İçeriğe geç

TCK Madde 94 İşkence

Özet 6 fıkra · ~6 dk okuma

TCK 94, Bir kişiye karşı insan onuruyla bağdaşmayan ve bedensel veya ruhsal yönden acı çekmesine, algılama veya irade yeteneğinin etkilenmesine, aşağılanmasına yol açacak davranışları gerçekleştiren kamu görevlisi hakkında üç yıldan oniki yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

Yürürlükte Değişiklik var Son değişiklik: · 7406 s.K. m.4
İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 94 - İşkence

Resmi Metin

İşkence

Madde 94- (1) Bir kişiye karşı insan onuruyla bağdaşmayan ve bedensel veya ruhsal yönden acı çekmesine, algılama veya irade yeteneğinin etkilenmesine, aşağılanmasına yol açacak davranışları gerçekleştiren kamu görevlisi hakkında üç yıldan oniki yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Suçun kadına karşı işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı beş yıldan az olamaz.

Ek hüküm: · 7406 s.K. m.4

(2) Suçun;

  1. a) Çocuğa, beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye ya da gebe kadına karşı,
  2. b) Avukata veya diğer kamu görevlisine karşı görevi dolayısıyla,

İşlenmesi halinde, sekiz yıldan onbeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

(3) Fiilin cinsel yönden taciz şeklinde gerçekleşmesi halinde, on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

(4) Bu suçun işlenişine iştirak eden diğer kişiler de kamu görevlisi gibi cezalandırılır.

(5) Bu suçun ihmali davranışla işlenmesi halinde, verilecek cezada bu nedenle indirim yapılmaz.

(6) Bu suçtan dolayı zamanaşımı işlemez.

Ek hüküm: · 6459 s.K. m.9

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Değişiklik Bilgisi

Bu maddede mevcut doğrulanmış değişiklik(ler) aşağıda gösterilmektedir. Madde yürürlüktedir; güncel ve yürürlükteki tam metin yukarıdadır. Önceki metinler aşağıda yürürlükte kaldıkları tarihlerle verilmiştir. Hangi metnin uygulanacağı suç tarihine göre belirlenir; suç tarihindeki kanun ile sonra yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklıysa TCK m.7/2 gereği fail lehine olan uygulanır. Tarih aralıkları metnin yürürlük dönemini gösterir; somut olaya uygulanacak hükmü tek başına belirlemez.

  1. Ek cümle 7406 s.K. m.4
  2. Ek 6459 s.K. m.9

Önceki metinler

  1. Ekleme 6. fıkra, 30 Nisan 2013'te yürürlüğe giren 6459 s.K. m.9 ile eklendi; bu tarihten önce bu hüküm yoktu (RG 30/4/2013, S.28633).
  2. Önceki metin 1. fıkra Yürürlükte: -
    1. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 26 Mayıs 2022)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 26 Mayıs 2022 Bir kişiye karşı insan onuruyla bağdaşmayan ve bedensel veya ruhsal yönden acı çekmesine, algılama veya irade yeteneğinin etkilenmesine, aşağılanmasına yol açacak davranışları gerçekleştiren kamu görevlisi hakkında üç yıldan oniki yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 27 Mayıs 2022'de 7406 s.K. m.4 ile değiştirildi (RG 27/5/2022, S.31848). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete

Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.

Avukat Yorumu

İşkence suçu, TCK m.94 uyarınca yalnızca kamu görevlisi tarafından işlenebilen özgü (mahsus) bir suçtur. Suçun maddi unsuru, bir kişiye karşı insan onuruyla bağdaşmayan ve o kişinin bedensel ya da ruhsal yönden acı çekmesine, algılama veya irade yeteneğinin etkilenmesine yahut aşağılanmasına yol açacak davranışların gerçekleştirilmesidir. Norm, öncelikle kişinin vücut bütünlüğünü, ruh sağlığını ve insan onurunu korumayı amaçlar. Failin kamu görevlisi sıfatı zorunlu olduğundan, bu suça iştirak eden diğer kişiler de kamu görevlisi gibi cezalandırılır.

Temel şekli bakımından fail hakkında üç yıldan oniki yıla kadar hapis cezasına hükmolunur; fiilin kadına karşı işlenmesi hâlinde cezanın alt sınırı beş yıldan az olamaz. TCK m.94, cezayı ağırlaştıran belirli halleri de düzenler: suçun çocuğa, beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumdaki kişiye ya da gebe kadına karşı, yahut avukata veya diğer bir kamu görevlisine görevi dolayısıyla işlenmesi hâlinde ceza sekiz yıldan onbeş yıla kadar öngörülür. Fiilin cinsel yönden taciz şeklinde gerçekleşmesi ise on yıldan onbeş yıla kadar hapsi gerektirir. Suçun ihmali davranışla işlenmesi de mümkün olup, bu durumda cezada bu nedenle indirim yapılmaz. Neticesi sebebiyle ağırlaşan sonuçlar TCK m.95’te ayrıca düzenlenir; kamu görevlisi sıfatı bulunmayan failin benzer nitelikteki eziyet fiilleri ise TCK m.96 kapsamındadır.

Gerekçe

Bu maddeye birden çok kez (7406/2022, 6459/2013) sonradan hüküm eklenmiştir. Aşağıdaki 2004 gerekçesi ilk metne aittir; sonradan eklenen hükümler bu gerekçe kapsamında olmayabilir.

Madde metninde işkence suçu tanımlanmıştır. Türkiye, taraf olduğu milletlerarası sözleşmelerde işkencenin yasak olduğunu kabul ederek, işkencenin önlenmesiyle ilgili gerekli tedbirleri alma konusunda taahhüt altına girmiştir. Türkiye’nin üyesi olduğu Birleşmiş Milletler Genel Kurulunca 10 Aralık 1948 tarihinde ilan edilen “İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi”nin 5 inci maddesine göre; «Hiç kimse işkenceye, zalimane, gayriinsani, haysiyet kırıcı cezalara veya muamelelere tâbi tutulamaz.» Bu uluslararası metinlerden 4 Kasım 1950 tarihli “İnsan Hakları ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşme”nin 3’üncü maddesine göre; «Hiç kimse işkenceye, zalimane, gayriinsani yahut haysiyet kırıcı ceza veya muameleye tâbi tutulamaz.» 10 Şubat 1984 tarihli “İşkenceye ve Diğer Zalimane, Gayriinsani veya Küçültücü Muamele veya Cezaya Karşı Birleşmiş Milletler Sözleşmesi”nin 1 inci maddesinde işkence kavramı tanımlanmış ve kapsamı belirlenmiştir. Buna göre; «“İşkence” terimi, bir şahsa veya bir üçüncü şahsa, bu şahsın veya üçüncü şahsın işlediği veya işlediğinden şüphe edilen bir fiil sebebiyle, cezalandırmak amacıyla, bilgi veya itiraf elde etmek için veya ayırım gözeten herhangi bir sebep dolayısıyla bir kamu görevlisinin veya bu sıfatla hareket eden bir başka şahsın teşviki veya rızası veya muvafakatiyle uygulanan fiziki veya manevî ağır acı veya ızdırap veren bir fiil anlamına gelir. Bu yalnızca yasal müeyyidelerin uygulanmasından doğan, tabiatında olan veya arızi olarak husule gelen acı ve ızdırabı içermez.» (f. 1) «Bu madde, konu hakkında daha geniş uygulama hükümleri ihtiva eden herhangi uluslararası bir belge veya millî mevzuata halel getirmez.» (f. 2) Sözleşmenin 2’nci maddesinde, hiçbir hâl ve şartta işkencenin meşru ve mazur gösterilemeyeceği hüküm altına alınmıştır: «Hiçbir istisnai durum, ne harp hâli ne de bir harp tehdidi, dahili siyasî istikrarsızlık veya herhangi başka bir olağanüstü hâl, işkencenin uygulanması için gerekçe gösterilemez.» (f. 2) «Bir üst görevlinin veya bir kamu merciinin emri, işkencenin haklılığına gerekçe kabul edilemez.» (f. 3) Sözleşmenin 4’üncü maddesinde taraf devletlere işkence fiillerinin suç olarak tanımlanması yönünde bir yükümlülük getirilmiştir: «Her Taraf Devlet, tüm işkence fiillerinin kendi ceza kanununa göre suç olmasını sağlayacaktır. Aynı şekilde, işkence yapmaya teşebbüs ve işkenceye iştirak veya suç ortaklığı yapan şahsın fiili suç sayılacaktır.» (f. 1) İşkence ile ilgili olarak bu Sözleşmede taraf devletlere yüklenen yükümlülüklerin “işkence derecesine varmayan diğer zalimane, gayriinsani veya küçültücü muamele veya ceza gibi fiiller” açısından da geçerli olduğu kabul edilmiştir (madde 16). Türkiye, ayrıca, 26 Kasım 1987 tarihli “İşkencenin ve Gayriinsani ya da Küçültücü Ceza veya Muamelenin Önlenmesine Dair Avrupa Sözleşmesi”ni onaylamıştır. Bu milletlerarası yükümlülüklere paralel olarak Anayasada da işkencenin yasak olduğu kabul edilmiştir: «Kimseye işkence ve eziyet yapılamaz; kimse insan haysiyetiyle bağdaşmayan bir cezaya veya muameleye tabi tutulamaz.» (madde 17, fıkra 3). «Hiç kimse kendisini … suçlayan bir beyanda bulunmaya veya bu yolda delil göstermeye zorlanamaz.» (madde 38, fıkra 5). Bu taahhütler karşısında ve özellikle insan haysiyetinin tecavüzlerden korunması için, işkence teşkil eden fiillerin cezasız kalmaması gerekmektedir. Bu düşüncelerle, işkence fiilleri bağımsız bir suç olarak tanımlanmıştır. İşkence suçu ile korunan hukukî değer, karma bir nitelik taşımaktadır. İşkence teşkil eden fiiller, bir yandan buna maruz kalan kişilerin vücut dokunulmazlığına ve onuruna saldırı niteliği taşımakta, beden ve ruh sağlığını bozmaktadır. Diğer yandan, işkenceye maruz kalan kişi, irade serbestisi bertaraf edildiği için ve hatta, algılama yeteneği etkilendiği için, duyduğu acı ve elemin etkisiyle gerçek dışı bazı açıklama ve kabullenmelerde bulunabilir. Bu nedenle, belli bir suça ilişkin ikrar veya sair delil elde etmek için başvurulan işkence, gerçeğin ortaya çıkarılmasına ve adaletin gerçekleşmesine engel olucu bir etki de doğurabilir. Böylece işkencenin ayrı bir suç olarak ceza yaptırım altına alınması, ceza muhakemesinin maddî gerçeğin ortaya çıkarılmasına yönelik amacının gerçekleştirilmesine de hizmet eder. İşkence olarak, bir kişiye karşı insan onuruyla bağdaşmayan ve bedensel veya ruhsal yönden acı çekmesine, algılama veya irade yeteneğinin etkilenmesine, aşağılanmasına yol açacak davranışlarda bulunulması gerekir. İşkence teşkil eden fiiller, aslında kasten yaralama, hakaret, tehdit, cinsel taciz niteliği taşıyan fiillerdir. Ancak, bu fiiller, ani olarak değil, sistematik bir şekilde ve belli bir süreç içinde işlenmektedirler. Bir süreç içinde süreklilik arzeder bir tarzda işlenen işkencenin en önemli özelliği, kişinin psikolojisi, ruh sağlığı, algılama ve irade yeteneği üzerindeki tahrip edici etkilerinin olmasıdır. Bu etkilerin uzun bir süre ve hatta hayat boyu devam etmesi, işkencenin bu kapsamda işlenen fiillere nazaran daha ağır ceza yaptırımı altına alınmasını gerektirmiştir. Madde metninde, işkence suçunun mağduru, sadece suç şüphesi altında olan kişi ile sınırlı tutulmamıştır. Tanık ve hatta bir kamu görevlisi de bu suçun mağduru olabilir. Bu suçun faili bir kamu görevlisi olabilir. İşkence, kamu görevinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle işlenmektedir. Ancak, suçun işlenişine kamu görevlisinin yanı sıra diğer kişiler de iştirak etmiş olabilir. Bu gibi durumlarda, kamu görevlisi olmayan kişilerin sadece bu nedenle yardım eden olarak sorumlu tutulmalarının önüne geçebilmek amacıyla, maddenin dördüncü fıkrasına bir hüküm konulmuştur. Buna göre, bu suçun işlenişine iştirak eden diğer kişiler de, kamu görevlisi gibi cezalandırılacaklardır. Maddenin ikinci fıkrasında, işkence suçunun nitelikli unsurları belirlenmiştir. Bu unsurlara ilişkin açıklama için, kasten yaralama suçunun gerekçesine bakılmalıdır. Üçüncü fıkraya göre, fiilin cinsel yönden taciz şeklinde gerçekleşmesi, suçun temel şekline nazaran daha ağır ceza ile cezalandırılmayı gerektirmektedir. Dikkat edilmelidir ki, bu hükmün uygulanabilmesi için, mağdur üzerinde gerçekleştirilen fiillerin cinsel saldırı boyutuna ulaşmamış olması gerekir. Aksi takdirde, işkence suçunun yanı sıra, ayrıca cinsel saldırı suçundan dolayı da cezaya hükmetmek gerekecektir. İşkence suçunun işlenişine kamu görevlisi olmayan kişiler de iştirak edebilir. Dördüncü fıkra hükmüne göre, bu durumda kamu görevlisi olmayan kişilerin de kamu görevlisi gibi sorumlu tutulmaları gerekecektir. İşkence suçu, çoğu zaman, amir mevkiindeki kamu görevlilerinin zımni muvafakatiyle gerçekleştirilmektedir. Başka bir deyişle, amir konumundaki kamu görevlisi, kendi gözetim yükümlülüğü altında yürütülmekte olan bir soruşturma işlemi sırasında kişilere işkence yapıldığını öngörmesine rağmen bu konuda gerekli müdahalede bulunmamak suretiyle işkence yapılmasına zımnen rıza göstermiş olabilir. Maddenin beşinci fıkrasına göre; bu gibi durumlarda, amir konumundaki kamu görevlisi, ihmali davranışla işkence suçunu işlemiş kabul edilecek ve bu nedenle cezasında indirim yapılmaksızın sorumlu tutulacaktır.

TCK m.94 ile İlgili Yargıtay Kararları

7 karar gösteriliyor.

CGK E.2018/565 K.2021/524 İtirazın Kısmen Kabulü

İşkence, TCK m.94 kapsamında serbest hareketli bir suçtur. Kamu görevlisinin insan onuruyla bağdaşmayan ve kişinin bedensel veya ruhsal acı çekmesine, algılama ya da irade yeteneğinin etkilenmesine veya aşağılanmasına yol açan davranışları, ancak belirli bir süreçte sistematik biçimde işlendiğinde bu suçu oluşturur; bu nitelik bulunmazsa kasten yaralama, hakaret veya tehdit gibi bağımsız suçlar söz konusu olur. Sistematiklik, aynı hareketlerin yinelenmesi demek değildir: farklı fiiller de belirli bir süreçte bir bütün olarak anılan sonuçları doğuruyorsa işkence oluşur; değerlendirmeyi somut olayın özelliklerine göre hâkim yapar.

Detaylı özeti gör

Suçun ölçütü insan onuruna verilen hukuki anlam üzerinden açıklanmıştır. Kurul, Anayasa Mahkemesinin insan onurunu kişinin içinde bulunduğu koşullardan bağımsız olarak, yalnız insan olmasından kaynaklanan değerinin tanınması biçiminde açıklayan kararını esas almıştır. Kişiye ait hakların yok sayılması ve onun obje düzeyine indirilmesi bu değere aykırı kabul edilmiştir. Göreviyle bağlantılı olarak kamu görevlisiyle muhatap olan herkes suçun mağduru olabilir; mağdurun TCK m.94/2'de sayılan kişilerden olması nitelikli hâl oluşturur. Sistematiklik yönünden, süreklilik gösteren bazı uygulamaların tekrarlanmasalar da bu niteliği taşıyabileceği belirtilmiştir. Manevi unsur için kast yeterlidir ve kanun belirli bir saik aramaz; korkutma, otorite gösterme, ayrımcılık veya cezalandırma amacı sonucu değiştirmez. Kararda ayrıca suç tarihinde yürürlükte bulunan kasten yaralama hükmü karşılaştırma amacıyla metne alınmıştır.

CGK E.2021/90 K.2023/60

İşkence suçu, kamu görevlisinin insan onuruyla bağdaşmayan davranışlarını belirli bir süreçte sistematik biçimde gerçekleştirmesiyle oluşur; bu nitelik yoksa kasten yaralama, hakaret veya tehdit gibi bağımsız suçlar söz konusu olur. Sistematiklik, aynı hareketlerin tekrarlanmasıyla sınırlı değildir; farklı fiiller belli bir süreçte bir bütün olarak kişinin bedensel ya da ruhsal acı çekmesine, algılama veya irade yeteneğinin etkilenmesine yahut aşağılanmasına yol açıyorsa işkence suçu meydana gelir.

Detaylı özeti gör

Kararda suçun sınırı iki yönden çizilmiştir. Ölçüt olarak insan onuru esas alınmış, kavram Anayasa Mahkemesinin bir kararındaki tanıma dayandırılarak kişinin hangi koşulda olursa olsun insan oluşundan doğan değerinin tanınması biçiminde açıklanmış; kişinin obje düzeyine indirilmesi bu değere aykırı sayılmıştır. Sistematiklik bakımından Kurul, süreklilik gösteren bazı uygulamaların tekrarlanmasa dahi bu niteliği taşıdığını, fiilin sistematik bir yapıda olup olmadığı ile belirli bir sürece yayılıp yayılmadığının ise somut olayın özelliklerine göre hâkim tarafından takdir edileceğini belirtmiştir. Manevi unsurun kast olduğu, kamu görevlisinin bu nitelikteki davranışları yaptığını bilmesi ve istemesinin yeterli sayıldığı, kanunun belirli bir saik aramadığı vurgulanmıştır. Karşılaştırma normu olarak kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu seçilmiş; suç tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan TCK m.109 metnine yer verilmiştir.

CGK E.2017/753 K.2019/497 Direnme Hükmünün Bozulması

İşkence, serbest hareketli bir suçtur. Kamu görevlisinin insan onuruyla bağdaşmayan ve kişiye bedensel veya ruhsal acı veren, algılama ya da irade yeteneğini etkileyen yahut aşağılanmasına neden olan davranışları ancak belirli bir süreçte sistematik biçimde gerçekleştirildiğinde işkence suçunu oluşturur; sistematiklik bulunmazsa kasten yaralama, hakaret veya tehdit gibi bağımsız suçlar gündeme gelir. Manevî unsur kasttır ve suçun belli bir saikle işlenmesi gerekmez.

Detaylı özeti gör

Manevi unsur yönünden, kamu görevlisinin insan onuruyla bağdaşmayan davranışları gerçekleştirdiğini bilmesi ve istemesi yeterli görülmüştür; kanuni düzenleme özel bir saik aramamaktadır. Bu nedenle korkutmak, otorite göstermek, ayrımcılık yapmak veya cezalandırmak gibi amaçlarla hareket edilmesi suçun oluşumunu değiştirmez. Sistematiklik aynı hareketlerin yinelenmesine bağlı değildir; süreklilik gösteren bazı uygulamalar tekrar edilmese de sistematik kabul edilebilir. Görevi nedeniyle kamu görevlisiyle muhatap olan herkes mağdur olabilir, TCK m.94/2'de sayılan kişilerden birinin mağdur olması ise nitelikli hâl meydana getirir. Ölçütün uygulamadaki anlamı, kasten yaralamanın kademeli yapısı karşılaştırma normu olarak kullanılarak gösterilmiştir. Basit tıbbi müdahaleyle giderilebilecek yaralamadan nitelikli hâllere kadar uzanan bu düzenlemenin metnine kararda yer verilmiştir.

CGK E.2014/269 K.2017/108

İşkence, serbest hareketli suçlardandır ve TCK m.94/1'deki davranışların belli bir süreçte sistematik biçimde gerçekleştirilmesini gerektirir. İşkence niteliğindeki fiiller kamu görevlisi olmayan bir kişi tarafından ya da kamu görevlisince göreviyle bağlantısız olarak işlenirse eziyet suçu; fiiller belirli bir süreçte sistematik biçimde gerçekleştirilmezse kasten yaralama veya hakaret gibi bağımsız suçlar oluşur.

Detaylı özeti gör

Karar, failin ve suça katılanların statüsünü çözümlemektedir. Kamu görevlisi kavramı TCK m.6/1-c'deki tanıma dayandırılmış, kamusal faaliyetin yürütülmesine atama, seçilme ya da başka bir surette sürekli, süreli veya geçici olarak katılan kişinin bu kapsamda olduğu belirtilmiş; niteliğin saptanmasında ifa edilen görevin göz önünde bulundurulması gerektiği vurgulanmıştır. Kurul ardından özgü suçlara ilişkin kurala geçmiştir: TCK m.40/2 uyarınca yalnız özel fail niteliği taşıyan kişi suçun faili olabilir, işlenişine katılan diğerleri azmettiren ya da yardım eden olarak sorumlu tutulur. TCK m.94/4 ise bu kurala istisna getirerek işkence suçuna katılan diğer kişilerin de kamu görevlisi gibi cezalandırılacağını hükme bağlamıştır. Mağdur bakımından, göreviyle bağlantılı olarak kamu görevlisiyle muhatap olan herkesin suçtan zarar görebileceği, TCK m.94/2'de sayılan kişiler yönünden nitelikli hâlin söz konusu olacağı belirtilmiştir.

8.CD E.2022/6239 K.2025/4218 Onama

TCK m.94 kapsamındaki, insan onuruyla bağdaşmayan ve kişinin bedensel veya ruhsal acı çekmesine, algılama ya da irade yeteneğinin etkilenmesine yahut aşağılanmasına yol açan davranışların kamu görevlisince belli bir süreçte sistematik biçimde gerçekleştirilmesi, işkence suçunu oluşturur.

Detaylı özeti gör

Ölçüt önce uluslararası düzenlemeler üzerinden kurulmuştur. İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi ile İnsan Hakları ve Ana Hürriyetleri Korumaya Dair Sözleşme, hiç kimsenin işkenceye, zalimane veya haysiyet kırıcı muameleye tabi tutulamayacağını belirtmektedir. Birleşmiş Milletler Sözleşmesi ise işkenceyi, kamu görevlisinin teşviki, rızası ya da muvafakatiyle uygulanan ve fiziksel veya manevi ağır acı veren fiil olarak tanımlamakta; yasal müeyyidelerin uygulanmasından doğan acıyı bunun dışında bırakmaktadır. Somut olayda katılanın süreç boyunca değişmeyen ve doktor raporuyla örtüşen anlatımları, bunları destekleyen tanık beyanları ve sanıklara suç yüklemesini gerektiren bir sebebin bulunmaması birlikte değerlendirilmiştir. Sanıkların görev alanı ile disiplin yetkisinin sınırlarını aşarak bir aydan uzun süre boyunca aralıklı zamanlarda sürdürdükleri uygulamalar sistematik ve sürekli sayılmış; hükümde hukuka aykırılık bulunmamıştır.

Diğer kararlar (2)
8.CD E.2025/7833 K.2025/9133 İtirazın Reddi

İşkence suçunun oluşması, 5237 sayılı Kanun'un 94. maddesi uyarınca nitelikli yaralamanın varlığına bağlı değildir; yaralanmanın basit tıbbî müdahaleyle giderilebilir olması da suça engel olmaz. Belirleyici olan, mağdurun bedensel ve ruhsal bütünlüğüne yönelen ihlalin sistematik ve sürekli olmasıdır.

Detaylı özeti gör

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının iki ayrı gerekçeye dayanan itirazı da reddedilmiştir. Yaralanmanın niteliğine ilişkin ilk gerekçe bakımından, nitelikli yaralama hâllerinin TCK m.95'te ayrıca düzenlendiği ve m.94 yönünden böyle bir koşul aranmadığı belirtilmiştir. İkinci gerekçe yalnız er olarak görev yapan sanıklara özgülenmiş ve fiillerinin kötü muamele sayılması istenmiştir. Daire, eylemlerin rütbeli sanıkların talimatıyla gerçekleştiğini kabul etmiş; ancak talimatların konusu suç olan emir niteliğinde bulunduğunu, TCK m.24 gereğince yerine getirilemeyeceğini ve fiilleri bizzat icra eden erlerin doğrudan fail olarak sorumlu olduklarını açıklamıştır. Delil değerlendirmesinde katılanın tutarlı anlatımları, askerlik görevinin sona ermesinden sonraki gün başvuruda bulunması, tanık beyanları, tıbbi bulgular ve bir sanığın ikrarı esas alınmıştır.

CGK E.2020/337 K.2021/162 İtirazın Reddi

TCK m.94/1 uyarınca işkence suçu yalnız kamu görevlisince işlenebilir. Bununla birlikte aynı maddenin dördüncü fıkrası, suça iştirak eden diğer kişilerin de kamu görevlisi gibi cezalandırılmasını öngörerek özgü suçlarda bağlılık kuralına istisna getirmiştir.

Detaylı özeti gör

TCK m.94/4 bu dosyada işkence suçunun unsurlarını çözmek için değil, kamu görevlisi olmayan kişilerin özel hükümler yoluyla özgü suçların faili sayılabildiğini göstermek için anılmıştır. Başlangıç örneği, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 62. maddesinin üçüncü fıkrasıdır: kooperatif yönetim kurulu üyeleri ve çalışanları genel olarak kamu görevlisi değildir, fakat bu fıkradaki fiillerden dolayı kamu görevlisi gibi cezalandırılabilir. Aynı genişletme tekniği, işkenceye iştirak eden diğer kişiyi bu sıfatla cezalandıran TCK m.94/4'te; rüşvet teklif veya talebinin iletilmesi, anlaşmanın sağlanması ya da rüşvetin temininde aracılık edeni sıfatına bakmaksızın müşterek fail kabul eden TCK m.252/5'te ve özel güvenlik görevlileri için 5188 sayılı Kanun m.23'te görülür. Asıl uyuşmazlık, mahkemenin tekit edilen yazılarını yanıtlamayan kooperatif ilgililerinin CMK m.332 karşısındaki durumudur; m.94/4 yalnız karşılaştırmalı örnek işlevi görmüştür.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.