İçeriğe geç

TCK Madde 62 Takdiri indirim nedenleri

Özet 2 fıkra · ~2 dk okuma

TCK 62, Fail yararına cezayı hafifletecek takdiri nedenlerin varlığı halinde, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine, müebbet hapis; müebbet hapis cezası yerine, yirmibeş yıl hapis cezası verilir.

Yürürlükte Değişiklik var Son değişiklik: · 7406 s.K. m.1
İçindekiler

Sayfa içeriğiTCK Madde 62 - Takdiri indirim nedenleri

Resmi Metin

Takdiri indirim nedenleri

Madde 62- (1) Fail yararına cezayı hafifletecek takdiri nedenlerin varlığı halinde, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine, müebbet hapis; müebbet hapis cezası yerine, yirmibeş yıl hapis cezası verilir. Diğer cezaların altıda birine kadarı indirilir.

(2) Takdiri indirim nedeni olarak, failin geçmişi, sosyal ilişkileri, fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki pişmanlığını gösteren davranışları veya cezanın failin geleceği üzerindeki olası etkileri (…) göz önünde bulundurulabilir. Ancak failin duruşmadaki mahkemeyi etkilemeye yönelik şeklî tutum ve davranışları, takdiri indirim nedeni olarak dikkate alınmaz. Takdiri indirim nedenleri kararda gerekçeleriyle gösterilir.

Ek hüküm: · 7406 s.K. m.1

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Değişiklik Bilgisi

Bu maddede mevcut doğrulanmış değişiklik aşağıda gösterilmektedir. Madde yürürlüktedir; güncel ve yürürlükteki tam metin yukarıdadır. Önceki metinler aşağıda yürürlükte kaldıkları tarihlerle verilmiştir. Hangi metnin uygulanacağı suç tarihine göre belirlenir; suç tarihindeki kanun ile sonra yürürlüğe giren kanunların hükümleri farklıysa TCK m.7/2 gereği fail lehine olan uygulanır. Tarih aralıkları metnin yürürlük dönemini gösterir; somut olaya uygulanacak hükmü tek başına belirlemez.

  1. Ek cümle 7406 s.K. m.1

Önceki metinler

  1. Önceki metin 2. fıkra Yürürlükte: -
    2. fıkra metnini göster (1 Haziran 2005 - 26 Mayıs 2022)
    Önceki metin · Yürürlükte: 1 Haziran 2005 - 26 Mayıs 2022 Takdiri indirim nedeni olarak, failin geçmişi, sosyal ilişkileri, fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki davranışları, cezanın failin geleceği üzerindeki olası etkileri gibi hususlar göz önünde bulundurulabilir. Takdiri indirim nedenleri kararda gösterilir. Metnin dayanağı: Fıkranın 5237 sayılı Kanundaki ilk metni (RG 12/10/2004, S.25611). Bu dönemi bitiren işlem: 27 Mayıs 2022'de 7406 s.K. m.1 ile değiştirildi (RG 27/5/2022, S.31848). Kaynaklar: Eski metin - Resmî Gazete

Eski metnin tam karşılaştırması için mevzuat.gov.tr ve Resmî Gazete arşivini inceleyebilirsiniz.

Avukat Yorumu

TCK m.62, fail yararına cezayı hafifletecek takdiri nedenlerin bulunması halinde cezada yapılacak indirimi düzenleyen genel bir hükümdür ve belirli bir fiili suç olarak tanımlamaz. Bu nedenlerin varlığında, ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası yerine müebbet hapis, müebbet hapis cezası yerine yirmibeş yıl hapis cezası verilir; diğer cezalarda ise altıda birine kadar, yani en çok altıda biri oranında indirim yapılır. Böylece indirimin ölçüsü kanunla belirlenmiş olup mahkemenin takdiri bu sınırlar içinde kalır; hüküm, cezanın somut olaya ve failin durumuna göre bireyselleştirilmesine hizmet eder.

Takdiri indirim nedeni olarak failin geçmişi, sosyal ilişkileri, fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki pişmanlığını gösteren davranışları veya cezanın failin geleceği üzerindeki olası etkileri göz önünde bulundurulabilir. Buna karşılık failin duruşmadaki mahkemeyi etkilemeye yönelik şeklî tutum ve davranışları, takdiri indirim nedeni olarak dikkate alınmaz. Böylece indirim, failin gerçek pişmanlığına ve kişisel durumuna dayanmalı, salt biçimsel davranışlara bağlanmamalıdır. Mahkeme, bu ölçütleri değerlendirerek indirimin uygulanıp uygulanmayacağına karar verir ve takdiri indirim nedenlerini kararında gerekçeleriyle gösterir.

Gerekçe

Bu maddeye 7406/2022 ile sonradan hüküm eklenmiştir. Aşağıdaki 2004 gerekçesi maddenin ilk metnine aittir; sonradan eklenen hükümler bu gerekçe kapsamında olmayabilir.

Takdiri indirim nedenlerinin varlığı durumunda Tasarıda kabul edilen indirim oranlarında kısmen değişiklik yapılmıştır. Ayrıca, takdiri indirim nedenlerinin neler olabileceği, sınırlı olmamak üzere ve örnekler şeklinde belirlenmiştir. Bunlar, maddenin ikinci fıkrasında failin geçmişi, sosyal ilişkileri, fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki davranışları, cezanın failin geleceği üzerindeki olası etkileri gibi hususlar olarak belirlenmişlerdir. Bu nedenler, Hükûmet Tasarısında temel cezanın belirlenmesinde dikkate alınabilecek hususlar arasında gösterilmişti. Ancak, yapılan değişiklikle, mükerrer değerlendirme yasağı dolayısıyla, bu nedenlerin temel cezanın belirlenmesinde dikkate alınmaması, sadece takdiri indirim nedenleri olarak göz önünde bulundurulması gereği kabul edilmiştir.

TCK m.62 ile İlgili Yargıtay Kararları

1 karar gösteriliyor.

CGK E.2024/218 K.2025/579 Direnme Hükmünün Onanması

TCK m.62 zorunlu bir atıfet hükmü olmadığı gibi keyfî veya yersiz nedenlerle uygulanmamasına karar verilebilecek bir norm da değildir; takdiri indirim yetkisi doğrudan ve münhasıran yargılama hâkimindedir, açık hukuka aykırılık ya da keyfîlik yoksa bu takdire müdahale edilmemelidir. Gerekçe, kanundaki soyut sözleri yinelemekle kalmamalı; dosya içeriğine uygun, olaya özgü ve maddi olgulara dayalı olmalıdır.

Detaylı özeti gör

Ceza Genel Kurulu, TCK m.61'in esasen fiil ile haksızlığı, m.62'nin ise faili değerlendirdiğini belirtmiştir. Takdiri indirim nedenleri sınırlı değildir; m.62/2'de failin geçmişi ve sosyal ilişkileri, fiilden sonraki davranışları, yargılama sürecindeki tutumu ve cezanın geleceği üzerindeki olası etkileri örneklenir. Mükerrer değerlendirme yasağı nedeniyle bunlar temel cezada değil, yalnız takdiri indirim aşamasında gözetilir. M.62 ne zorunlu bir atıfet hükmüdür ne de keyfî veya yersiz gerekçeyle uygulanmayabilecek bir normdur. Yetki doğrudan ve münhasıran yargılama hâkimine aittir; hâkim indirimi uygulayıp uygulamamaya, uygulayacaksa kanuni sınırlar içindeki orana karar verir. Sanığı doğrudan gözlemleyen duruşma hâkiminin bu konumu önemlidir ve açık hukuka aykırılık ya da keyfîlik yoksa takdirine müdahale edilmemelidir. Bununla birlikte karar, indirimin uygulanması veya reddi ile oranının gerekçesini çelişkisiz açıklamalıdır. Gerekçe soyut kanun ifadelerini yinelememeli; dosyaya uygun, olaya özgü, maddi olgulara dayalı ve hak ile nesafet kurallarıyla uyumlu olmalıdır. Takdir yeniden takdir edilemezse de denetlenebilir. Yanılgı, kişiselleştirme ve gerekçenin yeterliliği Yargıtayca incelenerek uygulama birliği ve istikrarı sağlanır.

İlkeler ilgili kararlardan derlenmiştir; tam karar metni esas alınmalıdır. Yargıtay içtihadı zamanla değişebilir.