Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/1025 E., 2024/1785 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ : Kırıkhan 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI : 2018/398 E., 2021/725 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili; Hatay ili Kırıkhan ilçesi … Mahallesi 2435 parsel sayılı taşınmazda davalı lehine tesis edilen 27.03.1997 tarihli intifa şerhinin uzatılmasına yönelik 18.05.1998 tarihli şerh ile birlikte, terkin tarihi olan 13.07.2012 tarihine kadar, söz konusu intifa nedeni ile müvekkillerine ödemesi gereken gerçek intifa bedeli ile intifa senedinde yazılı 100,00 TL arasındaki farktan kaynaklanan şimdilik 20.000,00 TL ile intifa sözleşmesi nedeni ile davalı tarafından gerçekleştirilmeyen ve teslim edilmeyen demirbaş, iyileştirme vb. diğer tesisat gibi edimlerden kaynaklı şimdilik 5.000,00 TL olmak üzere toplam 25.000,00 TL’nin işleyecek ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili; davacıların tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını savunarak, davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; 27.03.1997 tarih ve 1160 yevmiye numarası ile 30 yıl müddetle kurulan intifa hakkının 3 yıl ilave edilerek 27.03.2030 tarihine kadar uzatılmasını ve tesis bedelinin hiçbîr şekilde değiştirilemeyeceğinin taraflarca kabul ve beyan edilmiş olduğu, 13.07.2012 tarihli … yevmiye nolu tescil istem belgesi ile intifa hakkının terkin edildiği ve bu hususta bedelin tamamının alındığının beyan edildiği, bunun harici bir istem var ise bile 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 802. maddesi kapsamında istem hakkının 1 yıl geçmekle zamanaşımına uğrayacağı, davanın terkin işleminden yaklaşık 6 yıl sonra açıldığı ve netice olarak davanın zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiş; karara karşı, davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
IV. İSTİNAF
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davaya konu intifa hakkının 13.07.2012 tarihinde sona ermiş olması nazara alındığında davacı tarafın istem haklarının zamanaşımına uğradığı gerekçesiyle; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili; açılan davanın taşınmazın intifa şerhinin tesis tarihi olan 27.03.1997 tarihi ile terkin tarihi olan 13.07.2012 tarihleri arasındaki ödenmesi gereken bedele ilişkin açılmış bir alacak davası olduğunu ileri sürerek, kararın bozulmasını istemiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, intifa hakkından kaynaklı alacak istemine ilişkindir.
1.Davacının talepleri, ödenmesi gereken gerçek intifa bedeli ile intifa senedinde yazılı bedel arasındaki fark ile intifa sözleşmesi nedeniyle davalı şirket yükümlülüklerinin yerine getirilmemesinden kaynaklanan alacak istemlerinden ibarettir.
2. 27.03.1997 tarih, 1160 yevmiye no.lu “Resmi Senet” incelendiğinde; Hatay ili, Kırıkhan ilçesi, … Köyü, 1966 (2435) parselin 9.617 m² alanlı “Arsa” olarak tamamı … adına kayıtlı iken davalı …Ş. ile aralarında imzalanan intifa hakkı sözleşmesi esasları gereğince “tarafıma verilecek bayiliğe alacağım demirbaş malzemeye, betonlama, iyileştirme, kurumsal kimlik proje, tabi afet kredilerine ve alacağım bilumum kredilere karşılık olmak üzere sahibi bulunduğu gayrimenkul üzerine kurulu ve kurulacak olan tesislere de şamil olmak üzere … A.Ş. lehine (100.000.000) yüz milyon lira (100,00 TL) karşılığında 30 yıl süreyle intifa hakkı tesisini, bedelinin hiçbir şekilde değiştirilemeyeceğinin” kabul ve beyan edilmiş olduğu, 18.05.1998 tarih, 1214 yevmiye no.lu “Resmi Senet” ile intifa hakkının 3 yıl ilave edilerek 27.03.2030 tarihine kadar uzatılmasının kararlaştırıldığı, 13.07.2012 tarihli … yevmiye no.lu tescil istem belgesi ile intifa hakkının terkin edildiği ve bedelin tamamının alındığının beyan edildiği görülmüştür. Resmi Senette beyan edilen intifa hakkı sözleşmesi olarak ayrı bir sözleşmenin bulunmadığı fakat Resmi Senede 07.06.2006 tarihli “… A.Ş. İstasyonlu Bayilik Sözleşmesi”nin eklendiği anlaşılmaktadır.
3. İntifa hakkının terkini öncesinde, davacı … tarafından davalı şirket aleyhine açılan intifa hakkının terkinine ilişkin davada verilen Mahkemece kabul kararının davalı …Ş. tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 03.12.2010 günlü, 2010/11877 E.ve 2010/13408 K. Sayılı ilamıyla “Taşınmaz maliki ve davalıya intifa hakkı tanıyan aynı zamanda taşınmazda istasyon işletmeciliği yapan davalı … olup, davanın tarafları arasında “akaryakıt bayilik sözleşmesi” bulunmamaktadır. Bayilik ilişkisi davalı şirket ile dava dışı “… Ltd.Şti” arasındadır.” gerekçesiyle davanın reddi gerektiği yönünde bozma kararı verilmiş; bozmaya uyan Mahkemece yapılan yargılama sırasında davalı şirket tarafından intifa hakkı terkin edilmiştir.
4. Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) 802. maddesi, intifa hakkının sona ermesiyle birlikte malik ve intifa hakkı sahibi arasında doğan tazminat ve geri verme taleplerine ilişkin zamanaşımı süresini düzenlemektedir. Buna göre; intifa hakkı sona erip malın geri verilmesi anından itibaren, tarafların birbirlerine karşı ileri sürebilecekleri tüm istem hakları bir yıl geçmekle zamanaşımına uğrar.
5. Davacının taleplerinden, ödenmesi gereken gerçek intifa bedeli ile intifa senedinde yazılı bedel arasındaki farka ilişkin alacak isteminin davaya konu intifa hakkının 13.07.2012 tarihinde sona ermiş olması nazara alındığında zamanaşımına uğradığı, bununla birlikte sözleşmeden kaynaklanan davalı şirket yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi nedeniyle alacak istemine ilişkin talebinin ise davacıların aktif husumetinin bulunmadığı gerekçesiyle reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle davanın reddine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.
Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, sonucu itibariyle doğru bulunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek onanmasına davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeple;
Davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddine,
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının gerekçesinin değiştirilerek ve düzeltilerek ONANMASINA,
Aşağıda yazılı bakiye temyiz karar harcının temyiz eden davacılara yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
15.04.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
