Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 493 Yayım sözleşmesi: Düzeltme ve iyileştirme
TBK 493, yayımcının menfaatlerini zedelememek ve onun sorumluluğunu artırmamak koşuluyla eser sahibi eserde düzeltme ve iyileştirme, halefleri ise ancak güncelleştirme yapabilir; bu düzeltme ve iyileştirmenin gerektirdiği, sözleşmede öngörülmemiş giderler yayımlatan tarafından karşılanır. Yayımcı, eser sahibine eserini iyileştirme, haleflerine de güncelleştirme imkânı vermeden yeni bir basım yapamaz ve onu çoğaltamaz.
Resmi Metin
Düzeltme ve iyileştirme
Madde 493- (1) Yayımcının menfaatlerini zedelememek ve onun sorumluluğunu artırmamak koşuluyla, eser sahibi eserde düzeltme ve iyileştirme, halefleri ise ancak güncelleştirme yapabilir. Bu düzeltme ve iyileştirme gerektirdiği hâlde sözleşmede öngörülmemiş giderler, yayımlatan tarafından karşılanır.
(2) Yayımcı, eser sahibine eserini iyileştirme, haleflerine de güncelleştirme imkânı vermeden yeni bir basım yapamaz ve onu çoğaltamaz.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Uygulamada bu hüküm, basımlar arasında eserin kimin tarafından ve ne ölçüde değiştirilebileceğini belirler. Yetki eşit değildir: sağ olan eser sahibi düzeltme ve iyileştirme yapabilirken, halefleri yalnız güncelleştirme ile sınırlıdır; her ikisi de yayımcının menfaatini zedelememek ve sorumluluğunu artırmamak koşuluna bağlıdır. Bu değişikliğin gerektirdiği ama sözleşmede öngörülmemiş giderler yayımlatana aittir, yayımcıya değil. Ayrıca yayımcı, ilgiliye iyileştirme veya güncelleştirme imkanı tanımadan yeni basım yapıp çoğaltamaz. Sınır olarak TBK m.492 yayımcının izinsiz kısaltma/ekleme yasağını, TBK m.491 ise basım sayısını düzenler; bu madde değişiklik yetkisine odaklanır. Yayım sözleşmesinin borç yönü TBK m.487 vd. ile kurulur, eser üzerindeki manevi/mali haklar ise 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) kapsamındadır. Sık yapılan hata, halefe iyileştirme yetkisi tanımak ve öngörülmemiş düzeltme/iyileştirme giderlerini yayımlatan yerine yayımcıya yüklemektir.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 493. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 377 nci maddesini karşılamaktadır.
Tasarının iki fıkradan oluşan 493 üncü maddesinde, eser sahibinin ve haleflerinin eseri düzeltme ve iyileştirme hakları düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 377 nci maddesinin kenar başlığında kullanılan “V. Tashih ve Islah” şeklindeki ibare, Tasarıda “V. Düzeltme ve iyileştirme” şeklinde değiştirilmiştir.
Maddenin birinci fıkrasında, 818 sayılı Borçlar Kanununun 377 nci maddesinin birinci fıkrasından farklı olarak, eser sahibinin haleflerine de, aynı koşullar altında, eseri güncelleştirme hakkı tanınmıştır. Genellikle ilim eserlerinde söz konusu olabilecek güncelleştirme hakkı, ancak eser sahibi tarafından kullanılabilen düzeltme hakkını kapsamamakla birlikte, onun haleflerine, mesela, bir hukuk kitabındaki görevli mahkemeye veya değere ya da miktara ilişkin bilgileri, bunlarda bir değişiklik olması durumunda, yenileriyle değiştirme yetkisini verir. Bu yeni düzenlemeyle, eser sahibinin ölümünden sonra, mirasçılarının da eseri güncelleştirmek suretiyle, bu eserden doğan mali haklardan, gerektiği gibi yararlanmaları amaçlanmıştır.
Maddenin birinci fıkrasında, 818 sayılı Borçlar Kanununun 377 nci maddesinin ikinci fıkrasından farklı olarak, yayımcının, eser sahibinin haleflerine güncelleştirme olanağı vermeden, yeni bir basım yapamayacağı ve onu çoğaltamayacağı kabul edilmiştir.