe girmiştir. Bunun üzerine fıkra, 02.12.2016 tarihinde yürürlüğe giren 6763 sayılı Kanun'la, birinci fıkra kapsamı dışında kalmak kaydıyla firarı kolaylaştırıcı malzemeden alkollü içeceğe, kumar eşyasından ses ve görüntü almaya yarayan araçlara kadar bentler hâlinde sayılan eşyayı kapsayacak biçimde yeniden kaleme alınmıştır. Kurul, birinci fıkradaki seçimlik hareketlere ilişkin kabulün 17.10.2017 tarihli kararında da vurgulandığını belirtmiştir. Ardından non bis in idem ilkesine dayanarak, aynı fiil nedeniyle aynı sanık hakkında önceden verilmiş bir hüküm veya açılmış bir dava bulunmamasının muhakeme şartı olduğunu; bu şart gerçekleşmezse davanın reddedileceğini ele almıştır.

CGK E.2018/97 K.2021/91 İtirazın Reddi

İnfaz kurumuna veya tutukevine yasak eşya sokma suçunda önce nesnenin TCK m.6/1-f anlamında silah olup olmadığı belirlenir; bu kapsamdaki silaha m.297/1'in ilk cümlesi, kapsam dışında kalmakla birlikte saldırı ve savunma aracı niteliğindeki alete ise m.297/2-b uygulanır. Silahı temin etme veya bulundurma ayrıca suç oluşturuyorsa fikri içtima hükümlerine göre belirlenen temel ceza, m.297/1'in ikinci cümlesi uyarınca yarı oranında artırılır.

Detaylı özeti gör

Soyut ölçüt, kararda somut bir nesneye uygulanmıştır. Ceza infaz kurumlarında el işi faaliyetlerine izinle olanak tanınsa da maket bıçağı ve tornavida gibi kesici ve delici aletlerin koğuş, oda ve eklentilerde bulundurulması ilgili düzenlemeyle yasaklanmıştır. Kurul, TCK m.6/1-f'de silah sayılan beş grubu sıralamıştır. Ateşli silahlar ve patlayıcı maddelerin yanı sıra, saldırı ve savunmada kullanılmak üzere yapılmış kesici, delici veya bereleyici aletler ile bu amaçla yapılmamış olsa bile fiilen bu işe elverişli diğer şeylerin de kapsamda olduğunu belirtmiştir. Somut olayda infaz kurumunda bulundurulan, birkaç santimetre uzunluğundaki üç maket bıçağı ucu, bilirkişi raporunda fiilen saldırı ve savunmada kullanılmaya elverişli görülerek silah kapsamında değerlendirilmiştir. İkinci fıkranın sonradan eklenmesiyle birinci fıkranın daraltılmasının amaçlanmadığını vurgulayan Kurul, bu uçların dördüncü alt bent gereği silah sayılması gerektiği sonucuna varmıştır.

CGK E.2018/84 K.2020/192 Direnme Hükmünün Bozulması

TCK m.297/1, yasak eşyanın infaz kurumuna veya tutukevine sokulması ya da orada bulundurulması şeklindeki iki seçimlik hareketten birinin yapılmasını arar. Bulundurma için eşyanın failin üzerinde veya hâkimiyet alanında makul süre tutulması gerekir; başkasının bulundurduğu yasak eşyayı yalnız kullanmak, tek başına bulundurma sayılmaz.

Detaylı özeti gör

Karardaki tartışmanın ağırlığı, hukuki tanımdan ziyade ispat sorunundadır. Sanık, kendisine yöneltilen iddiayı reddetmiş; tuvalette yapılan aramada herhangi bir şey bulunamadığını, kurumda cep telefonu bulunması nedeniyle görevlilerin bu konuda hassaslaştığını, ilgili infaz koruma memuruyla bir sorunu olmadığını bildirmiştir. Ayrıca kendisini ziyarete gelen kişinin girişte üzerinde SIM kart bulunması nedeniyle ceza aldığını ancak bu kartı kendisine getirmediğini ve koğuş arkadaşlarına telefonu bulunduğunu söylemediğini savunmuştur. Kurul, seçimlik hareketler ile bulundurma kavramını açıkladıktan sonra ceza muhakemesinin maddi gerçeğe ulaşma amacını vurgulamış ve suçsuzluk karinesinin uzantısı olan şüpheden sanık yararlanır ilkesini ayrıntılı biçimde ele almıştır. İlkenin özü, mahkûmiyet kararı bakımından göz önünde tutulması gereken her sorundaki şüphenin sanık lehine değerlendirilmesidir; bu kural suçun işlenip işlenmediği noktasında da uygulanır.

Diğer kararlar (8)
CGK E.2016/1161 K.2019/126 İtirazın Kısmen Kabulü

Silahı temin etme veya bulundurma ayrı bir suçsa fikri içtima hükümleriyle belirlenen temel ceza TCK m.297/1'in ikinci cümlesi uyarınca yarı oranında artırılır; ayrı suç yoksa ve alet m.6/1-f kapsamında silah sayılıyorsa m.297/1'in ilk cümlesi uygulanır. Alet m.6/1-f dışında kalmakla birlikte her türlü saldırı ve savunma aracı tanımına giriyorsa uygulanacak hüküm m.297/2-b'dir.

Detaylı özeti gör

Kurul, üçlü ayrımı yaptıktan sonra bir usul kurumunu incelemiştir. Önce ikinci fıkranın yalnız birinci fıkra dışında kalan hâllerde uygulanabileceğinin madde metni ile gerekçesinde belirtildiğini saptamıştır. Bu fıkra düzenlenirken Anayasa Mahkemesinin iptal kararındaki ilkelerin gözetildiğini, buna karşılık birinci fıkranın kapsamını daraltma veya suçun unsurlarını değiştirme amacı taşınmadığını da vurgulamıştır. Suça konu aletin niteliği teknik bilgi gerektirdiği için kararda, ceza muhakemesindeki bilirkişilik kurumu da ele alınmıştır. Bilirkişiye ancak çözümü uzmanlığı, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde başvurulabilir. Suç ve hüküm tarihinden sonra yürürlüğe giren Bilirkişilik Kanunu bu sınırı, genel bilgi veya tecrübeyle ya da hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözülebilecek konularda bilirkişiye gidilemeyeceği biçiminde pekiştirmiş; hukuk öğrenimi görmüş kişilerin ayrı bir uzmanlığı belgelemedikçe görevlendirilemeyeceğini öngörmüştür.

CGK E.2016/661 K.2019/125 İtirazın Reddi

TCK m.297/1'deki suç; silah, uyuşturucu veya uyarıcı madde ya da elektronik haberleşme aracını infaz kurumuna veya tutukevine sokma veya buralarda bulundurma seçimlik hareketlerinden biriyle işlenir. Kendisinde madde ele geçirilemeyen, ancak infaz kurumunda veya tutukevinde uyuşturucu ya da uyarıcı madde kullandığı sabit olan fail aynı zamanda bu maddeyi bulundurmuş sayılır; bu yorum kıyas oluşturmadığı gibi suç ve cezaların kanuniliği ilkesini de ihlal etmez.

Detaylı özeti gör

Kurulun çıkış noktası, kullanma fiilinin mutlaka kendisinden önce gelen bir edinme hareketini gerektirmesidir. Bu görüş, kanunlaşma sürecindeki komisyon görüşmeleriyle desteklenmiş; maddeyi kullanan kişinin onu satın alma, kabul etme ya da bulundurma yollarından biriyle mutlaka edinmiş olacağı belirtilmiştir. Bu nedenle kullanma fiilinin sonradan fıkraya eklenmesinin maddi unsur bakımından bir yenilik getirmediği vurgulanmıştır. Kurul ayrıca etkin pişmanlığa ilişkin dördüncü fıkrada eşyayı yanında bulunduran ve kullanan hükümlü veya tutuklunun birlikte anılmasını, kullanma hâlinde de temel cezanın bu maddeye göre belirlendiğinin göstergesi saymıştır. Somut olayda hükümlünün kurum içinde madde kullandığı duyumu üzerine alınan kan ve idrar örneklerinde esrar saptanmıştır. Maddenin tespit edilebilme süresine ilişkin Adli Tıp Kurumu raporu ile iznin bitiminden örnek alınmasına kadar geçen süre karşılaştırılmış ve maddenin izindeyken kullanıldığı savunmasına itibar edilmemiştir.

CGK E.2016/664 K.2019/124 İtirazın Reddi

İnfaz kurumuna veya tutukevine silah, uyuşturucu ya da uyarıcı madde veya elektronik haberleşme aracı sokmak yahut bu yerlerde bulundurmak, TCK m.297/1'deki iki seçimlik hareketi oluşturur ve bunlardan birinin gerçekleşmesi suç için yeterlidir. Kendisinde madde ele geçirilmese bile kurumda uyuşturucu ya da uyarıcı madde kullandığı kanıtlanan kişi o maddeyi bulunduran kabul edilir; bu sonuç kıyas değildir ve kanunilik ilkesine aykırılık taşımaz.

Detaylı özeti gör

Kurul, karşıt kabulün doğuracağı sonucu göstererek gerekçesini pekiştirmiştir. Yasak eşyanın uyuşturucu madde olmasını birden çok hukuki yararın ihlali sayıp ceza artırımı öngören kanun koyucunun, maddeyi infaz kurumunda kullanan fail ile bu yerlerin dışında kullanan faili tehlikelilik ve ihlal edilen yararların ağırlığı bakımından aynı saydığını kabul etmek gerekirdi. Kurul, bunun düzenlemenin biçimine ve TCK m.3'teki orantılılık ilkesine aykırı düşeceğini belirtmiştir. Ayrıca maddeyi kullanan kişinin, onu bir an için bile olsa üzerinde tasarrufta bulunabilecek biçimde fiili hâkimiyetine aldığı ve bu nedenle makul süreyle bulundurmuş sayılacağı kabul edilmiştir. Somut olayda kurum içinde madde kullanıldığı ihbarıyla başlatılan soruşturmada alınan idrar örneğinde esrar saptanmış, hükümlü de ihbarı doğrulayarak maddeyi kurum içinde kullandığını kabul etmiştir. İznin bitiminden örnek alınmasına kadar geçen süre ile maddenin tespit edilebilme süresine ilişkin rapor bu kabulle uyumlu bulunmuştur.

CGK E.2017/973 K.2019/54 İtirazın Reddi

TCK m.192/3'ün uyuşturucu madde imal ve ticareti ile kullanmak için uyuşturucu madde bulundurmaya ilişkin etkin pişmanlık kapsamı, infaz kurumu veya tutukevine yasak eşya sokma suçunu içermez. Bu suç yönünden infaz kurumunda bulunan hükümlü ya da tutukluya uygulanabilecek özel etkin pişmanlık hükmü ayrıca TCK m.297/4'te yer alır.

Detaylı özeti gör

Kararda somut olayın özellikleri ve ek gerekçeler açıklanmıştır. Ceza infaz kurumunda hükümlü olan kişiyi açık görüş sırasında ziyarete gelen sanık, ona vermek üzere getirdiği ayakkabıları görevlilere teslim etmiş; yapılan kontrolde ayakkabıların taban astarı altında uyarıcı nitelikte tabletler ele geçirilmiştir. Sanık, soruşturma evresindeki beyanı ve kendisine yazılmış mektupları savcılığa sunması yoluyla ziyaret ettiği kişi hakkında dava açılmasını ve mahkûmiyet kararı verilmesini sağlamıştır. Kurul buna rağmen indirim yapılamayacağı sonucuna varmış, gerekçesini iki hükmün sistematik yerine de dayandırmıştır: uyuşturucu suçları kamunun sağlığına karşı suçlar arasında, yasak eşya sokma ise adliyeye karşı suçlar arasında düzenlenmiştir ve ikincisinde korunan yarar, infazın gereklerine aykırı düşen nesnelerin kuruma sokulmasının önlenmesidir. Kurul ayrıca aksi kabulün, kanun koyucunun iradesine aykırı biçimde haksız bir ceza indirimine yol açacağını belirtmiştir.

CGK E.2018/78 K.2018/296 İtirazın Reddi

TCK m.6/1-f kapsamında silah olan alet hakkında m.297/1'in ilk cümlesi uygulanır; silahı temin etme veya bulundurma ayrıca suç oluşturuyorsa fikrî içtima hükümlerine göre belirlenecek temel ceza aynı fıkranın ikinci cümlesi gereğince yarı oranında artırılır. Alet m.6/1-f kapsamında bulunmayıp her türlü saldırı ve savunma aracı tanımına girerse uygulanacak düzenleme m.297/2-b'dir.

Detaylı özeti gör

Karar, bu ayrımın somut bir alete nasıl uygulandığını ve ulaşılan sonucu göstermektedir. Sanığın hükümlü olarak kaldığı kurumun koğuşunda sargı beziyle sarılı, sapı ve ucu birkaç santimetre uzunluğunda, bir çakmağın içine monte edilmiş ve şiş biçiminde kullanılan bir alet bulundurulmuştur. Bilirkişi raporu ile mahkemenin gözleminde, aletin ucunun sivri olduğu, yaralayıcı ve öldürücü özellik taşıdığı ve silah kapsamında değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Kurul, bu niteliği nedeniyle aleti saldırı ve savunmada kullanılmak üzere yapılmış delici bir alet saymış ve TCK m.6/1-f'nin üçüncü alt bendi kapsamında görmüştür. Alet birinci fıkra kapsamında kaldığı için ikinci fıkranın (b) bendinin uygulanma olanağı bulunmamış; ikinci fıkra düzenlenirken birinci fıkranın daraltılmasının amaçlanmadığı da vurgulanmıştır. Bu değerlendirmeyle eylem m.297/1'in ilk cümlesi kapsamında kabul edilmiş ve Başsavcılık itirazı oy birliğiyle reddedilmiştir.

CGK E.2016/706 K.2018/266 İtirazın Reddi

TCK m.297/1'in ilk cümlesindeki tipe uygun hareket, infaz kurumuna veya tutukevine silah sokmak ya da buralarda silah bulundurmaktır; bu nedenle öncelikle somut olaydaki nesnenin m.6/1-f anlamında silah olup olmadığı saptanmalıdır. Bu kapsamdaki silahı temin etme veya bulundurma ayrıca suç oluşturuyorsa m.297/1'in ikinci cümlesi, oluşturmuyorsa birinci cümlesi uygulanır.

Detaylı özeti gör

Karar, sorunu aşamalı bir gerekçe sırasıyla çözmektedir. Kurul önce ceza infaz kurumlarındaki el işi faaliyetlerine ilişkin düzenlemeyi ele almıştır. Bu faaliyetlerin izne bağlı olduğunu; buna karşılık maket bıçağı ve tornavida gibi kesici ve delici aletlerle boyama ve yapıştırmada kullanılan malzemenin koğuş, oda ve eklentilerde bulundurulmasına izin verilmediğini belirtmiştir. Ardından TCK m.6/1-f'de silah sayılan beş grup sıralanmıştır. Bunların arasında ateşli silahlar ve patlayıcı maddeler ile saldırı ya da savunma amacıyla üretilmiş kesici, delici veya bereleyici aletler yer almaktadır. Böyle bir amaçla yapılmayan, ancak fiilen saldırı veya savunmada kullanılmaya elverişli diğer şeylerin de kapsama girdiği gösterilmiştir. Fıkranın ikinci cümlesindeki artırım yönünden, ele geçirilen eşyanın 6136 sayılı Kanun kapsamına girmesi örnek verilmiş ve kanun koyucunun bu suçların faillerini daha ağır cezalandırma iradesi vurgulanmıştır. Kurul, sonradan eklenen ikinci fıkranın birinci fıkranın kapsamını daraltmadığını da belirtmiştir.

CGK E.2017/797 K.2017/415 Direnme Hükmünün Bozulması

TCK m.297/1'de düzenlenen suç için fıkradaki iki seçimlik hareketten birinin gerçekleştirilmesi gerekir. Fıkrada sayılan eşyayı temin etme veya bulundurma ayrıca suç oluşturuyorsa, TCK m.44'teki fikrî içtima hükümleriyle belirlenecek ceza yarı oranında artırılır.

Detaylı özeti gör

Karar, uyuşmazlığın arka planındaki savunmayı ve ele alınan ikinci suç tipini birlikte aktarmaktadır. Sanık, eşini ziyarete gideceği gün evine gelen tanımadığı bir kişinin, kurumda bulunan bir yakına iletilmek üzere kendisine hediye paketi bıraktığını savunmuştur. Hediyeyi kabul etmenin görgü gereği olduğunu düşünerek içeriğini denetlemeden çantasına koyduğunu, girişteki aramada pakette uyuşturucu madde bulunduğunu ancak o zaman öğrendiğini belirtmiştir. Kurul, maddedeki iki seçimlik hareketi ayırdıktan sonra bulundurmanın, eşyanın kişinin üzerinde veya hâkimiyet alanında makul bir süre tutulmasını gerektirdiğini; başkasının hâkimiyetindeki eşyanın yalnız kullanılmasının bulundurma sayılamayacağını açıklamıştır. Kararda ayrıca suç ve hüküm tarihinde yürürlükte bulunan TCK m.188/3 ele alınmıştır. Bu fıkradaki seçimlik hareketlerden birinin yapılmasının yeterli olduğu ve nakletmenin, maddeyi kullanma dışında bir amaçla bir yerden başkasına taşımak anlamına geldiği belirtilmiştir.

CGK E.2018/300 K.2019/313

İnfaz kurumunda veya tutukevinde uyuşturucu ya da uyarıcı madde kullandığı sabit olan kişinin üzerinde madde ele geçirilmese de eylemi TCK m.297/1 yönünden bulundurma sayılır; bu kabul kıyas değildir ve suç ve cezaların kanuniliği ilkesine aykırı düşmez. Fıkradaki suç, sokma veya bulundurma seçimlik hareketlerinden biriyle oluşur; sayılan eşyanın temini veya bulundurulması ayrıca suçsa fikrî içtima hükümleri uyarınca belirlenen ceza yarı oranında artırılır.

Detaylı özeti gör

Karar, önce bulundurma kavramının sınırını belirlemiştir. Yasak eşyanın kişinin üzerinde ya da hâkimiyet alanında makul bir süre tutulması aranırken, başkasının hâkimiyetindeki eşyanın yalnız kullanılması tek başına bulundurma sayılmamaktadır. Ceza Genel Kurulu bu ölçütü, bulundurmanın TCK m.191 ile m.297/1 bakımından ortak seçimlik hareket olması üzerinden kurmuştur. Kullanmanın kavram gereği satın alma, kabul etme ya da bulundurmayı zorunlu olarak öncelediğini; bu nedenle 6545 sayılı Kanun'la m.191'e kullanma fiilinin eklenmesinin maddi unsur yönünden yenilik getirmediğini belirtmiştir. Aksi kabulün, maddeyi infaz kurumu içinde ve dışında kullanan failler arasında ayrım gözetmeyerek kanun koyucunun iradesine ve TCK m.3'teki orantılılık ilkesine aykırı düşeceği vurgulanmıştır. Etkin pişmanlığı düzenleyen m.297/4'ün suça konu eşyayı kullanan hükümlü ve tutukluyu da kapsaması, bulundurma ile kullanma arasında ayrım yapılmadığının ek dayanağı sayılmıştır.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Aşağıdaki özetler, ceza dairelerinin ilgili TCK maddesine ilişkin kararlarından derlenmiştir.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesi E. 2017/5420 K. 2019/442

Bu olayda BAM, bağımlılık potansiyeli bulunsa da uyuşturucu veya uyarıcı madde niteliği taşımayan kırmızı reçeteli ilaçların infaz kurumuna sokulmaya çalışılmasını TCK m.297/1 kapsamında görmemiş; suç tarihinden sonra yürürlüğe giren m.297/2-e'yi de uygulamayarak beraate hükmetmiştir.

Detaylı özeti gör

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 9. Ceza Dairesi, başka bir suçtan infaz kurumuna getirilen iki sanığın ayakkabı ve mont astarına gizledikleri hapların aramada ele geçirilmesini incelemiştir. Raporlara göre haplar, opiat bağımlılığı tedavisinde kullanılan, kırmızı reçeteye tabi ve bağımlılık potansiyeli olan bir ilacın etken maddelerini içermektedir. Daire, m.297/2'nin Anayasa Mahkemesince iptal edildiğini ve yeni düzenlemenin suç tarihinden sonra yürürlüğe girdiğini belirterek fiili birinci fıkraya göre değerlendirmiştir. TCK m.188/6'nın uyuşturucu veya uyarıcı madde ile bu etkiyi doğuran maddeleri ayırdığını vurgulayarak ilaçları m.297/1 anlamında uyuşturucu veya uyarıcı madde saymamıştır. Fiil birinci fıkraya göre suç olmadığından sonradan yürürlüğe giren m.297/2-e'nin lehe kanun karşılaştırmasıyla da uygulanamayacağını açıklamıştır. 22 Ocak 2019 tarihli kararda mahkumiyet hükmünü düzelterek sanıkların beraatine hükmetmiştir.

Kararlar, künyelerinde belirtilen tarihteki olay ve mevzuat çerçevesinde değerlendirilmelidir. Güncel kanun metni ve sonraki değişiklikler ayrıca dikkate alınmalıdır; tam karar metni esas alınır.