HMK Madde 163 - Ön sorunun ileri sürülmesi

Bu madde, yargılama sırasında davaya ilişkin bir ön sorun ortaya çıktığında bu sorunun nasıl ileri sürüleceğini düzenler. Tek fıkradan oluşan hüküm, ön sorunun yargılamanın akışı içinde, yani esas uyuşmazlık görülürken belirmesini esas alır ve onu ileri sürme yetkisini “ilgili taraf”a tanır. Düzenleme, ön sorunun ortaya çıkmasıyla doğrudan tarafa harekete geçme imkânı verir; ön sorunu gündeme taşımayı tarafın iradesine bağlı bir usul işlemi olarak konumlandırır.

Usul mekaniği bakımından madde, ön sorunu ileri sürmek için iki yol öngörür: taraf bunu ya bir dilekçe vermek suretiyle ya da duruşma sırasında sözlü olarak yapabilir. Metin bu iki yolu birbirine alternatif olarak (“yahut”) sunduğundan, ilgili taraf yargılamanın bulunduğu aşamaya göre yazılı veya sözlü yoldan birini seçebilir; her iki yol da geçerli bir başvuru biçimidir. Maddenin lafzı tarafa bu olanağı tanırken (“ileri sürebilir”), ön sorunun ortaya çıkması ön koşul olarak ifade edilmiştir. Hüküm yalnızca ön sorunun ileri sürülme usulüne ilişkindir; ön sorunun incelenmesine, karara bağlanmasına veya sonuçlarına dair ayrı bir mekanizmayı bu madde kapsamında düzenlememiştir.