İçeriğe geç

TCK Madde 135 Kişisel verilerin kaydedilmesi

Özet 2 fıkra · ~2 dk okuma

TCK 135, Hukuka aykırı olarak kişisel verileri kaydeden kimseye bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 135 - Kişisel verilerin kaydedilmesi

Resmi Metin

Kişisel verilerin kaydedilmesi

Madde 135- (1) Hukuka aykırı olarak kişisel verileri kaydeden kimseye bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.

(2) Kişisel verinin, kişilerin siyasi, felsefi veya dini görüşlerine, ırki kökenlerine; hukuka aykırı olarak ahlaki eğilimlerine, cinsel yaşamlarına, sağlık durumlarına veya sendikal bağlantılarına ilişkin olması durumunda birinci fıkra uyarınca verilecek ceza yarı oranında artırılır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Değişiklik Bilgisi

Bu madde yürürlüktedir; güncel ve yürürlükteki tam metin yukarıdadır. Önceki metinler aşağıda yürürlükte kaldıkları tarihlerle verilmiştir. Hangi metnin uygulanacağı suç tarihine göre belirlenir; suç tarihindeki kanun ile sonra yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklıysa TCK m.7/2 gereği fail lehine olan uygulanır. Tarih aralıkları metnin yürürlük dönemini gösterir; somut olaya uygulanacak hükmü tek başına belirlemez.

Önceki metinler

Kutularda işaretli kısımlar, o dönemi bitiren işlemle değiştirilen ya da çıkarılan bölümlerdir.

  1. Önceki metin 1. fıkra Yürürlükte: -
    1. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 5 Mart 2014)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 5 Mart 2014 Hukuka aykırı olarak kişisel verileri kaydeden kimseye altı aydan üç yıla kadar hapis cezası verilir. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 6 Mart 2014'te 6526 s.K. m.3 ile değiştirildi (RG 6/3/2014, S.28933 (Mükerrer)). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  2. Önceki metin 2. fıkra Yürürlükte: -
    2. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 6 Nisan 2016)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 6 Nisan 2016 Kişilerin siyasi, felsefi veya dini görüşlerine, ırki kökenlerine; hukuka aykırı olarak ahlaki eğilimlerine, cinsel yaşamlarına, sağlık durumlarına veya sendikal bağlantılarına ilişkin bilgileri kişisel veri olarak kaydeden kimse, yukarıdaki fıkra hükmüne göre cezalandırılır. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 7 Nisan 2016'da 6698 s.K. m.30 ile değiştirildi (RG 7/4/2016, S.29677). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete

Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.

Avukat Yorumu

TCK m.135, hukuka aykırı olarak kişisel verileri kaydeden kimseyi cezalandırarak kişilerin özel yaşam alanını ve kişisel verileri üzerindeki denetim yetkisini korur. Suçun maddi unsuru, bir kimseye ait kişisel verinin hukuka uygun bir sebep bulunmaksızın kaydedilmesidir; suç ancak kasten işlenebilir. Kaydedilen kişisel verinin, kişilerin siyasi, felsefi veya dini görüşlerine, ırki kökenlerine, hukuka aykırı olarak ahlaki eğilimlerine, cinsel yaşamlarına, sağlık durumlarına veya sendikal bağlantılarına ilişkin olması, verinin taşıdığı önem sebebiyle daha ağır cezayı gerektiren nitelikli hâl olarak düzenlenmiştir.

Temel şekilde faile bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir; verinin yukarıda sayılan özel nitelikli konulara ilişkin olması hâlinde bu ceza yarı oranında artırılır. TCK m.137 uyarınca suçun kamu görevlisi tarafından ve görevinin verdiği yetki kötüye kullanılarak ya da belli bir meslek ve sanatın sağladığı kolaylıktan yararlanılarak işlenmesi hâlinde de verilecek ceza yarı oranında artırılır. TCK m.140 gereğince suçun işlenmesi dolayısıyla tüzel kişiler hakkında bunlara özgü güvenlik tedbirlerine hükmolunur. Kişisel verilerin kaydedilmesi suçu, şikayete bağlı olmayıp soruşturulması ve kovuşturulması re’sen yürütülür.

Gerekçe

Çağımızda kişilerle ilgili kayıtların bilgisayar ortamlarına geçirilip muhafaza edilmesi uygulamasına bazı kurum ve kuruluşlar tarafından başvurulmaktadır; hastanelerde hastalara, sigorta şirketlerinde sigortalılara, bankaların ve kredili alışveriş yapılan mağazaların müşterilerine ilişkin kayıtlar, böylece tutulmaktadır. Bu bilgilerin amaçları dışında kullanılmasından veya herhangi bir şekilde üçüncü şahısların eline geçerek hukuka aykırı olarak yararlanılmasından dolayı hakkında bilgi toplanan kişiler büyük zararlara uğrayabilmektedirler. Bu bakımdan, kişilerle ilgili bilgilerin hukuka aykırı olarak kayda alınması suç olarak tanımlanmıştır. Suçun konusu, kişisel verilerdir. Gerçek kişiyle ilgili her türlü bilgi, kişisel veri olarak kabul edilmelidir. Söz konusu suç tanımında kişisel verilerin bilgisayar ortamında veya kağıt üzerinde kayda alınması arasında bir ayırım gözetilmemiştir. Bu bakımdan, söz konusu suç tanımı ile Avrupa Konseyi bünyesinde hazırlanan Türkiye’nin de 28 Ocak 1981 tarihinde imzalamakla taraf olduğu “Kişisel Nitelikteki Verilerin Otomatik İşleme Tâbi Tutulması Karşısında Şahısların Korunmasına Dair Sözleşme”nin ilgili hükümlerine geçerlilik tanınmıştır. Bu suçun oluşabilmesi için, kişisel verilerin hukuka aykırı bir şekilde kayda alınması gerekir. Kişinin rızası ile kendisiyle ilgili bilgilerin kayda alınmasının suç oluşturmayacağı muhakkaktır. Belirli nitelikteki kişisel verilerin kayda alınması kanun hükmünün gereği olarak yapılmaktadır. Bu bakımdan, çeşitli kamu kurumlarında verilen kamu hizmetinin gereği olarak kişilerle ilgili bazı bilgiler ilgili kanun hükümlerine istinaden kayda alınmaktadırlar. Bu durumlarda, söz konusu suç oluşmayacaktır. Maddenin ikinci fıkrasında, kişilerin siyasî, felsefî veya dinî görüşlerine, ırkî kökenlerine, ahlâkî eğilimlerine, cinsel yaşamlarına, sağlık durumlarına veya sendikal bağlantılarına ilişkin bilgileri kayda almak, suç olarak tanımlanmıştır. Ancak, bunlardan kişilerin ahlâkî eğilimlerine, cinsel yaşamlarına, sağlık durumlarına veya sendikal bağlantılarına ilişkin bilgilerin kayda alınmasına kanunlarda özellikle suçlulukla mücadele bağlamında, suç ve suçluların ortaya çıkarılmasını sağlamak amacıyla belli ölçüde izin verilebilir. Bu durumlarda söz konusu suç oluşmayacaktır.

TCK m.135 ile İlgili Yargıtay Kararları

3 karar gösteriliyor.

CGK E.2022/546 K.2023/356

Kişisel verileri kaydetme suçuyla korunan hukuki değer “sır” değil, verinin ilgili olduğu kişinin kişilik haklarıdır; bu nedenle verinin gizli olması gerekmez, gizli olmayan ve herkesçe bilinen kişisel veriler de koruma altındadır. Kişisel verinin kaydı konusunda yazılı hukuk kuralları açıkça yetki tanımadıkça fiil hukuka uygun sayılamaz ve suç oluşturur.

Detaylı özeti gör

Kararda kişisel veriler iki gruba ayrılmıştır: insanın varoluşundan doğan kişilik bilgileri ile teknolojik gelişmeler sonucunda kişiye verilen veya çeşitli hizmetlere erişirken kullanılan bilgiler. Bu iki grubun hukuk düzenindeki değeri ve korunması arasında fark bulunmadığı belirtilmiştir. Madde gerekçesine göre kişinin rızasıyla kendisine ilişkin bilgilerin kaydedilmesi suç oluşturmaz; kamu hizmetinin gereği olarak ilgili kanun hükümlerine dayanılarak tutulan kayıtlarda da suç doğmaz. Hukuka uygunluk nedenleri olarak kanunun hükmünü yerine getirme (m.24/1), meşru savunma (m.25/1), ilgilinin rızası (m.26/2) ve hakkın kullanılması (m.26/1) sıralanmıştır. Rıza, kişinin mutlak biçimde tasarruf edebileceği bir hakka ilişkin olmalı ve en geç fiil sırasında mevcut bulunmalıdır; sonradan verilen rıza yeterli değildir. Haber verme hakkı için de haberin gerçek ve güncel olması, kamuoyunun öğrenme menfaatinin bulunması ve haberle sunuluş biçimi arasında uyum aranmıştır.

CGK E.2012/1510 K.2014/331 İtirazın Reddi

TCK'nın 135 ve 136. maddelerindeki koruma, yalnız sır niteliğindeki kişisel verilerle sınırlı değildir; 135. maddenin gerekçesine göre gerçek kişiyle ilgili her türlü bilginin kişisel veri kabul edilmesi gerekir. Yazılı hukuk kurallarının açıkça tanıdığı bir yetki bulunmadıkça kişisel verileri kaydetmek hukuka uygun sayılamaz ve suç oluşturur.

Detaylı özeti gör

Somut olayda sanığın, genel yayın yönetmenliğini yaptığı gazetede köşe yazarı olarak çalışan katılanın köşesinde kullanılan fotoğrafını, kimlik, adres ve telefon bilgisi verilmeksizin ve arkadaş arandığı açıklamasıyla internetteki özel bir arkadaşlık sitesine koyduğu kabul edilmiştir; bu koyma eyleminin, hukuka uygunluk nedenleri bulunmadığından hukuka aykırılığı tereddütsüz görülmüştür. Kurul fiili önce TCK m.136 kapsamında kişisel veriyi yayma olarak nitelendirmiş, aynı davranışın katılanın onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte bulunması nedeniyle m.125/1-4 uyarınca alenen hakaret suçunu da oluşturduğunu belirlemiştir. Gerekçede, farklı nevi fikrî içtimada aranan tekliğin doğal değil hukuki anlamda teklik olduğu, erime sistemi benimsendiği için en ağır cezayı gerektiren suçun cezasıyla yetinileceği açıklanır. Buna göre m.44 uygulanarak kişisel verileri yayma suçundan ceza tayini gerektiği, Özel Daire çoğunluğunun kabulü sonucu itibarıyla isabetli olduğundan itirazın reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.

CGK E.2012/1514 K.2014/312 İtirazın Reddi

TCK'nın 135. maddesiyle korunan hukuki değer, 136. maddede olduğu gibi genel olarak kişilerin özel hayatı ve hayatın gizli alanı, özel olarak da kişisel verilerdir; bütün kişisel veriler koruma altında olduğundan bunların mutlaka gizli nitelik taşıması gerekmez. Yazılı hukuk kuralları açıkça yetki vermedikçe kişisel verilerin kaydı hukuka uygun kabul edilemez ve suç teşkil eder.

Detaylı özeti gör

Hukuka uygunluk nedenleri kararda ayrı başlıklar hâlinde incelenmiştir. TCK m.135'in gerekçesine göre kişinin rızasıyla kendisi hakkındaki bilgilerin kaydedilmesi suç değildir; kamu hizmetinin gereği olarak kanun hükmüne dayanılarak tutulan kayıtlar da suç oluşturmaz. Kanunun hükmünü yerine getirme bakımından, kanun sözcüğünün pozitif hukuk metinlerini ifade ettiği belirtilmiştir. Belirli bir konuda kişiye tanınan yetki aynı zamanda onun görevi olduğundan, bu hukuka uygunluk nedeni görevin ifası kapsamında değerlendirilmelidir. İlgilinin rızasında m.26/2'nin ölçütleri; hakkın mutlak tasarrufa elverişli olması, kişinin rıza açıklama ehliyetini taşıması ve rızanın en geç fiil sırasında bulunmasıdır. Fiilden sonra açıklanan rıza hukuka uygunluk sağlamaz. Hakkın kullanılması ise kanun, tüzük veya yönetmelik gibi düzenlemelere dayanabileceği gibi hukuken tanınmış ve düzenlenmiş bir mesleğin icrasından da kaynaklanabilir.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.