İçeriğe geç

TCK Madde 206 Resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan

Özet 1 fıkra · ~2 dk okuma

TCK 206, Bir resmi belgeyi düzenlemek yetkisine sahip olan kamu görevlisine yalan beyanda bulunan kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 206 - Resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan

Resmi Metin

Resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan

Madde 206- Bir resmi belgeyi düzenlemek yetkisine sahip olan kamu görevlisine yalan beyanda bulunan kişi, üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

TCK m.206’da düzenlenen resmi belgenin düzenlenmesinde yalan beyan suçu, bir resmi belgeyi düzenlemek yetkisine sahip olan kamu görevlisine yalan beyanda bulunulmasıyla oluşur. Bu suçun faili, belgeyi düzenleyen görevli değil, ona gerçeğe aykırı beyanda bulunan kişidir. Failin bizzat belge üzerinde bir sahtecilik yapması aranmaz; TCK m.204 kapsamındaki resmi belgede sahtecilikten farklı olarak burada hareket, yetkili görevliye sözlü ya da yazılı olarak yalan söylemekten ibarettir. Korunan hukuki değer, resmi belgelere duyulan kamu güveni ile bu belgelerin içeriğinin gerçeğe uygunluğudur.

Fail hakkında üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası öngörülmüştür. Normun mantığı, kamu görevlisinin kendisine yapılan beyanı gerçek sanarak belgelemesine dayanır; görevli, beyanın doğruluğunu araştırma imkanına sahip olmadan içeriği belgeye geçirdiğinden, ortaya çıkan gerçeğe aykırılığın sorumluluğu beyanda bulunan kişiye yüklenir. Böylece resmi belgenin ispat gücü ve içeriğine olan güven korunur. Suçun takibi şikayete bağlı olmayıp, soruşturma ve kovuşturma re’sen yürütülür.

Gerekçe

Madde, doktrinde “fikrî sahtecilik” olarak adlandırılan bir suç tipini düzenlemektedir. Kişi, kendi beyanıyla, sahte bir resmî belgenin düzenlenmesine neden olmak hakkına sahip değildir. Kişinin açıklamaları üzerine düzenlenen resmî belgenin bu beyanın doğruluğunu ispat edici bir güce sahip olması suçun oluşması için gereklidir. Aksi takdirde düzenlenen belge, yapılan beyanın doğruluğunu ispat edemeyeceğinden, kişi kendi beyanı ile böyle bir belgenin düzenlenmesine etmen olmuş sayılamaz ve kendisinin bu madde uyarınca cezalandırılmasının neden ve hikmeti kalmaz. O hâlde bakılacak husus şudur: Beyanın doğruluğu düzenlenen resmî belgeyle ispat edilecek ise, madde uygulanacaktır; buna karşılık beyanı alan memur, beyanın doğruluğunu tahkik edip, buna kanaat getirdikten sonra resmî belgeyi düzenlemek durumunda ise yani resmî belge sadece kişinin beyanı üzerine değil de, memurca yapılacak inceleme sonucuna göre meydana getirilmekte ise, bu maddedeki suç oluşmaz. Nitekim, kişiyi çok geniş bir surette “doğruyu söylemek”le yükümleyen İtalyan Ceza Kanununun 483’üncü maddesi de aynı esası kabul etmiş ve İtalyan Yargıtayının yerleşmiş içtihadı da bu yönde olmuştur. Bu nedenle, gümrük muayene memuruna, belirli bir malı ithal veya ihraç edeceği yolunda yalan beyanda bulunan kişi, bu maddedeki suçu işlemiş olmaz; zira beyanı alan gümrük muayene memuru sırf bu beyanla yetinmeyip, beyanın doğruluğunu incelemekle yükümlüdür. Resmî belge ile doğruluğu ispat edilecek olayların ne olduğu, belgenin niteliğine göre belirir. Hâkime, değişik olaylar karşısında, yalan beyanın niteliğine göre temel cezayı belirlemek bakımından takdir yetkisi sağlamak maksadıyla maddedeki ceza üç aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası olarak saptanmıştır.

TCK m.206 ile İlgili Yargıtay Kararları

12 karar gösteriliyor.

11.CD E.2023/6476 K.2024/9751 Kanun Yararına Bozma

Kamu görevlisine, görevi gereği resmî belge düzenlediği sırada yalan beyanda bulunulursa TCK'nın 206. maddesi uygulanır. Gerçeğe aykırı kimlik beyanı belge düzenlenirken değil, kamu görevlisinin göreviyle bağlantılı sorusu üzerine yapılmışsa 5326 sayılı Kanun'un 40/1. maddesi uyarınca idari para cezası verilmelidir.

Detaylı özeti gör

Olay, bir kişinin üzerinde tahrifat bulunmayan sınava giriş belgesi ile nüfus cüzdanını kullanıp başkasının yerine sürücü adayı sınavına girmesine ilişkindir. Cevap kâğıdında işaretleme yapılırken görevlilerin kimlik kontrolüyle durum anlaşılmış ve kolluğa bildirilmiştir. Daire, cevap kâğıdında yalnız bir imza bulunduğunu, elli sorudan ikisinin cevaplandığını ve salon başkanı ile gözetmenin imzalaması gereken bölümün boş bırakıldığını ayrıca saptamıştır. Bu tespitlerden, kâğıdın içeriğinin gerçeğe aykırı olduğunun görevlilerce baştan beri bilindiği ve belgenin hukuki sonuç doğurmaya elverişli olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu nedenle suçun yasal unsurları oluşmamıştır. Eylem idari yaptırım gerektiren kabahat kapsamında görülmüş; ancak üç yıllık zamanaşımının hüküm tarihinden önce dolduğu belirlenmiştir. Beraat yerine mahkûmiyet kurulması üzerine kanun yararına bozma istemi kabul edilmiş ve aykırılık Yargıtayca giderilmiştir.

CGK E.2021/158 K.2021/245 Direnme Hükmünün Bozulması

TCK'nın 206. maddesindeki suç için yalan beyan resmî belge düzenlemeye yetkili kamu görevlisine yapılmalı, bu yalan beyan üzerine bir belge düzenlenmeli ve belge beyanın doğruluğunu kanıtlamalı; başka deyişle doğruluğun görevli tarafından araştırılması zorunlu olmamalıdır. Araştırma zorunluysa suç oluşmaz; 206. maddeyi 268. maddeden ayıran başlıca özellik, yalan beyanın başka biri hakkında soruşturma veya kovuşturmaya yol açmamasıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, suçun sınırlarını madde gerekçesindeki örneklerle somutlaştırmaktadır. Madde gerekçesine dayanılarak, beyanı alan görevli bildirimin doğruluğunu araştırıp kanaat getirdikten sonra belgeyi düzenlemek durumundaysa suçun doğmayacağı belirtilmiş; gümrük işlemlerinde ithal veya ihraç edilecek mal konusunda gerçeğe aykırı bildirimde bulunan kişinin bundan sorumlu tutulamayacağı örneği verilmiştir, çünkü görevli yalnız bildirimle yetinemez. Buna karşılık idari para cezası tutanağında adresin gerçeğe aykırı gösterilmesi, borçlunun haciz tutanağında kendi mallarını üçüncü kişiye aitmiş gibi bildirmesi ve kendisine benzeyen birinin fotoğrafını taşıyan sürücü belgesinin trafik görevlisine sunulması üzerine belge sahibi adına tutanak düzenlenmesi, suçun oluştuğu hâllere örnek gösterilmiştir. Kurul ayrıca, adliyeye karşı suçlar arasındaki kimlik hükmüyle sınırın, verilen bilgi yüzünden başka biri hakkında soruşturma ya da kovuşturma yürütülüp yürütülmediğine göre çizildiğini belirtmiştir.

8.CD E.2024/25825 K.2025/3954 Kanun Yararına Bozma

Kişi hakkında adlî soruşturma veya kovuşturma işlemi yokken, kendi kimliğini saklamak amacıyla başkasının bilgilerini verir ve bu beyan üzerine resmî belge düzenlenirse fiil TCK m.206'daki yalan beyan suçudur. Verilen bilgiler herhangi bir resmî belgeye dönüşmemişse yalnızca 5326 sayılı Kabahatler Kanunu m.40/1'deki kimliği bildirmeme kabahati oluşur.

Detaylı özeti gör

Somut olayda hükümlü, mevsimlik işçilere yönelik kimlik denetiminde kendisini ağabeyine ait kimlik bilgileriyle tanıtmıştır. Bu bildirim üzerine mağdur adına yakalama tutanağı ve adli muayene raporu gibi evrak düzenlenmiş, hükümlünün gerçek kimliği parmak izi incelemesiyle belirlenmiştir. Daire değerlendirmesini iki noktada toplamıştır. İlk olarak, hükümlüye isnat edilmiş bir suç nedeniyle yürütülen soruşturma veya kovuşturma bulunmadığı; savunmasına göre amacının denetimli serbestlik tedbirinden kaçmak olduğu belirtilmiştir. Böylece başkasına ait kimlik bilgilerini kullanma suçunun aradığı, fail hakkındaki takibi engelleme ve bilgileri verilen kişi hakkında işlem başlatılmasına neden olma koşulu gerçekleşmemiştir. İkinci olarak, tek eylemin bölünerek ayrıca ikinci bir suçtan mahkûmiyet kurulması hukuka aykırı bulunmuştur. Kanun yararına bozma istemi kabul edilmiş ve ilk derece mahkemesinin kararı bozulmuştur.

11.CD E.2023/6715 K.2024/379 Kanun Yararına Bozma

TCK'nın 206. maddesindeki suç için kişinin açıklaması üzerine yetkili kamu görevlisince resmî belge düzenlenmeli ve belge beyanın doğruluğunu ispat edici güç taşımalıdır; görevlinin doğruluğu araştırması gerekiyorsa veya yalan beyana kanmayarak belgeyi doğru biçimde düzenlemişse suç oluşmaz. Kimlik hakkındaki gerçeğe aykırı beyan belge düzenlenirken değil, kamu görevlisinin göreviyle bağlantılı sorusu üzerine yapılmışsa TCK'nın 206. maddesi yerine 5326 sayılı Kanun'un 40/1. maddesi uygulanır.

Detaylı özeti gör

Somut olayda iki kişi birlikte bir şehir hastanesinin acil servisine gitmiştir. Merdivenden düşerek ayağından yaralanan kişinin sosyal güvencesi bulunmadığı için hasta giriş kaydı diğer kişinin kimlik bilgileriyle yapılmış ve muayene bu adla gerçekleştirilmiştir. Daire, çözümü sağlık görevlisinin kimlik araştırma ve denetleme yükümlülüğüne bağlamıştır. Bu yükümlülük nedeniyle kayıt sırasında verilen bilgi tek başına kanıtlama gücü taşımaz. Görevlinin araştırma yapması gereken durumda belgenin dayanağı, kişinin bildirimi değil araştırmayla ulaşılan bilgidir; memurun yalan beyana kanmayıp belgeyi doğru düzenlemesi hâlinde de suç doğmaz. Bu gerekçeyle sanıkların eylemi, idari para cezası gerektiren kimliği bildirmeme kabahati olarak nitelendirilmiştir. Beraat yerine mahkûmiyet hükümleri kurulması hukuka aykırı görülmüş ve kanun yararına bozma istemi kabul edilmiştir.

8.CD E.2020/18996 K.2023/972

Adli soruşturma ya da kovuşturma bulunmayan bir durumda, kişi kimliğini gizlemek için başkasının kimlik bilgilerini kullanmışsa sonuç düzenlenen belgeye göre belirlenir. Verilen bilgiler üzerine resmî belge oluşturulmuşsa TCK m.206'daki resmî belgenin düzenlenmesinde yalan beyan suçu; belge düzenlenmemişse Kabahatler Kanunu m.40/1'deki kimliği bildirmeme kabahati oluşur.

Detaylı özeti gör

İlk derece mahkemesi bir yıl sekiz ay hapis cezasına ve hak yoksunluklarına hükmetmiş, cezanın mükerrirlere özgü infaz rejimine göre çektirilmesine karar vermiştir; temyiz istemi ise herhangi bir nedene dayandırılmamıştır. Olayda, hakkında üç ayrı yakalama kararı bulunan kişinin eşgali ve yeri bildirilerek arama yapılmıştır. Kimliği sorulan şahıs başkası adına düzenlenmiş bir belge sunmuş; fotoğrafın benzememesi üzerine yeniden sorgulanınca kaçmış ve takip sonucu yakalandıktan sonra gerçek adını açıklamıştır. Savunmasında kimliğini yakalama kararları nedeniyle gizlediğini kabul etmiştir. Daire, bilgileri kullanılan kişi hakkında soruşturma veya kovuşturma yürütülmediğinden başkasına ait kimlik bilgilerini kullanma suçunun oluşmadığını belirlemiştir. Kolluğa bildirilen kimliğe göre belge düzenlenmemesi nedeniyle yalan beyan suçu da oluşmamıştır. Geriye kalan kabahat bakımından üç yıllık soruşturma zamanaşımının dolduğu saptanarak hüküm bozulmuştur.

Diğer kararlar (7)
CGK E.2019/249 K.2019/499 İtirazın Reddi

TCK'nın 206. maddesindeki suç için yalan beyan resmî belge düzenlemeye yetkili kamu görevlisine yöneltilmeli, beyan üzerine görevli tarafından bir belge düzenlenmeli ve bu belge beyanın doğruluğunu kanıtlayıcı nitelik taşımalı; başka ifadeyle görevlinin doğruluğu araştırması zorunlu olmamalıdır. Araştırma yapılması gerekiyorsa ve bu araştırmada bildirimin gerçeğe aykırılığı anlaşılırsa, beyana dayalı belge ispat aracı olarak kullanılamayacağından suç oluşmaz.

Detaylı özeti gör

Karardaki ölçüt, madde gerekçesinin ispat gücüne ilişkin ayrımına dayanmaktadır. Düzenlenen belge açıklamanın doğruluğunu kanıtlayamıyorsa kişi, kendi sözüyle o belgenin meydana gelmesine yol açmış sayılamaz ve cezalandırmanın dayanağı kalmaz. Bu nedenle belgenin yalnız kişinin bildirimi üzerine mi, yoksa memurun yapacağı inceleme sonucunda mı düzenlendiğine bakılır; ikinci durumda madde uygulanmaz. Kurul, öğreti ve yargı kararlarına göre suçun kapsamını, görevlinin delil aramasına veya başka bir araştırma, inceleme ve işleme gerek kalmadan doğrudan hukuki sonuç doğurup ispat aracı oluşturacak belgeye dayanak yapılan bildirimlerle sınırlamıştır. Bildirim doğrudan hukuki sonuç doğurmuyor veya delil aracı oluşturmuyorsa suç meydana gelmez. Ayrıca resmî belgeyle hangi olayların ispatlanacağının belgenin niteliğine göre belirleneceği, ceza aralığının geniş tutulmasının da hâkime yalanın niteliğine göre temel cezayı belirleme takdiri vermeyi amaçladığı açıklanmıştır.

CGK E.2013/469 K.2015/154 İtirazın Kabulü

Resmî belgenin düzenlenmesinde yalan beyan suçu, gerçeğe aykırı açıklamanın belge düzenlemeye yetkili kamu görevlisine yapılmasını ve bu beyan üzerine hazırlanan resmî belgenin beyanın doğruluğunu ispatlayıcı nitelikte olmasını, yani görevlinin doğruluğu araştırmak zorunda bulunmamasını gerektirir. Beyanın doğruluğunun araştırılması zorunluysa ve araştırmada bildirimin gerçeğe aykırı olduğu belirlenirse, beyana güvenilemeyeceği ve belge ispat aracı olamayacağı için suç meydana gelmez.

Detaylı özeti gör

Olay, minibüs şoförü olan sanığın sürücü belgesindeki ceza puanının yükselmesi üzerine gelişmiştir. Sanık, durumu kaldığı otelin işleticisine anlattığını; otelde iki gün kalıp parası olmadığı için müştekiye ait sürücü belgesini rehin bırakan bir kişinin belgesinin kendisine verildiğini savunmuştur. Bu belgeyi değişik zamanlarda trafik görevlilerine sunarak ceza aldığını, belgede oynama bulunmadığını ve cezaları ödediğini açıklamıştır. Hakkındaki beraat hükmü kesinleşen otel sahibi ise belgeyi sanığa vermediğini söylemiştir. Müşteki, sürücü belgesinin başkası tarafından kullanıldığını ve belgesinden seksen ceza puanı düşüldüğünü daha sonra öğrendiğini bildirmiştir. Kurul, çözüm için yalan beyan suçu ile kimliği bildirmeme kabahatini karşılaştırmıştır. Kabahatin seçimlik hareketli olup bilgi vermekten kaçınmayı da kapsadığı, suçtan farklı olarak bildirimin belge düzenlenirken yapılmasının gerekmediği; ancak bilgiyi soran kişinin yetkili kamu görevlisi olması gerektiği belirtilmiştir.

CGK E.2013/542 K.2014/153 İtirazın Reddi

TCK'nın 206. maddesindeki suç için yalan beyan resmî belge düzenlemeye yetkili kamu görevlisine yapılmalı, beyan üzerine düzenlenen belge açıklamanın doğruluğunu ispatlamalı, doğruluğun görevli tarafından araştırılması zorunlu olmamalı ve kamu görevlisi bu beyan üzerine belge düzenlemelidir. Bu suç ile Kabahatler Kanunu'nun 40/1. maddesindeki kabahat, beyanın resmî belgenin düzenlenmesi sırasında yapılıp yapılmamasına göre ayrılır.

Detaylı özeti gör

Uyuşmazlık, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının itirazından doğmuştur. İtirazda, kimliği hakkında yalan söyleyen şüphelinin eyleminin kural olarak yalan beyan suçunu oluşturduğu; başkasına ait kimlik bilgileri kullanıldığında ise iftira hükmüne gönderme yapan maddenin uygulanması gerektiği savunulmuştur. Hayali bir kişiye ait bilgilerin verilmesi gibi durumların bu kapsamda bulunmadığı da belirtilmiştir. Dosyaya göre sanık, hakkında mahkûmiyet bulunduğu için ağabeyinin bilgileriyle mahalle muhtarlığına başvurmuş; aldığı belgeyle nüfus idaresinden ağabeyi adına gerçek bir nüfus cüzdanı çıkarmış ve sonra cüzdanı yırtıp atmıştır. Yakalandığında yine kendisini ağabeyi olarak tanıtmış, sorgulama bu adla yapılmıştır. Hastaneden alınan geçici rapor, üst arama tutanağı ve hakları formu da aynı adla düzenlenmiştir. Rapordaki ad sonradan düzeltilmiş; gerçek kimlik polis merkezindeki evrak incelemesiyle ortaya çıkarılmıştır.

11.CD E.2024/4053 K.2025/78

TCK m.206 kapsamındaki resmî belgenin düzenlenmesinde yalan beyan suçunda, kişinin açıklamasına dayanılarak yetkili kamu görevlisince resmî belge oluşturulması ve bu belgenin beyanın doğruluğunu ispat gücü taşıması gerekir; görevlinin beyanı araştırmak zorunda olduğu ya da yalana rağmen belgeyi doğru biçimde düzenlediği durumda suç oluşmaz. Yalan, kamu görevlisinin görevi nedeniyle resmî belge düzenlediği sırada söylenmişse m.206 uygulanır; belge düzenleme sırasında olmayıp görevle bağlantılı soru üzerine kimlik hakkında gerçeğe aykırı açıklama yapılması ise 5326 sayılı Kanun m.40/1 uyarınca idarî para cezasını gerektirir.

Detaylı özeti gör

Somut olayda, suça sürüklenen çocuğun yurt dışına yasa dışı yoldan gitmek amacıyla, başkası adına düzenlenmiş gerçek bir yabancı kimlik belgesi ile kendi adına düzenlenmiş yabancı pasaportu kullanarak havalimanında uçağa binmek istediği, görevlilerin kimlik belgesindeki fotoğrafın kendisine benzemediğini fark etmesi üzerine yakalandığı kabul edilmiştir. Daire, kimlik denetimi sırasında gerçekleşen bu eylemde suçun yasal unsurlarının bulunmadığını, fiilin yalnız idari para cezası gerektiren kimliği bildirmeme kabahatini oluşturduğunu belirlemiştir. Gerekçede, doktrinde fikrî sahtecilik denilen bu suçun ancak kişinin açıklaması üzerine yetkili görevlice belge düzenlenmesi hâlinde doğacağı, görevlinin araştırma yapması gereken ya da yalana kanmayarak belgeyi doğru düzenlediği durumlarda belgeye esas alınan bilginin artık kişinin beyanı olmaktan çıkacağı vurgulanmıştır. Beraat yerine mahkûmiyet kurulması hukuka aykırı görülmüş, kanun yararına bozma istemi kabul edilerek aykırılık giderilmiştir.

CGK E.2013/618 K.2014/532 İtirazın Kabulü

Resmî belgenin düzenlenmesinde yalan beyan suçunun varlığı; gerçeğe aykırı açıklamanın belge düzenlemeye yetkili kamu görevlisine yöneltilmesine, görevlinin beyanın doğruluğunu araştırmakla yükümlü olmamasına ve açıklama üzerine resmî belge düzenlenmesine bağlıdır. TCK m.206, m.268'e göre genel normdur; m.268'de fail başkasının kimlik bilgilerini vererek o kişi hakkında soruşturma veya kovuşturma başlatılmasına yol açarken, m.206'da kimliğe ilişkin yalan böyle bir sonuca neden olmaz.

Detaylı özeti gör

Kararda iki hükmün uygulama alanı karşılaştırılmıştır. Başkasına ait kimlik bilgilerini kullanma suçu için failin daha önce suç işlemiş veya bir suçtan aranıyor olması ve gerçek kimliğini açıklarsa hakkında işlem yapılacak durumda bulunması gerekir. Örnek olarak, iş yerinden hırsızlık yaparken yakalanan kişinin kolluğa kardeşinin bilgilerini vermesi gösterilmiştir. Bu durumda fail hem kendi hakkındaki soruşturmadan kaçmakta hem de kardeşine iftira atmış gibi onun hakkında soruşturma başlatılmasına neden olmaktadır. Kurul, yalan beyan hükmünün daha genel olduğunu vurgulamıştır. Bu hüküm kimlik dışındaki konulardaki yalanları da kapsayıp her türlü amaçla işlenebilirken diğer suç, soruşturma veya kovuşturmadan kurtulma amacına özgüdür. Hakkında dava ve yakalama kararı bulunan kişinin rutin denetimde başkasının bilgilerini vermesi, kendi kovuşturmasını engellemediği ve o kişi hakkında işlem başlatmadığı için genel hüküm kapsamında değerlendirilmiştir.

CGK E.2014/464 K.2017/285 İtirazın Reddi

Bu suçun oluşması için yalan açıklamanın resmî belge düzenleme yetkisi bulunan kamu görevlisine yapılması ve açıklamaya dayanılarak oluşturulan resmî belgenin doğruluğu ispat edici nitelik taşıması, başka deyişle görevlinin beyanı araştırmasının zorunlu bulunmaması gerekir. Salt beyanda bulunmak yeterli değildir; kamu görevlisi bu beyan üzerine ayrıca belge düzenlemelidir.

Detaylı özeti gör

Karar, suçun oluştuğu kabul edilen durumları yargı kararları ve öğretiden alınan örneklerle açıklamaktadır. Kurul, yargı kararları ve öğretiden şu örnekleri aktarmıştır: çevre idaresince kesilen idari para cezasının tahsilini engellemek amacıyla ceza tutanağına gerçeğe aykırı adres bildirilmesi; borçlunun haciz tutanağında kendi mallarını üçüncü kişiye aitmiş gibi göstermesi; hakkında trafik cezası düzenlenecek kişinin kendisine benzeyen birinin fotoğrafını taşıyan sürücü belgesini görevliye sunması ve fotoğraf benzediği için doğruluğu araştırma zorunluluğu bulunmayan görevlinin belge sahibi adına tutanak düzenlemesi. Bu örneklerdeki ortak nokta, görevlinin delil aramasına ve inceleme yapmasına gerek kalmadan doğrudan hukuki sonuç doğuran, ispat aracı niteliğindeki belgenin bildirime dayandırılmasıdır. Kararda ayrıca, bildirimin doğrudan hukuki sonuç doğurmadığı veya delil aracı oluşturmadığı hâllerde suçun meydana gelmeyeceği belirtilmiştir.

11.CD E.2025/1323 K.2025/6521 Kanun Yararına Bozma

TCK m.206 bakımından gerçeğe aykırı beyan, resmî belge düzenlemeye yetkili kamu görevlisine yöneltilmeli ve doğruluğunun görevli tarafından araştırılması zorunlu olmamalıdır. Yalnızca beyanda bulunulması suçu tamamlamaz; kamu görevlisinin bu açıklamaya dayanarak bir belge de düzenlemesi gerekir.

Detaylı özeti gör

Kanun yararına bozma incelemesinin gerekçesi, Dairenin de benimsediği Ceza Genel Kurulunun 2014 tarihli ilamına dayandırılmıştır. Bu ilamda, resmî belge düzenlemeye yetkili görevliye yalan bildirimde bulunmanın suç sayıldığı açıklanmıştır. Belge düzenlenirken beyanda bulunan kişi gerçeği söylemekle yükümlüdür; ayrıca bildirim üzerine oluşturulan belge, açıklamanın doğruluğunu ispatlayıcı nitelikte olmalıdır. Aynı ilama göre başkasına ait kimlik bilgilerini kullanma suçu, iftiranın özel bir görünümüdür. Bunun için failin daha önce bir suç işlemiş veya bir suçtan aranıyor olması, gerçek kimliğini bildirirse hakkında işlem yapılacak durumda bulunması ve verdiği bilgiler nedeniyle gerçek bir kişi hakkında soruşturma ya da kovuşturma yürütülmesine yol açması gerekir. Kararda ayrıca, belirlenen aykırılık cezanın kaldırılmasını veya daha hafif ceza verilmesini gerektiriyorsa Yargıtayın doğrudan hüküm kurmasına imkân tanıyan usul hükmü aktarılmıştır.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Aşağıdaki özetler, ceza dairelerinin ilgili TCK maddesine ilişkin kararlarından derlenmiştir.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesi E. 2019/2196 K. 2020/813 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Bu olayda BAM, kimlik soran polise kendini başkası olarak tanıtan sanığın beyanına dayanılarak resmi belge düzenlenmeden gerçek kimliği tespit edildiğinden TCK m.206'nın unsurlarının oluşmadığını kabul etmiş, eylemi Kabahatler Kanunu m.40/1 kapsamında görmüştür.

Detaylı özeti gör

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Ceza Dairesi, başka bir suçtan hakkında yakalama kararı bulunduğunu bilen sanığın kimliğini soran polislere kendisini akrabası olarak tanıtmasını incelemiştir. Sanık belge ibraz etmemiş, emniyete götürülmüş ve parmak izi incelemesiyle gerçek kimliği belirlenmiştir. Daire, Yargıtay Ceza Genel Kurulu kararına dayanarak m.206 için yalanın resmi belge düzenlemeye yetkili görevliye yapılması, belgenin beyanın doğruluğunu ispatlayıcı nitelikte olması ve beyan üzerine fiilen bir belge düzenlenmesi gerektiğini belirtmiştir. Parmak izi formu ile inceleme talep yazısını kimlik tespitine yönelik idari işlemler saymış, tutanakların gerçek kimlikle düzenlendiğini saptamıştır. Resmi belge düzenlenmeden yapılan gerçeğe aykırı kimlik beyanının Kabahatler Kanunu m.40/1 kapsamında kaldığını vurgulamıştır. 18 Haziran 2020 tarihli kararda mahkumiyet hükmünü dosya üzerinden kaldırmış ve sanığa idari para cezası vermiştir.

Kararlar, künyelerinde belirtilen tarihteki olay ve mevzuat çerçevesinde değerlendirilmelidir. Güncel kanun metni ve sonraki değişiklikler ayrıca dikkate alınmalıdır; tam karar metni esas alınır.