İçeriğe geç

TCK Madde 78 Örgüt

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

TCK 78, Yukarıdaki maddelerde yazılı suçları işlemek maksadıyla örgüt kuran veya yöneten kişi, on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 78 - Örgüt

Resmi Metin

Örgüt

Madde 78- (1) Yukarıdaki maddelerde yazılı suçları işlemek maksadıyla örgüt kuran veya yöneten kişi, on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu örgütlere üye olanlara beş yıldan on yıla kadar hapis cezası verilir.

(2) Bu suçlardan dolayı tüzel kişiler hakkında da güvenlik tedbirine hükmolunur.

(3) Bu suçlardan dolayı zamanaşımı işlemez.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

TCK m.78, yukarıdaki maddelerde yazılı suçları, yani soykırım ve insanlığa karşı suçları işlemek maksadıyla kurulan örgütleri bağımsız bir suç olarak cezalandırır. Bu maksatla örgüt kuran veya yöneten kişi on yıldan on beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu örgütlere üye olanlara ise beş yıldan on yıla kadar hapis cezası verilir. Böylece madde, örgütü kuran ya da yöneten fail ile örgüte yalnızca üye olan fail için birbirinden farklı iki ceza aralığı öngörmüştür. Kuran ve yöneten için öngörülen ceza, örgüte üye olanlar için öngörülenden daha ağırdır.

Bu suçlardan dolayı tüzel kişiler hakkında da güvenlik tedbirine hükmolunur. Ayrıca bu suçlar bakımından zamanaşımı işlemez. Bu düzenleme, örgütü kuran, yöneten veya örgüte üye olan faillerin cezai sorumluluğunun sürenin geçmesiyle sona ermesini engeller. Böylece aradan ne kadar süre geçerse geçsin, bu faillerin cezalandırılabilmesi mümkün olmaya devam eder.

Gerekçe

Gerek soykırım suçunun gerek insanlığa karşı suçların örgüt şeklindeki bir yapılanmayla da işlenmesi hâlinde madde, bu tür suçları işlemek amacıyla örgüt kurulmasını ve bu örgütlere katılmayı ayrıca cezalandırmaktadır. Örgütün faaliyeti çerçevesinde suç işlenmiş olması hâlinde ayrıca bu suçlardan dolayı da cezaya hükmolunacağı gözden uzak tutulmamalıdır.

TCK m.78 ile İlgili Yargıtay Kararları

27 karar gösteriliyor.

CGK E.2019/495 K.2021/116 Onama

Genel nitelikteki suç işlemek amacıyla örgüt kurma hükmü tamamlayıcıdır; belirli suçlar için örgütlenme başka normda özel olarak cezalandırılmışsa öncelik o norma verilir. Soykırım veya insanlığa karşı suçları işlemek üzere örgüt kuran, yöneten ya da örgüte katılan kişi hakkında bu nedenle TCK m.78 uygulanır.

Detaylı özeti gör

Kararda tamamlayıcılık ilkesinin somut sonucu, örgütlenme suçlarının üç ayrı norm arasında paylaştırılması biçiminde ortaya konmuştur. Soykırım ve insanlığa karşı suç amacıyla kurulan yapılarda TCK m.78, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suç amacı güden terör örgütlerinde 3713 sayılı Kanun'un 7. maddesi, aynı amaca yönelen silahlı terör örgütlerinde ise TCK m.314 uygulanmaktadır. Kararda 3713 sayılı Kanun'un 7. maddesinin birinci fıkrasının kendine özgü bir yaptırım öngörmediği, terör örgütü kuran, yöneten ve üye olanlar bakımından doğrudan TCK m.314 hükümlerine gönderme yaptığı belirtilmiştir. TCK m.314 ise örgütlü suçluluğun özel bir türü olarak nitelendirilmiş, kapsamı Kanun'un İkinci Kitabının Dördüncü Kısmındaki devletin güvenliğine karşı suçlar ile anayasal düzene karşı suçlarla sınırlandırılmıştır. Böylece TCK m.78, amaç suça göre belirlenen ilk tamamlayıcı norm olarak konumlandırılmıştır.

CGK E.2019/463 K.2020/482 Onama

Suç işleme amacıyla örgüt kurma suçu tamamlayıcı olduğundan, belli suçların işlenmesi için örgüt kurulmasını ayrıca ve özel biçimde düzenleyen ceza normu varsa ilgili suç tipinin hükmü esas alınır. Buna göre soykırım ve insanlığa karşı suç amacıyla kurulmuş örgütlerin kurucuları, yöneticileri ve üyeleri TCK m.78'e tabidir.

Detaylı özeti gör

Kararın gerekçesinde, örgütün varlığı için aranan ölçütler arasında süreklilik vurgulanmıştır. Tek bir suçun ya da belirli bir suçun işlenmesi amacıyla bir araya gelinmesi hâlinde örgütten değil, yalnızca iştirak iradesinden söz edilebileceği; örgüt kavramının niteliği gereği devamlılık gerektirdiği belirtilmiştir. Buna karşılık örgütün kurulduğunun kabulü için suç işleme amacı etrafında fiilen birleşilmiş olması yeterli görülmüş, amaçlanan suçların gerçekten işlenmiş olması aranmamıştır. Kararda örgütün faaliyeti çerçevesinde suç işlenmesi hâlinde failin örgüt içindeki konumuna göre üye veya yönetici olarak sorumlu tutulacağı, ayrıca işlediği suçtan da cezalandırılacağı ifade edilmiştir. Bu ölçütler, TCK m.78 uygulanırken de aranacak örgüt kavramının çerçevesini oluşturmakta ve genel örgüt hükmü ile özel normlar arasındaki geçişin ortak zeminini kurmaktadır.

CGK E.2019/230 K.2020/449 Onama

Örgüt kurma suçunun tamamlayıcı niteliği gereği, bazı suçları işlemek amacıyla örgüt kurmanın başka bir ceza normunda özel olarak düzenlendiği durumlarda o suç tipine ait hükümler uygulanır. Soykırım ve insanlığa karşı suç için kurulan örgütleri kuran, yöneten ve bu örgütlere üye olanlar bu sebeple TCK m.78 uyarınca sorumludur.

Detaylı özeti gör

Kararda örgütün kabulü için aranan şartlar arasında elverişlilik ölçütü öne çıkarılmış, amaçlanan suçların işlenmesine yetecek üye ile araç ve gerecin bulunması gerektiği belirtilmiştir. Bu ölçüt doğrultusunda suç örgütü, kanunların suç saydığı fiilleri işlemek amacıyla oluşturulan ve üye sayısı ile sahip olduğu araç gereç bakımından amaç suçları işlemeye elverişli bulunan yapı olarak tanımlanmıştır. Kararda terör örgütlerinin de bu tanımın içinde yer aldığı, onları öteki suç örgütlerinden ayıran unsurun taşıdıkları ideolojik amaç olduğu açıklanmıştır. Hangi normun uygulanacağı ise bu amaca göre belirlenmekte; soykırım ve insanlığa karşı suç amacı TCK m.78'i, devletin güvenliğine ve anayasal düzene yönelen amaç ise TCK m.314'ü devreye sokmaktadır. Böylece elverişlilik, uygulanacak hüküm hangisi olursa olsun örgütün varlığı bakımından ortak bir ön koşul olarak ortaya konmuştur.

CGK E.2019/654 K.2020/441 Onama

Suç işlemek amacıyla örgüt kurma tamamlayıcı bir suç olarak düzenlenmiştir. Belirli suçları işlemek üzere örgüt kurulması başka bir normda özel hükme bağlanmışsa, genel düzenleme yerine ilgili suç tipindeki hüküm uygulanır; soykırım ve insanlığa karşı suç amacıyla kurulan örgütlerin kurucu, yönetici ve üyeleri hakkında TCK m.78 esas alınır.

Detaylı özeti gör

Kararda örgütün varlığı ile amaç suçların gerçekleşmesi birbirinden ayrılmıştır. Suç işleme amacı çevresindeki fiilî birleşme yeterli görülmüş; hedeflenen suçların konu ve mağdur bakımından önceden belirginleştirilmesi mümkün olmakla birlikte zorunlu sayılmamıştır. Örgütün kurulmuş kabul edilmesi için amaç suçlardan birinin işlenmesi de gerekmemektedir. Buna karşılık örgüt faaliyeti kapsamında ayrıca bir suç işlendiğinde kişi, yapı içindeki konumuna göre üye veya yönetici olarak cezalandırılmasının yanında işlenen suçtan da sorumlu tutulur. Bu ayrım, TCK m.78 kapsamındaki kurma, yönetme ve üyelik fiillerinin amaç suçların tamamlanmasından bağımsız değerlendirilmesini gerektirir. Dolayısıyla örgütlenme sorumluluğunun doğumu, hedeflenen suçun işlenmiş olmasına ya da önceden bütün ayrıntılarıyla somutlaştırılmasına bağlanmamıştır.

CGK E.2019/516 K.2020/433 Onama

Suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçu tamamlayıcı niteliktedir. Bazı suçları işlemek için örgüt kurulması başka bir ceza normunda özel olarak düzenlenmişse ilgili suç tipinin hükmü uygulanır; soykırım ve insanlığa karşı suç amacıyla örgüt kuranlar, örgütü yönetenler ve örgüte üye olanlar hakkında TCK m.78 uygulanır.

Detaylı özeti gör

Kararda örgütlenme fiili ile örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenen suçlar arasındaki ilişki ayrıca ele alınmıştır. Örgütün faaliyeti kapsamında bir suç işlendiğinde failin örgüt içindeki konumuna göre üye veya yönetici sıfatıyla cezalandırılacağı, bunun yanında işlediği suçtan da ayrı biçimde sorumlu tutulacağı belirtilmiştir. Böylece örgütlenme ile amaç suç, birbirinden bağımsız iki sorumluluk kaynağı olarak değerlendirilmektedir. Kararda ayrıca örgütün kabulü için devamlılık arandığı, tek bir suçun işlenmesi amacıyla bir araya gelinmesi hâlinde ancak iştirak iradesinden söz edilebileceği ifade edilmiştir. Örgütlenmenin hangi hükme tabi olacağı amacına göre belirlenmekte; devletin güvenliğine ve anayasal düzene karşı suç amacı taşıyan silahlı yapılar TCK m.314 kapsamında kalırken, soykırım ve insanlığa karşı suç amacı TCK m.78'i uygulanabilir kılmaktadır.

Diğer kararlar (22)
CGK E.2019/338 K.2020/432 Onama

Suç işlemek amacıyla örgüt kurma, tamamlayıcı bir suç niteliğindedir. Belirli suçları işlemek üzere örgüt kurma başka bir ceza normuyla özel olarak düzenlenmişse, o suç tipinin hükümleri uygulanır. Soykırım ve insanlığa karşı suçlar için kurulan örgütlerin kurucuları, yöneticileri ve üyeleri hakkında bu nedenle TCK m.78 uygulanır.

Detaylı özeti gör

Kararda terör örgütünün ideolojik amaç taşıyan bir suç örgütü olarak tanımlandığı belirtilmiştir. Bu amacın 3713 sayılı Kanun'un 1. maddesinde gösterildiği; Cumhuriyetin Anayasa'da yer alan niteliklerine yönelebileceği gibi ülke ve millet bütünlüğüne, Türk Devleti ile Cumhuriyetin varlığına, devlet otoritesinin zaafa uğratılmasına, yıkılmasına veya ele geçirilmesine, iç ve dış güvenliğe, kamu düzenine, genel sağlığa ya da temel hak ve hürriyetlere de yönelebileceği açıklanmıştır. Kararda ideolojik amaç, terör örgütünü diğer suç örgütlerinden ayıran unsur olarak gösterilmiştir. Amaca göre yapılan norm dağılımında soykırım ve insanlığa karşı suç için kurulan örgütler TCK m.78'e, anayasal düzene karşı suç amacı güden terör örgütleri 3713 sayılı Kanun'un 7. maddesine, aynı amaca yönelen silahlı terör örgütleri ise TCK m.314'e bağlanmıştır.

CGK E.2019/478 K.2020/431 Onama

Suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçu tamamlayıcı karakter taşır; örgüt kurmanın özel bir ceza normunda ayrıca düzenlendiği hâllerde ilgili suç tipindeki hüküm uygulanır. Buna göre soykırım ve insanlığa karşı suçları gerçekleştirmek amacıyla örgüt kuran, yöneten ya da örgüte üye olan kişiler hakkında TCK m.78 uygulanır.

Detaylı özeti gör

Kararda tamamlayıcılık ilkesinin uygulanmasında 3713 sayılı Kanun'un 7. maddesinin birinci fıkrası ayrıntılı biçimde ele alınmıştır. Anılan fıkrada terör örgütü kurma, yönetme ve örgüte üye olma fiilleri; cebir ve şiddet kullanılmasına, ayrıca baskı, korkutma, yıldırma, sindirme veya tehdit yöntemlerine bağlanmış, bu yöntemlerin aynı Kanun'un 1. maddesinde sayılan amaçlara yönelik suç işlemek üzere kullanılması aranmıştır. Kararda örgütün faaliyetini düzenleyen kişilerin de yönetici gibi cezalandırılacağının hükme bağlandığı belirtilmiştir. Fıkranın kendine özgü bir yaptırım öngörmediği, cezalandırma bakımından doğrudan TCK m.314'e gönderme yaptığı vurgulanmıştır. Norm dağılımı içinde soykırım ve insanlığa karşı suç amacıyla kurulan örgütler TCK m.78'e, anayasal düzene karşı suç amacı taşıyan silahlı terör örgütleri ise TCK m.314'e tabi kılınmıştır.

CGK E.2020/54 K.2020/428 Onama

Tamamlayıcı nitelikteki suç işlemek amacıyla örgüt kurma düzenlemesi karşısında, bazı suçları işlemek için örgüt kurmayı özel olarak hükme bağlayan başka bir ceza normu varsa o suç tipinin hükümleri esas alınır. Bu kapsamda soykırım ve insanlığa karşı suç amacıyla kurulmuş örgütleri kuranlar, yönetenler ve bu örgütlere üye olanlar hakkında TCK m.78 uygulanır.

Detaylı özeti gör

Kararda tamamlayıcılık ilkesinin sonucu TCK m.314'ün kendi yapısı üzerinden açıklanmıştır. Maddenin birinci fıkrası silahlı örgüt kuran veya yöneten kişi için on yıldan on beş yıla kadar, ikinci fıkrası örgüte üye olan kişi için beş yıldan on yıla kadar hapis cezası öngörmektedir. Üçüncü fıkra ise suç işlemek amacıyla örgüt kurmaya ilişkin diğer hükümlerin bu suçta da aynen uygulanacağını belirtir. Bu son gönderme, özel normun uygulanmasının genel örgüt suçuna ilişkin bütün kuralları etkisiz bırakmadığını göstermektedir. TCK m.314 örgütlü suçluluğun özel bir türü olarak düzenlenmiş; genel hükümlerin geçerliliği, açık gönderme bulunan alanlarda korunmuştur. Aynı norm yapısı, soykırım ve insanlığa karşı suç için kurulan örgütlerde TCK m.78'in özel hüküm olarak uygulanmasının temelini oluşturmaktadır.

CGK E.2019/386 K.2020/427 Onama

Suç işlemek amacıyla örgüt kurma tamamlayıcı bir suçtur. Örgüt kurma fiili başka bir ceza normunda özel biçimde düzenlenmiş olduğunda ilgili özel suç tipine ait hükümler uygulanır; soykırım ve insanlığa karşı suç amacıyla örgüt kuran, örgütü yöneten veya ona üye olanlar hakkında TCK m.78 hükmü geçerlidir.

Detaylı özeti gör

Kararda özel norm ile genel norm arasındaki sınırın hedeflenen amaç suçlara göre çizildiği ortaya konmuştur. TCK m.314'ün kapsamı Kanun'un İkinci Kitabının Dördüncü Kısmında yer alan iki bölümle sınırlandırılmış; Dördüncü Bölümdeki devletin güvenliğine karşı suçlar ile Beşinci Bölümdeki anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlar bakımından silahlı örgüt kuran, yöneten ve örgüte üye olan kişilerin cezalandırılması öngörülmüştür. Maddenin son fıkrasında ise suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçuna ilişkin diğer hükümlerin bu suç bakımından da aynen uygulanacağı hükme bağlanmıştır. Kararda TCK m.314 örgütlü suçluluğun özel bir türü olarak nitelendirilmiştir. Konu bakımından yapılan bu sınırlama, soykırım ve insanlığa karşı suç amacı taşıyan örgütlenmelerin TCK m.78 kapsamında değerlendirilmesinin nedenini de açıklamaktadır.

CGK E.2019/427 K.2020/417 Onama

Örgüt kurma fiilinin belli suçlar yönünden özel bir ceza normuna bağlandığı yerde, tamamlayıcı nitelikteki genel örgüt suçu değil özel hüküm uygulanır. Soykırım ve insanlığa karşı suç amacı taşıyan örgütün kurucuları, yöneticileri ve üyeleri TCK m.78’e tabidir.

Detaylı özeti gör

Kararda özel normların kendi içinde de ayrıştığı gösterilmiştir. anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suç işlemek amacıyla terör örgütü kuran, yöneten ve üye olanlar bakımından 3713 sayılı Kanun'un 7. maddesi esas alınırken, aynı amaca yönelmekle birlikte silahlı olan terör örgütleri yönünden TCK m.314 uygulanmaktadır. Örgütün silahlı olup olmaması böylece uygulanacak normu belirleyen ölçütlerden biri hâline gelmektedir. Kararda TCK m.314'ün örgütlü suçluluğun özel bir görünümü olarak düzenlendiği, kapsamının devletin güvenliğine karşı suçlar ile anayasal düzene karşı suçlarla sınırlı tutulduğu belirtilmiştir. Soykırım ve insanlığa karşı suç amacıyla kurulan örgütler ise bu iki normun dışında bırakılarak doğrudan TCK m.78'e bağlanmıştır. Karar, örgütlenme suçlarını hedeflenen amaç ile örgütün silahlı niteliği ölçütleriyle katmanlandırmaktadır.

CGK E.2019/300 K.2020/419 Onama

Suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçu tamamlayıcı nitelik taşır. Bazı suçların işlenmesi için örgüt kurma başka bir ceza normunda ayrıca ve özel olarak düzenlenmişse ilgili suç tipinin hükmü uygulanmalıdır; soykırım ve insanlığa karşı suç amacıyla kurulmuş örgütlerin kurucu, yönetici ve üyeleri hakkında TCK m.78 uygulanır.

Detaylı özeti gör

Kararda suç örgütü kavramının tanımı yapılarak, kanunların suç saydığı fiilleri işlemek amacıyla oluşturulan ve üye sayısı ile araç gereci bakımından amaç suçları işlemeye elverişli bulunan yapıların örgüt sayılacağı belirtilmiştir. Terör örgütleri de bu tanımın içinde yer almakta, ancak taşıdıkları ideolojik amaç nedeniyle diğer suç örgütlerinden ayrılmaktadır. Kararda bu ideolojik amacın 3713 sayılı Kanun'un 1. maddesinde gösterildiği ifade edilmiştir. Söz konusu ayrım tamamlayıcılık ilkesinin işleyişini de açıklamakta; örgütün amacı soykırım ve insanlığa karşı suç ise TCK m.78, devletin güvenliğine ve anayasal düzene karşı suç ise TCK m.314 devreye girmektedir. Kararda TCK m.314'te silahlı örgüt kuran veya yöneten kişi ile örgüte üye olanlar için ayrı ceza aralıkları öngörüldüğü de belirtilmiştir.

CGK E.2019/505 K.2020/410 Onama

Tamamlayıcı suç niteliğindeki suç işlemek amacıyla örgüt kurma bakımından, belirli suçlar için örgüt kurulmasını özel biçimde düzenleyen başka bir ceza normu bulunduğunda ilgili suç tipindeki hükümler uygulanır. Bu nedenle soykırım ve insanlığa karşı suç amacıyla örgüt kuranlar, yönetenler ve örgüte üye olanlar hakkında TCK m.78 uygulanır.

Detaylı özeti gör

Örgütün varlığı için suç işleme amacı çevresinde fiilî bir birleşme yeterlidir; amaçlanan suçlardan birinin işlenmiş olması aranmaz. Hedeflenen suçların konu ve mağdur bakımından önceden somutlaştırılması mümkün olsa da bu, zorunlu bir koşul değildir. Bununla birlikte yapının amaç suçları işlemeye elverişli bulunması, bu nedenle yeterli üyeye, araç ve gerece sahip olması gerekir. Örgüt faaliyeti kapsamında ayrıca suç işlenirse kişi, örgütteki konumuna göre üye veya yönetici olarak cezalandırılmasının yanında işlenen suçtan da bağımsız biçimde sorumlu tutulur. Kararda sıralanan bu ölçütler, TCK m.78'in uygulanmasında örgütün kuruluş anının amaç suçların gerçekleşme anından bağımsız biçimde belirlenmesini gerektirir.

CGK E.2020/22 K.2020/413 Onama

Suç işlemek amacıyla örgüt kurma, tamamlayıcı nitelikte düzenlenmiştir; bazı suçları işlemek için örgüt kurulması bir başka ceza normunda ayrıca özel hükme bağlanmışsa o suç tipinin hükümleri esas alınır. Soykırım ve insanlığa karşı suçlar için kurulmuş örgütlerin kurucuları, yöneticileri ve üyeleri hakkında bu çerçevede TCK m.78 uygulanır.

Detaylı özeti gör

Kararda örgütün varlığına ilişkin ölçütler bir bütün olarak ele alınmış ve özellikle devamlılık koşulu vurgulanmıştır. Kişilerin belirli ya da tek bir suçu işlemek için bir araya gelmesi örgüt değil, iştirak iradesi sayılır. Amaç suçların konu ve mağdur yönünden somutlaştırılması mümkün olmakla birlikte zorunlu değildir; suç işleme amacı çevresindeki fiilî birleşme yeterli kabul edilmiştir. Yapının ayrıca hedeflenen suçları işlemeye elverişli üye, araç ve gerece sahip olması gerekir. Bu koşullar gerçekleşmedikçe örgütlenme suçlarından söz edilemez. Koşullar oluştuğunda ise uygulanacak ceza normu örgütün güttüğü amaca göre belirlenir. Soykırım ve insanlığa karşı suç amacı taşıyan örgütlenmelerde TCK m.78'in uygulanması bu amaç ölçütünün sonucudur.

CGK E.2019/549 K.2020/402 Onama

Suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçunun tamamlayıcı niteliği, örgüt kurulmasının başka bir ceza normunda özel olarak düzenlendiği hâllerde ilgili suç tipine ait hükümlerin uygulanmasını gerektirir. Dolayısıyla soykırım ve insanlığa karşı suçları işlemek üzere örgüt kuran, yöneten veya bu örgüte üye olan kişiler hakkında TCK m.78 uygulanır.

Detaylı özeti gör

Kararda özel örgütlenme suçlarının genel hükümlerle bağını koruduğu gösterilmiştir. TCK m.314'ün son fıkrasında, suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçuna ilişkin diğer hükümlerin silahlı örgüt suçu bakımından da aynen uygulanacağı öngörülmüş; böylece özel norm devreye girdiğinde dahi genel örgüt rejiminin tümüyle terk edilmediği ortaya konmuştur. Kararda bu bağlantı açık biçimde yalnız TCK m.314 yönünden kurulmuştur. Örgütlenmenin amacına göre yapılan dağılımda ise soykırım ve insanlığa karşı suç için kurulan örgütlerde TCK m.78, anayasal düzene karşı suç amacı güden terör örgütlerinde 3713 sayılı Kanun'un 7. maddesi, aynı amaca yönelen silahlı terör örgütlerinde ise TCK m.314 esas alınmaktadır. TCK m.314'ün örgütlü suçluluğun özel bir türü olarak öngörüldüğü de vurgulanmıştır.

CGK E.2019/354 K.2020/394 Onama

Suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçu tamamlayıcı olduğundan, örgüt kurulmasına ilişkin özel bir düzenleme başka bir ceza normunda yer alıyorsa o suç tipinin hükümleri uygulanır. Bu doğrultuda soykırım ve insanlığa karşı suçlar için örgüt kuranlar, örgütü yönetenler ve örgüte üye olanlar hakkında TCK m.78 uygulanacaktır.

Detaylı özeti gör

Kararda terör örgütlerini diğer suç örgütlerinden ayıran unsurun ideolojik amaç olduğu belirtilmiş ve bu amacın kapsamı ayrıntılandırılmıştır. Söz konusu amaç, 3713 sayılı Kanun'un 1. maddesinde gösterilen Cumhuriyetin anayasal niteliklerine karşı olabileceği gibi; ülkenin ve milletin bölünmez bütünlüğüne, Türk Devleti ile Cumhuriyetin varlığına, devlet otoritesinin zaafa uğratılmasına, yıkılmasına ya da ele geçirilmesine, iç ve dış güvenliğe, kamu düzenine, genel sağlığa veya temel hak ve hürriyetlere de yönelebilmektedir. Kararda bu geniş amaç yelpazesinin terör örgütü kavramını suç örgütünün ideolojik bir alt türü hâline getirdiği ortaya konmuştur. Amaç ölçütünün uygulamadaki karşılığı norm seçimidir; soykırım ve insanlığa karşı suç amacı TCK m.78'i, devletin güvenliğine ve anayasal düzene yönelen amaç TCK m.314'ü uygulanır kılmaktadır.

CGK E.2019/157 K.2020/395 Onama

Tamamlayıcı nitelikte olan suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçu bakımından, örgüt kurulması başka bir ceza normunda ayrıca ve özel olarak düzenlenmişse ilgili suç tipi için öngörülen hükümler uygulanır. Bu çerçevede soykırım ve insanlığa karşı suç amacıyla kurulan örgütlerin kurucuları, yöneticileri ve üyeleri hakkında TCK m.78 uygulanır.

Detaylı özeti gör

Kararda özel norm olarak öne çıkan TCK m.314'ün içeriği ayrıntılı biçimde aktarılmıştır. Maddede, Kanun'un İkinci Kitabının Dördüncü Kısmının dördüncü ve beşinci bölümlerinde yer alan suçları işlemek amacıyla silahlı örgüt kuran veya yöneten kişi için on yıldan on beş yıla kadar, bu örgüte üye olanlar için ise beş yıldan on yıla kadar hapis cezası öngörülmüştür. Anılan bölümler devletin güvenliğine karşı suçlar ile anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçları kapsamaktadır. Kararda maddenin örgütlü suçluluğun özel bir türü olarak düzenlendiği, son fıkrasıyla genel örgüt suçuna ilişkin diğer hükümlere bağlandığı belirtilmiştir. Bu ayrıntı, TCK m.78'in de aynı sistematik içinde, amaç suçun soykırım ve insanlığa karşı suç olması hâline özgülenmiş bir örgütlenme hükmü olduğunu göstermektedir.

CGK E.2019/287 K.2020/383

Suç işlemek amacıyla örgüt kurma, tamamlayıcı suç niteliği taşır. Örgüt kurma başka bir ceza normunda ayrıca özel hükme bağlanmışsa, ilgili suç tipinde öngörülen düzenleme uygulanır; soykırım ve insanlığa karşı suçlar amacıyla kurulmuş örgütleri kuran, yöneten ve bu örgütlere üye olanlar yönünden TCK m.78 uygulanacaktır.

Detaylı özeti gör

Kararda örgüt kavramının sınırları genel ölçütlerle çizilmiştir. Amaçlanan suçların konu ve mağdur yönünden önceden somutlaştırılması mümkün olsa da zorunlu değildir; suç işleme amacı çevresindeki fiilî birleşme yeterlidir ve amaç suçların işlenmesi şart değildir. Suç örgütü, kanunun suç saydığı fiilleri gerçekleştirmek için oluşturulan, üye sayısı ile araç ve gereç bakımından bu suçları işlemeye elverişli yapı olarak tanımlanmıştır. Terör örgütleri de aynı genel tanım içinde yer almakta, suç örgütlerinden ideolojik amaçlarıyla ayrılmaktadır. Bu sistemde önce örgütün varlığı genel ölçütlerle saptanır, ardından hangi normun uygulanacağı yapının amacına göre belirlenir. TCK m.78'in uygulanacağı hâllerde de değerlendirme bu sırayla yapılır.

CGK E.2019/366 K.2020/179 Onama

Suç işlemek için örgüt kurmaya ilişkin genel düzenleme ancak özel hüküm bulunmadığında devreye girer; çünkü bu suç tamamlayıcı niteliktedir. Soykırım ve insanlığa karşı suçlar amacıyla oluşturulan örgütü kuranlar, yönetenler ve ona üye olanlar bakımından özel norm TCK m.78’dir.

Detaylı özeti gör

Kararda örgüt kurma suçunun, örgüt eliyle işlenen suçlardan ayrı bir sorumluluk doğurduğu belirtilmiştir. Örgütün faaliyeti çerçevesinde suç işlenmesi hâlinde fail, örgüt içindeki konumuna göre üye ya da yönetici olarak cezalandırılmakta, buna ek olarak işlediği suçtan da sorumlu tutulmaktadır. Kararda örgütün varlığından söz edilebilmesi için yapının amaçlanan suçları işlemeye elverişli olması, bu kapsamda yeterli üye ile araç ve gerece sahip bulunması gerektiği ifade edilmiştir. Ayrıca örgüt niteliğinin devamlılık gerektirdiği, tek bir suç için bir araya gelinmesi hâlinde iştirak iradesinden söz edilebileceği vurgulanmıştır. Kararda bu genel ölçütler saptandıktan sonra uygulanacak normun örgütün amacına göre belirlendiği; soykırım ve insanlığa karşı suç amacının TCK m.78'i, devletin güvenliğine ve anayasal düzene yönelen amacın ise TCK m.314'ü devreye soktuğu açıklanmıştır.

CGK E.2019/615 K.2020/152

Belirli suçların işlenmesi amacıyla örgütlenme ayrıca ve özel biçimde düzenlenmişse, tamamlayıcı örgüt suçu yerine ilgili özel suç tipi esas alınır. Bu doğrultuda soykırım veya insanlığa karşı suç için kurulan örgütün kurucusu, yöneticisi ve üyesi TCK m.78 uyarınca sorumludur.

Detaylı özeti gör

Kararda suç örgütü ile terör örgütü arasındaki ilişki açıklanmış, terör örgütlerinin ideolojik amaç taşıyan suç örgütleri olduğu belirtilmiştir. Terör örgütünü genel suç örgütünden ayıran bu amaç, 3713 sayılı Kanun'un 1. maddesinde gösterilen hedeflerle bağlantılandırılmıştır. Kararda her iki örgüt türü bakımından da ortak olan ölçütlere yer verilmiş; örgüt niteliğinin devamlılık gerektirdiği, kişilerin belli bir suçu işlemek üzere bir araya gelmesi hâlinde örgütten değil iştirak iradesinden söz edilebileceği vurgulanmıştır. Örgütün varlığı için amaç suçların işlenmiş olması aranmamakta, suç işleme amacı etrafında fiilî birleşme yeterli görülmektedir. Bu ortak çerçeve saptandıktan sonra uygulanacak hüküm örgütün amacına göre ayrılmakta, soykırım ve insanlığa karşı suç amacı TCK m.78'i esas alınır kılmaktadır.

CGK E.2019/633 K.2020/151 Onama

Tamamlayıcı nitelikteki suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçu yönünden, örgüt kurmayı özel olarak düzenleyen başka bir ceza normu bulunması ilgili suç tipindeki hükümlerin uygulanmasını gerektirir. Bu nedenle soykırım ve insanlığa karşı suç için kurulmuş örgütlerin kurucuları, yöneticileri ile üyeleri hakkında TCK m.78 uygulanır.

Detaylı özeti gör

Kararda suç örgütünün varlığı bakımından elverişlilik ölçütü öne çıkarılmıştır. Yapının amaçlanan suçları işlemeye yetecek sayıda üyeye, araç ve gerece sahip olması gerekir. Suç örgütü de kanunun suç saydığı fiilleri gerçekleştirmek amacıyla oluşturulan ve üye sayısı ile donanımı bakımından hedeflenen suçları işlemeye elverişli bulunan yapı olarak tanımlanmıştır. Özel örgütlenme suçları ile genel rejim arasındaki bağ ayrıca korunmuştur. TCK m.314'ün son fıkrası, suç işlemek amacıyla örgüt kurmaya ilişkin diğer hükümlerin silahlı örgüt suçu bakımından da aynen uygulanacağını belirtir. Bu gönderme, özel norm devreye girdiğinde genel örgüt hükümlerinin bütünüyle etkisiz kalmadığını gösterir. Aynı sistematik içinde soykırım ve insanlığa karşı suç amacıyla kurulan örgütler TCK m.78'e bağlanmaktadır.

CGK E.2019/425 K.2020/4 Onama

Tamamlayıcı nitelikte olan genel örgüt kurma suçu, örgütlenmenin başka normda özel suç tipi hâline getirildiği durumda uygulanmaz; o normun hükümleri geçerlidir. Soykırım ve insanlığa karşı suçları hedefleyen örgütü kurma, yönetme veya ona üye olma TCK m.78 kapsamında değerlendirilir.

Detaylı özeti gör

Kararda tamamlayıcılık ilkesinin sonucu, örgütlenme suçları arasında üç kademeli bir norm dağılımı biçiminde gösterilmiştir. Soykırım ve insanlığa karşı suç amacıyla kurulan örgütlerde TCK m.78, anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suç amacı güden terör örgütlerinde 3713 sayılı Kanun'un 7. maddesi, aynı amaca yönelmekle birlikte silahlı olan örgütlerde ise TCK m.314 uygulanmaktadır. Örgütün silahlı olup olmaması böylece son iki kademe arasındaki ayrımı belirlemektedir. Kararda TCK m.314'te silahlı örgüt kuran veya yöneten kişi ile örgüte üye olanlar için farklı ceza aralıkları öngörüldüğü, birinci fıkrada on yıldan on beş yıla, ikinci fıkrada beş yıldan on yıla kadar hapis cezası bulunduğu belirtilmiştir. Bu kademelenme, TCK m.78'in uygulanma alanının hangi noktada sona erdiğini de göstermektedir.

CGK E.2019/469 K.2019/721 Onama

Tamamlayıcı bir suç olan suç işlemek amacıyla örgüt kurma bakımından, örgüt kurulmasını ayrıca ve özel biçimde düzenleyen bir ceza normu varsa o özel suç tipinin hükümleri uygulanır. Soykırım ve insanlığa karşı suç amacıyla örgüt kuranlar, bu örgütleri yönetenler ve örgütlere üye olanlar hakkında TCK m.78 uygulanır.

Detaylı özeti gör

Kararda örgütün kurulduğunun kabulü için suç işleme amacı etrafında fiilî bir birleşmenin bulunmasının yeterli olduğu, ayrıca amaçlanan suçların işlenmiş olmasının aranmadığı belirtilmiştir. Amaç suçların konu ve mağdur bakımından somutlaştırılması da zorunlu görülmemiştir. Kararda örgütlenmenin hangi hükme tabi olacağı ise güdülen amaca göre belirlenmiş; soykırım ve insanlığa karşı suç amacı TCK m.78'e, devletin güvenliğine ve anayasal düzene yönelen amaç TCK m.314'e bağlanmıştır. TCK m.314 metninde silahlı örgüt kuran veya yöneten kişi için on yıldan on beş yıla kadar, örgüte üye olanlar için beş yıldan on yıla kadar hapis cezası öngörülmüş, son fıkrada genel örgüt suçuna ilişkin diğer hükümlerin aynen uygulanacağı belirtilmiştir. Karar, örgütün varlığına ilişkin ölçütlerle norm seçimine ilişkin ölçütleri birbirinden ayırmaktadır.

CGK E.2019/601 K.2019/723 Onama

Başka bir ceza normunun örgüt kurmayı belirli suçlar bakımından özel olarak düzenlemesi, tamamlayıcı genel örgüt hükmünün yerini o özel tipe bırakır. Soykırım ve insanlığa karşı suçlar için örgüt kuran, yöneten veya üyelik yapanlar hakkında uygulanacak hüküm TCK m.78’dir.

Detaylı özeti gör

Kararda 3713 sayılı Kanun'un 7. maddesinin birinci fıkrası ile TCK m.314 arasındaki gönderme ilişkisi açıklanmıştır. Bu fıkra, terör örgütü kuran, yöneten veya örgüte üye olan kişilerin TCK m.314 hükümlerine göre cezalandırılmasını öngörür; örgütün faaliyetini düzenleyenler de yönetici sayılır. Böylece 3713 sayılı Kanun kendi içinde ayrı bir yaptırım belirlemek yerine ceza kanunundaki hükme başvurmaktadır. TCK m.314'ün son fıkrası da suç işlemek amacıyla örgüt kurmaya ilişkin diğer hükümlerin silahlı örgüt suçu bakımından aynen uygulanmasını sağlar. Bu iki gönderme, örgütlenme suçlarının birbirine bağlı bir norm ağı kurduğunu göstermektedir. Soykırım ve insanlığa karşı suç amacıyla kurulan örgütler ise bu yapı içinde doğrudan TCK m.78 kapsamına alınmıştır.

CGK E.2019/391 K.2019/722 Onama

Suç işlemek amacıyla örgüt kurma düzenlemesi tamamlayıcı olduğundan, aynı örgütlenme özel bir suç tipinde ayrıca karşılanmışsa özel hüküm öncelik kazanır. Soykırım ya da insanlığa karşı suçları işlemek üzere kurulan örgütün kurucu, yönetici ve üyeleri TCK m.78’e göre cezalandırılır.

Detaylı özeti gör

Devamlılık unsuru, örgüt ile iştirak iradesi arasındaki ayrımın merkezindedir. Kişilerin belirli ya da tek bir suçu işlemek için bir araya gelmesi örgüt sayılmaz. Yapının ayrıca amaç suçları işlemeye elverişli üyeye, araç ve gerece sahip olması gerekir. Terör örgütleri ideolojik amaç taşıyan suç örgütleridir. Bu amaç 3713 sayılı Kanun'un 1. maddesinde Cumhuriyetin anayasal niteliklerine, ülke ve millet bütünlüğüne, Türk Devleti ile Cumhuriyetin varlığına, devlet otoritesine, iç ve dış güvenliğe, kamu düzenine, genel sağlığa veya temel hak ve hürriyetlere yönelme biçiminde açıklanmıştır. Örgütün amacı, uygulanacak ceza normunu da belirler. Soykırım ve insanlığa karşı suç amacı taşıyan örgütlenmelerin TCK m.78 kapsamında değerlendirilmesi bu amaç ayrımının sonucudur.

CGK E.2019/297 K.2019/698 Onama

Örgüt kurma suçunun tamamlayıcı niteliği gereği, suç işlemek amacıyla örgüt kurmanın başka bir ceza normunda ayrıca özel olarak düzenlendiği durumda o özel suç tipindeki hükümler uygulanır. Soykırım ve insanlığa karşı suçlar için kurulmuş örgütlerin kurucu, yönetici ve üyeleri hakkında bu nedenle TCK m.78 hükmü uygulanır.

Detaylı özeti gör

Kararda örgütlenme suçlarının kapsam ölçütleri ayrıntılandırılmıştır. TCK m.314 örgütlü suçluluğun özel bir türü olarak nitelendirilmiş; kapsamı Kanun'un İkinci Kitabının Dördüncü Kısmında yer alan devletin güvenliğine karşı suçlar ile anayasal düzene ve bu düzenin işleyişine karşı suçlarla sınırlandırılmıştır. Kararda 3713 sayılı Kanun'un 7. maddesinin birinci fıkrasında örgütün faaliyetini düzenleyen kişilerin de yönetici olarak cezalandırılacağının hükme bağlandığı, cezalandırma bakımından ise doğrudan TCK m.314'e gönderme yapıldığı belirtilmiştir. anayasal düzene yönelen örgütlerden silahlı olanlar TCK m.314'e, diğerleri 3713 sayılı Kanun'un 7. maddesine tabi kılınmıştır. Soykırım ve insanlığa karşı suç amacı taşıyan örgütler ise bu ayrımın dışında tutularak TCK m.78 kapsamında değerlendirilmiştir.

CGK E.2019/390 K.2019/586 Onama

Suç işlemek amacıyla örgüt kurma tamamlayıcı nitelikte bir suçtur. Örgüt kurulması başka bir ceza normunda ayrıca özel hükme bağlanmışsa, o özel suç tipinin hükümleri uygulanır; bu çerçevede soykırım ve insanlığa karşı suç için örgüt kuranlar, yönetenler ve örgüte üye olanlar hakkında TCK m.78 uygulanır.

Detaylı özeti gör

Örgüt suçunun oluşması, suç işleme amacı çevresinde süreklilik gösteren fiilî bir birleşmenin kurulmasına bağlıdır; yapının varlığı için amaç suçlardan birinin işlenmiş olması veya bunların konu ve mağdur bakımından önceden somutlaştırılması gerekmez. Buna karşılık yalnız tek bir suçu gerçekleştirmek üzere bir araya gelme örgüt sayılmaz, iştirak iradesi kapsamında kalır. Üye sayısı, kullanılan araçlar ve örgütsel yapı da hedeflenen suçları işlemeye elverişli olmalıdır. Terör örgütünü genel suç örgütünden ayıran yön, 3713 sayılı Kanun'un 1. maddesindeki değerlere yönelebilen ideolojik amaçtır. Tamamlayıcılık ilkesi gereğince devletin güvenliğine veya anayasal düzene karşı suçları hedefleyen silahlı yapı bakımından TCK m.314 uygulanır. Örgütün faaliyeti içinde ayrıca suç işlendiğinde ise kişi, yönetici ya da üye sıfatından doğan cezanın yanında o suçtan da bağımsız biçimde sorumlu tutulur.

CGK E.2019/296 K.2019/578 Onama

Tamamlayıcı nitelikteki suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçu bakımından, örgüt kurulmasını başka bir ceza normunda ayrıca ve özel olarak düzenleyen hüküm varsa ilgili özel suç tipinin hükümleri esas alınır. Bu sebeple soykırım ve insanlığa karşı suç amacıyla kurulmuş örgütlerin kurucuları, yöneticileri ve üyeleri hakkında TCK m.78 uygulanır.

Detaylı özeti gör

Tamamlayıcılık ilkesi, örgütün hedeflediği suç ve silahlı niteliği üzerinden üç ayrı kanuni yola ulaştırılmıştır. Soykırım veya insanlığa karşı suç işlemek amacıyla kurulan yapılarda TCK m.78; anayasal düzeni ve bu düzenin işleyişini hedefleyen terör örgütlerinde 3713 sayılı Kanun'un 7. maddesi; aynı hedefe silahlı biçimde yönelen örgütlerde ise TCK m.314 esas alınır. 3713 sayılı Kanun m.7, cebir ve şiddet kullanılarak baskı, korkutma, yıldırma, sindirme ya da tehdit yöntemlerine başvurulmasını arar ve yaptırım konusunda m.314'e gönderme yapar. Silahlı örgüt, örgütlü suçluluğun özel görünümüdür: TCK'nın İkinci Kitabının Dördüncü Kısmındaki dördüncü ve beşinci bölümlerde yer alan suçlar için yapı kuran, yöneten veya yapıya katılan kişi bu hükme göre cezalandırılır. M.314'ün son fıkrası, örgüt kurma suçuna ilişkin diğer kuralların burada da uygulanacağını ayrıca belirtir.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.