İçeriğe geç

TCK Madde 209 Açığa imzanın kötüye kullanılması

Özet 2 fıkra · ~2 dk okuma

TCK 209, Belirli bir tarzda doldurulup kullanılmak üzere kendisine teslim olunan imzalı ve kısmen veya tamamen boş bir kağıdı, verilme nedeninden farklı bir şekilde dolduran kişi, şikayet üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 209 - Açığa imzanın kötüye kullanılması

Resmi Metin

Açığa imzanın kötüye kullanılması

Madde 209- (1) Belirli bir tarzda doldurulup kullanılmak üzere kendisine teslim olunan imzalı ve kısmen veya tamamen boş bir kağıdı, verilme nedeninden farklı bir şekilde dolduran kişi, şikayet üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) İmzalı ve kısmen veya tamamen boş bir kağıdı hukuka aykırı olarak ele geçirip veya elde bulundurup da hukuki sonuç doğuracak şekilde dolduran kişi, belgede sahtecilik hükümlerine göre cezalandırılır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

TCK m.209 açığa imzanın kötüye kullanılması suçunu düzenler. Birinci fıkraya göre, belirli bir tarzda doldurulup kullanılmak üzere kendisine teslim olunan imzalı ve kısmen veya tamamen boş bir kağıdı, verilme nedeninden farklı bir şekilde dolduran kişi, şikayet üzerine, üç aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Suçun konusu, imza sahibinin güvenine dayanılarak teslim edilen imzalı fakat boş kağıttır; fail bu kağıdı kendisine tanınan yetki ve verilme amacının dışına çıkarak doldurmaktadır. Korunan hukuki değer, kamunun belgelere duyduğu güven ile imzasını açığa veren kişinin belge içeriğine ilişkin iradesi ve menfaatidir.

İkinci fıkra ise farklı bir olguyu cezalandırır: imzalı ve kısmen veya tamamen boş bir kağıdı hukuka aykırı olarak ele geçirip veya elde bulundurup da hukuki sonuç doğuracak şekilde dolduran kişi, belgede sahtecilik hükümlerine göre cezalandırılır. Burada kağıt faile güvenle teslim edilmemiş, aksine hukuka aykırı yolla ele geçirilmiş olduğundan, fiil özel belgede sahtecilik başta olmak üzere sahtecilik hükümleri, örneğin TCK m.207 uyarınca değerlendirilir. Takip usulü bakımından birinci fıkradaki hal şikayete bağlıdır; ikinci fıkra kapsamındaki sahtecilik ise sahtecilik rejiminin genel esaslarına tabidir.

Gerekçe

Maddeyle, belirli bir tarzda doldurulup kullanılması için verilmiş boş bir kâğıdı, teslim edenin isteğine ve imzalı boş kâğıdı veriş nedenine aykırı olarak dolduran kimse cezalandırılmaktadır. Suçun yapısı şu suretle ortaya çıkmaktadır: Bir kişi diğerine belirli bir tarzda doldurmak üzere imzalı ve fakat boş bir kâğıt verecektir; böylece suçun oluşması için imzanın gerçek olması temel koşuldur. Ayrıca verilen kâğıt hukuken geçerli bir belge oluşturmayacaktır; suç böylece gerçek bir belgenin tahrif veya tağyiri şeklinde işlenecek olursa, belgede sahtecilik suçu söz konusu olur. Suçun oluşması için söz konusu imzalı kâğıdın, tevdi ve teslim nedeninden farklı bir şekilde doldurulması gereklidir. Suçun soruşturulması ve kovuşturulması, şikâyete bağlıdır. İmzalı boş kâğıt ancak taraflar arasında belirli bir ilişki şeklinin varlığı hâlinde söz konusu olabileceğinden, kovuşturmanın şikâyete bağlı tutulması uygun görülmüştür. İkinci fıkrada, imzalı ve kısmen veya tamamen boş bir kâğıdı hukuka aykırı olarak ele geçirip veya elde bulundurup da hukukî sonuç doğuracak şekilde dolduran kişinin, belgede sahtecilik hükümlerine göre cezalandırılması öngörülmüştür. Dikkat edilmelidir ki, bu durumda, imzalı kâğıt teslim veya tevdi edilmemiş, suçlu bunu hukuka aykırı bir suretle ele geçirerek doldurmuştur.

TCK m.209 ile İlgili Yargıtay Kararları

6 karar gösteriliyor.

CGK E.2020/237 K.2021/684 İtirazın Kabulü

TCK m.209/2, imzalı kâğıdın faile teslim veya tevdi edilmediği ve fail tarafından hukuka aykırı biçimde ele geçirilip ya da elde bulundurularak doldurulduğu hâlde, ortaya çıkan belgenin niteliğine göre resmî veya özel belgede sahtecilik hükümlerinin uygulanmasını öngörür; doldurulan belge kambiyo senediyse TCK m.210'un yollamasıyla m.204/1'deki resmî belgede sahtecilik hükümleri uygulanır.

Detaylı özeti gör

Karar, açığa imzanın kötüye kullanılması ile bedelsiz senedi kullanma suçunu birbirinden ayıran ölçütü somut olayın oluşuna göre açıklamaktadır. Araç kiralanırken teminat amacıyla boş olarak imzalanıp verilen ve kira ilişkisi sona erdiğinde geri alınamayan senet, daha sonra doldurularak icra takibine konulmuştur. Katılanların senedi boş imzaladıklarına dair beyanları, senetteki bazı rakam ve yazıların kendisine ait olduğunu kabul eden sanığın soruşturma anlatımı ve tanık beyanı birlikte değerlendirilmiş; senedin hukuka aykırı biçimde elde bulundurulduğu ve katılanların iradesi dışında doldurulduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu hukukî nitelendirme, eylemi TCK m.156 kapsamındaki bedelsiz senedi kullanma suçundan çıkararak m.209/2 kapsamına taşımaktadır. Gerekçede, ikinci fıkranın uygulanmasına ilişkin 2001 tarihli Ceza Genel Kurulu kararından da yararlanılmıştır. Hüküm, bedelsiz senedi kullanma suçundan mahkûmiyet kurulmasının isabetsizliği nedeniyle; aleyhe temyiz bulunmadığından ceza miktarı yönündeki kazanılmış hak korunmak kaydıyla bozulmuştur.

CGK E.2020/272 K.2021/683 İtirazın Kabulü

TCK m.209/1'deki suç, imzalı boş kâğıdın belirli biçimde doldurulmak üzere verildiği kişinin, kâğıdı teslim amacından farklı şekilde doldurarak hukukî sonuç doğuran bir belgeye dönüştürmesiyle oluşur; imzanın gerçek olması gerekir, aksi durumda belgede sahtecilik hükümleri uygulanır ve bu suçun soruşturulması ile kovuşturulması şikâyete bağlıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, iki suç arasındaki ayrımı önce bedelsiz senedi kullanma suçunun unsurlarından hareketle kurmaktadır. Bu suç bakımından senedin borçlusu tarafından ödenmiş olması bir unsurdur; ödenmesine rağmen bir biçimde elde kalan senedin ödenmemiş gibi kullanılması, örneğin icraya konulması veya başkasına devredilmesi cezalandırılır. Açığa imzanın kötüye kullanılmasında ise suçun konusu, belirli bir tarzda doldurulmak amacıyla imzalı ve boş olarak verilen kâğıttır; burada esas alınan, kâğıdı veren kişinin iradesi ile veriliş nedenidir. Somut olay örgüsünde taraflar taşınmaz satışı için ön mukavele imzalamış, alıcı bedelin bir kısmını peşin ödemiş ve kalan borç için taksit kararlaştırmıştır. Satış tamamlandığında geri alınmak üzere ayrıca imzalı bir senet verilmiş; ancak işlem bittikten sonra senet iade edilmeyerek boş yerlerinin doldurulduğu ve icra takibine konulduğu iddia edilmiştir.

CGK E.2017/31 K.2020/354 Direnme Hükmünün Bozulması

Ceza mahkemesi, açığa imzanın kötüye kullanılması suçunda bir fiilin suç olup olmadığını değil, senedin anlaşmaya aykırı düzenlenip düzenlenmediğini belirlerken hukuk yargısında benimsenen ispat kurallarını uygulamalıdır; iddianın tanıkla kanıtlanması da hukuk mahkemesinin bağlı olduğu usul hükümlerine tabidir. Bu bağlılık yalnız senedin anlaşmaya aykırı doldurulması sorunuyla sınırlıdır; failin kastı ve belgenin kullanılması gibi suçun öteki unsurları ceza muhakemesinin serbest delil sistemiyle ispatlanabilir.

Detaylı özeti gör

Kararın gerekçe zinciri, başka bir mahkemenin görev alanına giren sorunla karşılaşan ceza hâkiminin önündeki iki yoldan başlamaktadır: hâkim sorunu kendisi çözebilir veya yargılamaya ara vererek ilgililere hukuk davası açmaları için uygun süre tanıyabilir. İkinci seçenek izlendiğinde hukuk mahkemesi, senede karşı ileri sürülen iddiaların kural olarak yine senetle ispatlanabileceği ilkesi uyarınca karar verir ve bu karar ceza mahkemesini bağlar. Sorunu hukuk mahkemesine bırakan ceza hâkimi ortaya çıkan sonuçla bağlı olduğu gibi, sorunu bizzat karara bağladığında da aynı usul kurallarını uygulamalıdır. Karar, aksi yaklaşımın çelişkili hükümler doğurarak adalete duyulan güveni sarsacağını vurgulamaktadır. Aynı iddianın ceza yargısında serbest, hukuk yargısında ise sınırlı delil rejimine tabi tutulup farklı sonuçlara bağlanması da bu nedenle hakkaniyete aykırı görülmektedir.

CGK E.2016/1347 K.2018/634 İtirazın Kabulü

Açığa imzanın kötüye kullanılması yargılamasında senedin anlaşmaya aykırı doldurulduğu iddiası, ceza mahkemesince hukuk yargısındaki ispat hükümleri uygulanarak karara bağlanır; tanıkla ispat olanağı da hukuk mahkemesinin bağlı bulunduğu usul kurallarına tabidir. Hukuk yargısı ölçütleri yalnız bu iddiada geçerlidir; kast ve kullanma gibi suçun öteki unsurları ceza muhakemesindeki serbest ispat rejimine göre belirlenir.

Detaylı özeti gör

Karar, hukuk yargısındaki ispat ölçütlerinin benimsenme nedenini, farklı bir kabulün doğuracağı çelişkiler üzerinden temellendirmektedir. İki yargı kolu aynı senet hakkında ayrı ispat rejimleri uygularsa ceza mahkemesi iddiayı sabit görerek mahkûmiyet kurabilirken hukuk mahkemesi alacağı geçerli sayabilir; böylece açığa imzanın kötüye kullanılmasından hüküm giyen alacaklı, hukuk mahkemesi kararına dayanıp alacağını icrada tahsil edebilir. Bu olasılık, hukuka uygun düzenlenmiş senedi elinde bulunduran alacaklıyı hem alacağını tahsil edememe tehlikesiyle hem de ceza tehdidiyle karşı karşıya bırakır. İşlem sırasında tanık bulundurmamış alacaklının kolayca mahkûm edilmesi de ekonomik hayatta güvensizlik yaratır. Gerekçe, yaklaşımın sürekliliğini göstermek amacıyla önceki usul kanunu dönemindeki 1933, 1941 ve 1989 tarihli içtihadı birleştirme kararlarıyla Ceza Genel Kurulunun 2013 tarihli kararına gönderme yapmaktadır.

11.CD E.2020/5298 K.2021/12317 Bozma

Senedi anlaşmaya aykırı doldurma iddiasının, HMK'nın izin verdiği istisnalar dışında yazılı delille ispatı zorunludur; katılanın soyut iddiasından başka bu yönde yazılı delil bulunmuyorsa sanık hakkında TCK m.209/1'deki açığa atılan imzanın kötüye kullanılması suçundan beraat kararı verilmelidir. Böyle bir durumda aynı fiil, m.209/2'nin yollamasıyla m.207'deki özel belgede sahtecilik olarak nitelendirilip mahkûmiyet hükmüne dayanak yapılamaz.

Detaylı özeti gör

Karar, önce somut eylemin hukukî niteliğini belirlemektedir. Traktörün bedeli çekle ödendikten sonra devir işlemleri tamamlanıncaya kadar teminat amacıyla imzalı ve boş olarak verilen senet, sonradan 11.000 Euro bedelli ve 2010 ödeme tarihli şekilde doldurulmuş; ardından katılan aleyhine icra takibine dayanak yapılmıştır. Bu eylem TCK m.209/1 kapsamında değerlendirilmiştir. Nitelendirmenin ardından ispat rejimi ele alınmakta; Yargıtay İçtihadı Birleştirme Genel Kurulunun 1989 tarihli ilamı uyarınca senedin anlaşmaya aykırı doldurulduğunun yazılı delille kanıtlanması gerektiği, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun izin verdiği hâller dışında bu zorunluluğun aşılamayacağı açıklanmaktadır. Dosyada, katılanın soyut iddiası dışında bononun anlaşmaya aykırı doldurulduğunu gösteren yazılı delil bulunmadığı gözetilmemiştir. Bu nedenle katılanın ve sanık müdafisinin temyiz nedenleri yerinde görülerek hüküm bozulmuştur.

Diğer kararlar (1)
11.CD E.2024/2134 K.2024/12674 Kanun Yararına Bozma

Kendisine tevdi edilmeyen imzalı boş kâğıdı bir şekilde ele geçirdiği iddia edilen şüphelilerin eylemlerinin, TCK m.209/2'nin yollamasıyla aynı Kanun'un m.204/1'inde düzenlenen resmî belgede sahtecilik suçunu oluşturup oluşturmadığı değerlendirilmelidir.

Detaylı özeti gör

Karar, soruşturmanın eksik bırakılan yönlerini somut delil ve araştırma başlıkları üzerinden göstermektedir. Şüpheli savcılık ifadesinde senedin eşi tarafından alındığını ve üzerindeki yazıların eşine ait olabileceğini söylerken, müdafii aynı ifade sırasında borç ödenmeyince açığa imzalı senedin doldurularak takibe konulduğunu bildirmiştir. Nüfus kaydında senetteki keşide tarihinden önce gerçekleşen bir ölümün bulunması ile keşide ve vade tarihleri arasındaki uzun süre de bu anlatımlarla birlikte değerlendirilmiştir. Bu görünüm karşısında, Avukatlık Kanunu'nun 58 ve 59. maddeleri gözetilip izin verilirse müdafiin de dinlenmesi; senetteki yazılar hakkında bilirkişi incelemesi yaptırılması ve taraflar arasındaki hukuk ve icra dosyalarının getirtilerek incelenmesi gerektiği belirtilmiştir. Ayrıca bononun icra takibine konularak tahsil edilmek istenmesi nedeniyle eylemin m.158/1-d kapsamındaki dolandırıcılık suçunu da oluşturup oluşturmadığının tartışılması aranmıştır.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.