Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 284 Mal değişim (trampa) sözleşmesi: Zapttan ve ayıptan sorumluluk
TBK 284, satış sözleşmesinin zapttan ve ayıptan sorumluluğa ilişkin hükümleri, uygun düştüğü ölçüde mal değişim (trampa) sözleşmesine de uygulanır.
Resmi Metin
Zapttan ve ayıptan sorumluluk
Madde 284- Satış sözleşmesinin zapttan ve ayıptan sorumluluğa ilişkin hükümleri uygun düştüğü ölçüde, mal değişim sözleşmesine de uygulanır.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
TBK m.284, mal değişim (trampa) sözleşmesinde zapttan ve ayıptan doğan sorumluluğu, satış sözleşmesinin ilgili hükümlerine “uygun düştüğü ölçüde” tabi kılar. Trampa ivazlıdır; bu yönüyle karşılıksız bağışlamadan (TBK m.285 vd.) ayrılır ve TBK m.283 uyarınca her taraf verdiği şey bakımından satıcı, aldığı şey bakımından alıcı sayılır. Böylece taraflar hem zapta (üçüncü kişinin istihkakı) hem ayıba karşı satıcı gibi sorumludur; alıcı konumundaki taraf gözden geçirme ve ayıp ihbarı külfetini yerine getirmelidir. Seçimlik haklar (dönme, onarım, ayıpsızıyla değişim) uygulanır; ancak edim para olmadığından satıştaki “bedel indirimi” doğrudan işlemez, denklik farkının giderilmesiyle uyarlanır. Sık hata, ivazlı trampayı ivazsız bağışlamayla karıştırmak ve ayıp zamanaşımını (kural iki yıl) kaçırmaktır. Tüketici işlemiyse TKHK’nın emredici ayıp hükümleri saklıdır.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 284. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 233 üncü maddesini karşılamaktadır.
Tasarının tek fıkradan oluşan 283 üncü maddesinde, mal değişim sözleşmesinde ayıptan ve zapttan sorumluluk düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 233 üncü maddesinin kenar başlığında kullanılan “B. Tekeffül” şeklindeki ibare, Tasarıda “C. Zapttan ve ayıptan sorumluluk” şeklinde değiştirilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanunundan farklı olarak, mal değişim sözleşmesinin konusu olan şeylerin üçüncü kişilerce zapt edilmesi durumunda o şeyleri değişim yoluyla devralanlara ve ayıplı olması sebebiyle geri verenlere tanınan tazminat isteme veya verdiklerini geri alma şeklindeki seçimlik haklar, Tasarıda sayılmamış, bunun yerine, satış sözleşmesinin ayıptan ve zapttan sorumluluğa ilişkin hükümlerinin uygun düştüğü ölçüde, mal değişim sözleşmelerine de uygulanacağı belirtilmiştir. Böylece, taraflara 818 sayılı Borçlar Kanununun 233 üncü maddesinde öngörülen seçimlik hakların dışında yeni haklar da tanınmıştır.