İçeriğe geç

TCK Madde 160 Kaybolmuş veya hata sonucu ele geçmiş eşya üzerinde tasarruf

Özet 1 fıkra · ~1 dk okuma

TCK 160, Kaybedilmiş olması nedeniyle malikinin zilyedliğinden çıkmış olan ya da hata sonucu ele geçirilen eşya üzerinde, iade etmeksizin veya yetkili mercileri durumdan haberdar etmeksizin, malik gibi tasarrufta bulunan kişi, şikayet üzerine, bir yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 160 - Kaybolmuş veya hata sonucu ele geçmiş eşya üzerinde tasarruf

Resmi Metin

Kaybolmuş veya hata sonucu ele geçmiş eşya üzerinde tasarruf

Madde 160- Kaybedilmiş olması nedeniyle malikinin zilyedliğinden çıkmış olan ya da hata sonucu ele geçirilen eşya üzerinde, iade etmeksizin veya yetkili mercileri durumdan haberdar etmeksizin, malik gibi tasarrufta bulunan kişi, şikayet üzerine, bir yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

TCK m.160 kapsamındaki suç, kaybedilmesi nedeniyle malikin zilyetliğinden çıkmış olan ya da hata sonucu failin eline geçen bir eşya üzerinde, o eşyayı iade etmeksizin yahut durumu yetkili mercilere bildirmeksizin malik gibi tasarrufta bulunulmasıyla oluşur. Korunan hukuki değer, kişinin mülkiyet hakkı ve malvarlığıdır; failin eşyayı hukuka aykırı bir hareketle almamış, onu tesadüfen ya da yanlışlıkla elde etmiş olması bu suçu diğer malvarlığı suçlarından ayırır. Maddi unsur, eşya üzerinde sahibiymiş gibi kullanma, elden çıkarma veya alıkoyma biçiminde tasarrufta bulunmaktır. Manevi unsur bakımından fiilin kasten işlenmesi, yani failin eşyanın kendisine ait olmadığını bilerek ve iade ya da bildirim yükümlülüğünü isteyerek yerine getirmemesi aranır.

Fail hakkında, seçimlik olarak bir yıla kadar hapis veya adlî para cezasına hükmedilir. TCK m.167 uyarınca, bu suçun belirli yakın akrabaların zararına işlenmesi halinde ilgili akraba yönünden şahsi cezasızlık sebebi ya da cezada indirim uygulanabilir. Suçun soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlı olduğundan, mağdurun şikayeti bulunmadığı sürece işlem yapılamaz; şikayet hakkının süresinde kullanılması pratikte belirleyicidir.

Gerekçe

Kaybedilmiş olması nedeniyle sahibinin zilyedliğinden çıkmış olan eşyayı ele geçiren kişi, bunu iade etmek veya yetkili mercileri durumdan haberdar etmek yükümlülüğü altındadır. Aynı yükümlülük, bir şeyi hata sonucu ele geçiren kişi açısından da söz konusudur. Madde metninde, bu yükümlülüğe aykm davranarak, eşya üzerinde malikmiş gibi tasarrufta bulunulması, suç olarak tanımlanmıştır. Ancak, bu suç nedeniyle soruşturma ve kovuşturma, şikâyete bağlı tutulmuştur.

TCK m.160 ile İlgili Yargıtay Kararları

3 karar gösteriliyor.

2.CD E.2022/2322 K.2023/366 Onama

Bulunan eşyanın sahibi, bulanın görevlilere derhâl bildirimde bulunmasıyla çok kısa bir araştırma sonunda saptanabilecek durumdaysa eşya, TCK'nın 160. maddesi anlamında malikin zilyetliğinden çıkmış veya hata sonucu ele geçmiş sayılamaz; onu alan kişinin fiili hırsızlık suçudur.

Detaylı özeti gör

Karar, suç işleme kastı bulunmadığı savunmasını güvenlik kamerası kayıtlarının gösterdiği hareket dizisiyle değerlendirmiştir. Kabule göre katılanın eşine ait çanta market çıkışına yakın sepette unutulmuş, sepete başka kimse yaklaşmamış; sanık çıkışa yöneldikten sonra geri dönmüş, sepetin önüne geçerek çantayı almış ve kendi eşyalarının arasına koyup marketten ayrılmıştır. İlk derece mahkemesinin bu olgusal kabulü bölge adliye mahkemesince isabetli bulunmuştur. Hukuki ayrım, eşyanın bulunduğu yer ile sahibine ulaşma olanağı arasındaki bağ üzerinden kurulmuştur. Sanık görevlilere hemen haber verseydi çok kısa bir araştırmayla sahibine ulaşılabilecek olması nedeniyle çanta, TCK m.160 anlamında malikin zilyetliğinden çıkmış veya hata sonucu ele geçmiş eşya sayılmamıştır. Eylem bu sebeple hırsızlık olarak nitelendirilmiş; temyiz nedenleri reddedilerek hüküm onanmıştır.

CGK E.2019/323 K.2023/101 Direnme Hükmünün Bozulması

TCK'nın 160. maddesindeki hareket, eşyanın sahibine verilmemesi ya da yetkili mercilere bildirilmemesi ve eşya üzerinde malik gibi tasarruf edilmesidir; kayıp eşyanın yalnız bulunduğu yerden alınması veya hata nedeniyle zilyetliğin kazanılması yeterli değildir. Bulunduğu yerden alınıp üzerinde tasarruf edilen unutulmuş eşya hırsızlığın konusudur; sahibi tarafından terk edilen eşya ise bu suça konu olmaz.

Detaylı özeti gör

Karar, kaybolmuş, unutulmuş ve terk edilmiş eşya arasındaki ayrımı iki ölçüt üzerinden açıklamıştır. Malikin eşyanın yerini bilmemesi öznel, eşyanın egemenlik alanından çıkması nesnel koşuldur; bahçede düşürülen cüzdan egemenlik alanında kaldığı için kaybolmuş sayılmaz. Malik eşyanın nerede bırakıldığını sınırlandırılabilir biçimde biliyorsa unutulmuş eşya vardır ve bunun alınıp üzerinde tasarruf edilmesi hırsızlık oluşturur. Mülkiyetten vazgeçme niyetiyle zilyetliği sona erdirilen eşya ise terk edilmiş olduğundan TCK m.160'ın konusu olmaz. Suçun fiili, eşyayı yalnız almakla tamamlanmaz; iade veya bildirim yükümlülüğü yerine getirilmeksizin satma, bağışlama, tüketme, yok etme ya da kişisel ihtiyaca ayırma gibi malik gibi tasarruf gerekir. Somut olayda kafede bir çantadan telefon ve cüzdan alındığı şikâyeti üzerine, telefonun ertesi gün sanık adına kayıtlı hatla kullanıldığı belirlenmiş; hırsızlıktan açılan dava değişen suç vasfıyla mahkûmiyetle sonuçlanmış, sanık telefonu yol kenarında atılmış hâlde bulduğunu savunmuştur.

CGK E.2019/410 K.2022/307 İtirazın Kabulü

TCK'nın 160. maddesi, kaybolan veya hata sonucu ele geçen mal bakımından yetkili makamlara bildirim yükümlülüğü öngörmüş; 765 sayılı TCK'nın 511. maddesinin aksine herhangi bir kanuna atıf yapmamıştır. Bir eşyanın kaybolmuş sayılabilmesi için malik hem bulunduğu yeri bilmemeli hem de eşya egemenlik alanından çıktığından ona sahip olma imkânını yitirmiş olmalıdır.

Detaylı özeti gör

Karar, TCK m.160'ın önceki kanundaki karşılığıyla farkını ve koruduğu hukuki değeri birlikte açıklamıştır. 765 sayılı Kanun döneminde bulunan eşya bakımından bildirim yükümlülüğü Medeni Kanun'a gönderme yapılarak kurulmuşken, yürürlükteki hüküm yükümlülüğü korumuş fakat başka bir kanuna atıf yapmamıştır. Madde, fiil unsurları aynı olduğu için tek fıkrada düzenlenen iki ayrı suçu kapsar: kaybolmuş eşya üzerinde tasarruf ile hata sonucu ele geçmiş eşya üzerinde tasarruf. Korunan değer mülkiyet hakkı ve bundan doğan tasarruf özgürlüğüdür; amaç, eşyayı bulanın yetkili makamları bilgilendirmesini veya eşyayı doğrudan malikine vermesini sağlamaktır. Kaybolmuş eşyada yerin bilinmemesi öznel, egemenlik alanından çıkma nesnel koşuldur. Hata sonucu ele geçen eşyada ise yanılmanın zilyetliğin geçişine ilişkin olması gerekir; malın gerçek değerini bilmeden ucuza satılması bu kapsamda değildir.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.