Resmi Metin
Haberleşmenin engellenmesi
Madde 124- (1) Kişiler arasındaki haberleşmenin hukuka aykırı olarak engellenmesi halinde, altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezasına hükmolunur.
(2) Kamu kurumları arasındaki haberleşmeyi hukuka aykırı olarak engelleyen kişi, bir yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
(3) Her türlü basın ve yayın organının yayınının hukuka aykırı bir şekilde engellenmesi halinde, ikinci fıkra hükmüne göre cezaya hükmolunur.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
TCK m.124, haberleşme hürriyetini koruyan ve üç ayrı görünümü bir arada düzenleyen bir suç tipidir. Birinci fıkra, kişiler arasındaki haberleşmenin hukuka aykırı biçimde engellenmesini; ikinci fıkra ise kamu kurumları arasındaki haberleşmenin engellenmesini cezalandırır ve bu ikinci hal daha ağır yaptırıma bağlanmıştır. Üçüncü fıkra, her türlü basın ve yayın organının yayınının hukuka aykırı şekilde engellenmesini kapsar. Korunan hukuki değer, bireylerin ve kurumların serbestçe iletişim kurabilmesi, yani haberleşme özgürlüğüdür; kamu kurumları arası iletişimin ve basın yayın faaliyetinin ayrıca güvence altına alınması, bu özgürlüğün toplumsal boyutunu da vurgular.
Yaptırım, engellenen haberleşmenin niteliğine göre kademelendirilmiştir. Kişiler arasındaki haberleşmeyi engelleyen fail altı aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezasıyla; kamu kurumları arasındaki haberleşmeyi engelleyen fail bir yıldan beş yıla kadar hapisle cezalandırılır. Basın ve yayın organının yayınını engelleyen kişi hakkında da ikinci fıkradaki bu ceza uygulanır. Maddi unsur, iletişimin ulaşmasını önleyen ya da kesintiye uğratan her türlü engelleme hareketidir. Suç ancak kasten işlenebilir; failin haberleşmeyi bilerek ve isteyerek, hukuka aykırı biçimde engellemesi aranır. Madde metninde takibin şikayete bağlı olduğu belirtilmediğinden, suç kural olarak re’sen soruşturulup kovuşturulur.
Gerekçe
Madde metninde haberleşmenin engellenmesi, suç olarak tanımlanmıştır. Bu suç tanımı ile bir anayasal hak olan haberleşme hürriyeti güvence altına alınmıştır. Maddenin birinci fıkrasında, kişiler arasındaki haberleşmenin engellenmesi, suç olarak tanımlanmıştır. Bu suçun konusu, belirli kişiler arasındaki haberleşmedir. Haberleşmenin yapıldığı araç önemli değildir. Bu haberleşme, örneğin mektupla veya telefonla yapılabilir. Haberleşmenin engellenmesi, çeşitli suretlerde gerçekleşebilir. Örneğin posta kutusundaki mektupların yırtılması, bir kişiye gönderilen mektupların ilgilisine verilmeyip çöp kutusuna atılması, telefon hatlarının kesilmesi, oluşturulan manyetik alanla telefon görüşmelerinin yapılamaz hâle getirilmesi gibi fiiller, söz konusu suçu oluşturur. Fıkra metninde, haberleşmenin engellenmesinin hukuka aykırı olması özellikle vurgulanmıştır. Bu bakımdan, örneğin cezaevinde cezası infaz edilen bir hükümlünün haberleşmesinde olduğu gibi haberleşme hürriyetine bir kamu görevinin gereği olarak sınırlama getirilmesi hâllerinde, fiil hukuka uygun olduğu için, söz konusu suç oluşmayacaktır. Maddenin ikinci fıkrasında, kamu kurumları arasındaki haberleşmenin hukuka aykırı olarak engellenmesi ayrı bir suç olarak tanımlanmıştır. Üçüncü fıkrada ise, her türlü basın ve yayın organının yayınının hukuka aykırı bir şekilde engellenmesi, keza ayrı bir suç olarak tanımlanmıştır. Örneğin bir gazete veya derginin dağıtımının ya da belli bir radyo veya televizyon yayınının hukuka aykırı bir şekilde engellenmesi, bu suçu oluşturur. Söz konusu suçun oluşabilmesi için, yayının engellenmesinin hukuka aykırı olması gerektiği fıkra metninde özellikle vurgulanmıştır. Örneğin, bir basın ve yayın aracıyla suç işlenmesinin önlenmesi amacıyla veya işlenmiş olan bir suç nedeniyle, Anayasa ve kanunlarda belirlenen koşullara ve ayrıca, hukukun genel prensiplerine uygun olarak, koruma veya güvenlik tedbiri uygulanması suretiyle yayının engellenmesi hâlinde, bu suç oluşmayacaktır.