İçeriğe geç

TCK Madde 89 Taksirle yaralama

Özet 5 fıkra · ~2 dk okuma

TCK 89, Taksirle başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, dört aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.

Yürürlükte Değişiklik var Son değişiklik: · 5560 s.K. m.5
İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 89 - Taksirle yaralama

Resmi Metin

Taksirle yaralama

Madde 89- (1) Taksirle başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, dört aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.

(2) Taksirle yaralama fiili, mağdurun;

  1. a) Duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflamasına,
  2. b) Vücudunda kemik kırılmasına,
  3. c) Konuşmasında sürekli zorluğa,
  4. d) Yüzünde sabit ize,
  5. e) Yaşamını tehlikeye sokan bir duruma,
  6. f) Gebe bir kadının çocuğunun vaktinden önce doğmasına,

Neden olmuşsa, birinci fıkraya göre belirlenen ceza, yarısı oranında artırılır.

(3) Taksirle yaralama fiili, mağdurun;

  1. a) İyileşmesi olanağı bulunmayan bir hastalığa veya bitkisel hayata girmesine,
  2. b) Duyularından veya organlarından birinin işlevinin yitirilmesine,
  3. c) Konuşma ya da çocuk yapma yeteneklerinin kaybolmasına,
  4. d) Yüzünün sürekli değişikliğine,
  5. e) Gebe bir kadının çocuğunun düşmesine,

Neden olmuşsa, birinci fıkraya göre belirlenen ceza, bir kat artırılır.

(4) Fiilin birden fazla kişinin yaralanmasına neden olması halinde, dokuz aydan beş yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

(5) Taksirle yaralama suçunun soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır. Ancak, birinci fıkra kapsamına giren yaralama hariç, suçun bilinçli taksirle işlenmesi halinde şikâyet aranmaz.

Değişiklik: · 5560 s.K. m.5

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Değişiklik Bilgisi

Bu maddede mevcut doğrulanmış değişiklik aşağıda gösterilmektedir. Madde yürürlüktedir; güncel ve yürürlükteki tam metin yukarıdadır. Önceki metinler aşağıda yürürlükte kaldıkları tarihlerle verilmiştir. Hangi metnin uygulanacağı suç tarihine göre belirlenir; suç tarihindeki kanun ile sonra yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklıysa TCK m.7/2 gereği fail lehine olan uygulanır. Tarih aralıkları metnin yürürlük dönemini gösterir; somut olaya uygulanacak hükmü tek başına belirlemez.

  1. Değişiklik 5560 s.K. m.5

Önceki metinler

Kutularda işaretli kısımlar, o dönemi bitiren işlemle değiştirilen ya da çıkarılan bölümlerdir.

  1. Önceki metin 1. fıkra Yürürlükte: -
    1. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 24 Aralık 2025)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 24 Aralık 2025 Taksirle başkasının vücuduna acı veren veya sağlığının ya da algılama yeteneğinin bozulmasına neden olan kişi, üç aydan bir yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 25 Aralık 2025'te 7571 s.K. m.17 ile değiştirildi (RG 25/12/2025, S.33118). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  2. Önceki metin 4. fıkra Yürürlükte: -
    4. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 24 Aralık 2025)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 24 Aralık 2025 Fiilin birden fazla kişinin yaralanmasına neden olması halinde, altı aydan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 25 Aralık 2025'te 7571 s.K. m.17 ile değiştirildi (RG 25/12/2025, S.33118). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete
  3. Önceki metin 5. fıkra Yürürlükte: -
    5. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 18 Aralık 2006)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 18 Aralık 2006 Bilinçli taksir hali hariç olmak üzere, bu maddenin kapsamına giren suçların soruşturulması ve kovuşturulması şikayete bağlıdır. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 19 Aralık 2006'da 5560 s.K. m.5 ile değiştirildi (RG 19/12/2006, S.26381). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete

Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.

Avukat Yorumu

TCK m.89, bir kimsenin taksirli davranışıyla başkasının bedenine acı vermesini ya da onun sağlığını veya algılama yeteneğini bozmasını cezalandırır. Burada fail, ortaya çıkan yaralanma sonucunu istememektedir; ancak gerekli dikkat ve özeni göstermemesi yüzünden bu netice meydana gelir. Bu yönüyle suç, TCK m.86’daki kasten yaralamadan ayrılır: kasten yaralamada fail neticeyi bilerek ve isteyerek hareket ederken, taksirle yaralamada kusur, öngörülebilir bir zararın özensizlik nedeniyle önlenememesinden doğar. Fiilin kınanabilirliği bu ayrım nedeniyle daha düşük tutulmuştur.

Temel şekilde ceza, dört aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezasıdır. Yaralamanın mağdurda duyu ya da organ işlevinde sürekli zayıflama, kemik kırılması, konuşmada sürekli zorluk, yüzde sabit iz, yaşamsal tehlike ya da çocuğun erken doğması sonucunu doğurması hâlinde ceza yarı oranında; iyileşmesi olanaksız hastalık veya bitkisel hayat, bir işlevin tümüyle yitirilmesi, konuşma ya da çocuk yapma yeteneğinin kaybı, yüzde sürekli değişiklik veya çocuğun düşmesi hâlinde ise bir kat artırılır. Birden fazla kişinin yaralanmasında ceza dokuz aydan beş yıla kadardır. Suç kural olarak şikâyete bağlıdır; ancak birinci fıkra kapsamındaki yaralama dışında fiilin bilinçli taksirle işlenmesi hâlinde şikâyet aranmaz.

Gerekçe

Bu maddenin ilgili hükmü 5560/2006 ile değiştirilmiştir. Aşağıdaki gerekçe maddenin 2004 tarihli ilk metnine aittir; sonraki düzenlemeleri açıklamaz.

Madde metninde, taksirle yaralama suçu tanımlanmıştır. “Genel Hükümler” başlıklı Birinci Kitapta yer alan taksire ilişkin hükümler, bu suç açısından da geçerlidir. Yaralama kavramının içeriği bakımından, kasten yaralama suçuna ilişkin gerekçeye bakılmalıdır. Maddenin iki ve üçüncü fıkralarında taksirle yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hâlleri düzenlenmiştir. Bu hususlarla ilgili açıklamalar için, kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hâllerine ilişkin madde gerekçesine bakılmalıdır. Dördüncü fıkrada, birden fazla kişinin yaralanmasına neden olunması hâlinde, verilecek cezanın alt ve üst sınırı belirlenmiştir.

TCK m.89 ile İlgili Yargıtay Kararları

6 karar gösteriliyor.

12.CD E.2024/180 K.2024/4360 Kanun Yararına Bozma

Taksirle yaralama sonucunda mağdurda kemik kırığı meydana gelmişse, temel ceza belirlendikten sonra TCK m.89/2-b uyarınca artırım yapılmalıdır. TCK m.87/3 ise taksirle değil, kasten yaralama suçuyla ilgilidir.

Detaylı özeti gör

İki kanun yararına bozma istemi farklı sonuçlandırılmıştır. Kemik kırığı için artırımın TCK m.87/3'e göre ve daha düşük oranda yapılması gerektiğine dayanan ilk istem reddedilmiştir. İsnat edilen fiil taksirle yaralama olduğundan mahkemenin TCK m.89/2-b uyarınca yarı oranında artırım yapması yerinde bulunmuştur. Kabul edilen istem ise sonuç cezanın hesaplanma sırasına ilişkindir. Gün karşılığı adli para cezası belirlendikten sonra CMK m.251/3 uyarınca dörtte bir indirim önce gün sayısına uygulanmalı, kalan günler daha sonra TCK m.52/2 gereğince paraya çevrilmelidir. Mahkemenin önce paraya çevirip indirimi tutar üzerinden yapması sanık aleyhine fazla cezaya neden olmuştur. Aykırılığın daha hafif bir ceza gerektirdiği belirlenerek CMK m.309/4-d uyarınca hüküm doğrudan düzeltilmiştir.

CGK E.2016/1420 K.2019/562 İtirazın Kabulü

TCK m.89'da düzenlenen taksirle yaralama, takibinin şikâyete bağlı olup olmamasına bakılmaksızın uzlaştırma kapsamındadır. Dava uzlaştırma usulü uygulanmadan açılmışsa uzlaştırma işlemlerinin sonradan yerine getirilmesi gerekir.

Detaylı özeti gör

Uzlaştırmanın asıl olarak soruşturma evresinde yapılması gerekir. Bununla birlikte usul uygulanmadan kamu davası açılmışsa veya suçun uzlaştırma kapsamında olduğu ilk kez duruşmada anlaşılmışsa işlem kovuşturma evresinde de gerçekleştirilebilir. Uzlaşma sağlanır ve edim bir defada yerine getirilirse kamu davası düşürülür. Edim ileri bir tarihe bırakılır, taksite bağlanır ya da süreklilik gösterirse hükmün açıklanması geri bırakılır; bu karar verilirken kurumun kendi koşulları aranmaz. Kurul, uzlaşmayı muhakemeyi engellemesi bakımından muhakeme hukuku, ceza ilişkisini sona erdirmesi bakımından maddi ceza hukuku kurumu olarak nitelemiştir. Somut olayda bir iş yerinde staj yapan katılan makineye elini kaptırarak yaralanmış, ancak soruşturma ve kovuşturma evrelerinin hiçbirinde taraflara uzlaşma önerilmemiştir. Bu nedenle hüküm diğer yönleri incelenmeden bozulmuştur.

12.CD E.2022/9750 K.2023/625

Taksirle yaralamada bilinçli taksir artırımı, TCK m.61/2 gereğince m.89/1’e göre temel ceza saptandıktan sonra m.22/3 üzerinden yapılmalıdır; artırımı m.89/3-b sonrasına bırakmak cezayı fazla belirler. M.89/1 kapsamındaki, daha ağır suç oluşturma ihtimali bulunmayan fiilin zamanaşımı TCK m.66/1-e uyarınca sekiz yıldır.

Detaylı özeti gör

Ceza hesabındaki sıralama hatası, sonuç yaptırıma etkisi üzerinden değerlendirilmiştir. TCK m.61/2 gereğince m.89/1'e göre temel ceza belirlendikten hemen sonra m.22/3 artırımı uygulanmalıdır; bilinçli taksir artırımının nitelikli netice bendinden sonraya bırakılması sanık aleyhine fazla ceza doğurur. Aykırılık yeniden yargılama gerektirmediğinden hüküm fıkrası düzeltilmiş; önce bilinçli taksir nedeniyle takdiren yarı oranında, daha sonra nitelikli netice nedeniyle bir kat artırım yapılacak biçimde ceza miktarları yeniden yazılarak hüküm düzeltilerek onanmıştır. Suç vasfı yönünden, dolu olup olmadığı bilinmeyen av tüfeğiyle oynanırken silahın ateş alması ve aynı odadaki katılanın yaralanması olayında sanığın sonucu öngörebilecek durumda olduğu kabul edilmiştir. Zamanaşımı bakımından ise kesen nedenlerle sürenin TCK m.67/4 uyarınca en fazla yarı oranında uzayacağı ve olağanüstü sürenin dolmadığı belirlenmiştir.

1.CD E.2024/562 K.2024/4738 Bozma

Öldürme veya yaralama kastı saptanamayan ve olası kasta ilişkin kesin, inandırıcı delil bulunmayan olayda, fail öngördüğü muhtemel sonucu istemese de neticenin doğmasını engelleyememişse, birden fazla kişinin yaralanmasıyla sonuçlanan fiil TCK m.89/4 ve 22/3 kapsamında bilinçli taksirle birden çok kişinin yaralanmasına neden olma suçudur.

Detaylı özeti gör

Kast türleri arasındaki ayrım dosyadaki maddi veriler birlikte değerlendirilerek yapılmıştır. Taraflar arasında husumet ve olay sırasında tartışma bulunmaması, ilgililerin olayın kazaen gerçekleştiğini söylemeleri, silahın kendiliğinden ateş aldığı yönündeki savunmanın silahtaki arızayı belirleyen uzmanlık raporuyla doğrulanması ve yaralananların hemen hastaneye götürülmesi dikkate alınmıştır. Alkollü sanığın dar bir araçta silah mekanizmasıyla ilgilenmesinin yaralanma veya ölüm doğurabileceğini öngörmesi gerektiği kabul edilmiştir. Buna karşılık sonuca kayıtsız kaldığını gösteren kesin ve inandırıcı delil bulunmadığından olası kast hükümlerinin uygulanamayacağı belirtilmiştir. Kabul ve uygulama bakımından ayrıca, TCK m.36'daki gönüllü vazgeçmenin kararda tartışılmaması ile TCK m.35 uygulanırken zarar ve tehlikenin ağırlığı gözetilerek üst sınıra yakın ceza belirlenmemesi hukuka aykırı bulunmuştur.

12.CD E.2022/5821 K.2023/1669 Onama

Daha ağır bir suç niteliği taşıma ihtimali olmayan ve TCK m.89/1'de yaptırıma bağlanan fiil bakımından dava zamanaşımı, m.66/1-e gereğince sekiz yıldır. Süre, kesen sebeplerin bulunmasıyla yeniden işlemeye başlar; ancak m.67/4 uyarınca en çok yarısı kadar uzayabilir.

Detaylı özeti gör

Zamanaşımı hesabında, fiilin daha ağır bir suç oluşturma ihtimali bulunmadığı kabul edilerek TCK m.89/1 esas alınmıştır. Olağan zamanaşımı süresi m.66/1-e uyarınca sekiz yıl, kesen nedenlerle uzayabilen olağanüstü süre ise m.67/4 gereğince on iki yıl olarak belirlenmiş; bu sürenin suç tarihinden başlayarak hükümden önce dolduğu sonucuna varılmıştır. Bu nedenle katılan vekilinin temyiz sebepleri reddedilmiş ve hüküm onanmıştır. Dosyada yaralanmanın ağırlığı ile kusur da raporlarla ortaya konmuştur. Adli rapor, katılanın yaşamsal tehlike geçirecek, yüzünde sabit iz ve hayat fonksiyonlarına etkisi üçüncü derecede kırık oluşacak biçimde yaralandığını göstermiştir. Bilirkişi ise merdiven boşluğu kenarlarına yüksekten düşmeyi önleyecek koruma yapılmamasını ve kontrol ile denetim görevinin gereği gibi yerine getirilmemesini kusur nedeni saymıştır.

Diğer kararlar (1)
12.CD E.2022/3687 K.2023/1480 Kanun Yararına Bozma

Taksirle yaralama fiili mağdurun organlarından birinin işlevini sürekli zayıflatmışsa, TCK m.89/2-a uyarınca temel ceza yarı oranında artırılmalıdır. Böyle bir durumda m.89/3-b'ye dayanılarak cezanın bir kat artırılması, fazla ceza belirlenmesine yol açar ve isabetli olmaz.

Detaylı özeti gör

İki talep birbirinden farklı gerekçelerle sonuçlandırılmıştır. Hükmün açıklanmasının geri bırakılmamasına ilişkin talep reddedilmiştir. Soruşturma sırasında uzlaştırma denenmesine rağmen uzlaşma sağlanmamış; soruşturmanın başlangıcından hüküm tarihine kadar sanığın zararı gidermek için bir çabası veya dosyaya yansıyan iradesi bulunmamıştır. Bu durumda kurumun uygulanmasının yarar sağlamayacağı ve yargılamayı gereksiz uzatacağı kabul edilerek mahkemenin takdiri yerinde görülmüştür. İkinci talep artırım oranıyla ilgilidir. Adli Tıp Kurumu raporu yaralanmanın bir organın işlevini sürekli zayıflattığını gösterdiği hâlde mahkeme daha ağır neticeye ilişkin TCK m.89/3-b üzerinden bir kat artırım yapmıştır. Daire, TCK m.89/2-a uyarınca yarı oranında artırım yapılması gerektiğini ve aykırılığın daha hafif ceza gerektirdiğini belirleyerek CMK m.309/4-d uyarınca hükmü doğrudan düzeltmiştir.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Aşağıdaki özetler, ceza dairelerinin ilgili TCK maddesine ilişkin kararlarından derlenmiştir.

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesi E. 2018/3799 K. 2019/2703 İstinaf Kabulü / Kaldırma

Bu olayda BAM, alkollü sürücünün kemik kırığına yol açtığı taksirle yaralamada TCK m.89/1 temel cezasının iki sınır arasında orantılı belirlenmesi gerektiğini ve m.89/2-b artırımının bilinçli taksir artırımından sonra yapılacağını kabul ederek ilk derece hükmünü kaldırmıştır.

Detaylı özeti gör

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 12. Ceza Dairesi, gece yerleşim yeri içinde direksiyon hakimiyetini kaybeden sanığın katılanın aracına çarpması sonucu katılanın kemik kırığı oluşacak şekilde yaralandığı olayı duruşma açarak incelemiştir. Daire, sanığın asli kusurunu kabul etmiş, kazadan yaklaşık iki saat sonra alınan kan örneğinden geriye doğru hesaplanan alkol düzeyine göre bilinçli taksir kabulünü de yerinde bulmuştur. Buna karşılık ilk derece mahkemesinin m.89/1 temel cezasını üst sınıra yakın belirlemesini orantısız saymıştır. Temel cezanın önce bilinçli taksir, sonra m.89/2-b uyarınca artırılması gerekirken sıranın ters uygulanmasını TCK m.61/2'ye aykırı görmüştür. Tek kural ihlali bulunduğundan bilinçli taksir artırımının en üst orandan yapılmasını da fazla bulmuştur. 14 Kasım 2019 tarihli kararda hükmü kaldırmış, temel cezayı alt sınırdan makul ölçüde uzaklaşarak belirleyip bilinçli taksir ve kemik kırığı nedenleriyle artırmış, takdiri indirim, HAGB ve erteleme uygulamamıştır.

Kararlar, künyelerinde belirtilen tarihteki olay ve mevzuat çerçevesinde değerlendirilmelidir. Güncel kanun metni ve sonraki değişiklikler ayrıca dikkate alınmalıdır; tam karar metni esas alınır.