İçeriğe geç

Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 13. Ceza Dairesi E.2019/1097 K.2020/1049

İlgili TCK maddeleri: TCK Madde 61

İSTİNAF KARARI

SUÇ :

Hırsızlık

İlk derece mahkemesince verilen hükümlere karşı istinaf kanun yoluna başvurulmakla, başvurunun süresi ve kararın niteliği ile suç tarihine göre dosya incelenip görüşüldü;

İlk derece mahkemesinin 08/02/2018 tarih ve 2017/47 (E), 2018/61 (K) sayılı hükmü ile sanığın 5237 sayılı TCK'nın 142/2-d maddesi gereği teşdiden8 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilip, suçun geceden sayılan zaman diliminde işlenmesi nedeniyle cezanın aynı yasanın 143/1 maddesi gereği yarı oranında artırılarak 12 yıl hapis cezasına çıkarıldığı ve eylemin teşebbüs aşamasında kalması nedeniyle aynı yasanın 35/2-1 maddesi gereği cezasından 1/4 oranında indirim yapılarak sonuç olarak 9 yıl hapis cezası ile mahkumiyetine dair hükmünün istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 12/07/2018 tarih ve 2018/1387 (E), 2018/1460 (K) sayılı ilamı ile;

A-)Ceza yargılamasının temel ilkelerinden biri vasıtasızlık olup, CMK'nın 193/1. maddesinde “sanık olmaksızın yargılama olmaz” genel kuralına yer verildikten sonra aynı Kanun’un 193/2, 194/2, 195, 196, 200/1 ve 204. maddelerinde bu kuralın istisnaları gösterilmiştir.

CMK'nın 196/2. maddesine göre alt sınırı beş yıl ve daha fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda sanığın istinabe yolu savunmasının alınması kabul edilmemiştir.

Yargılamanın doğrudan doğruyalığı ve yüz yüzelik ilkeleri ile CMK'nın 196. maddesinde belirtilen istisna dışında, duruşmada hazır bulunma hakkı aynı zamanda “adil yargılanma hakkı” kapsamında değerlendirilmektedir.

İlk derece mahkemesi bakmakta olduğu davada istinabe yasağına aykırı olması nedeniyle hükümsüz olan işlemlere dayanarak hüküm kuramaz.

Başka bir ifade ile asıl davayı gören ve sanık hakkında hüküm kuracak olan ilk derece mahkemesindeki duruşmada sanığın hazır bulundurulup, sorgusunun bizzat yapılmasının gerekliliği, yargılamada yüz yüzelik ve savunma hakkının kısıtlanmaması ilkelerinin yanında cezanın kişiselleştirilmesi ilkesinin de doğal bir sonucudur.

Sonuç olarak, yasal istisnaları hariç olmak üzere duruşmada hazır bulunmayan sanık hakkında yargılama yapılamaz. Alt sınırı 5 yıl ve daha fazla hapis cezasını gerektiren suçlar yönünden istinabe yasağı söz konusu olup, sanığın mahkeme huzurunda bulundurulmasını zorunlu kılmaktadır.

Somut olayda, 5237 sayılı TCK'nın 142/2-d maddesinde düzenlenen hırsızlık suçunun öngördüğü cezanın alt sınırı 5 yıl ve daha fazla hapis cezasını gerektiren suçlardan olduğu gözetilmeden, yakalama emri üzerine sanığın 16/12/2017 tarihinde Sivas 4. Asliye Ceza Mahkemesi tarafından istinabe suretiyle yapılan ve hükümsüz sayılması gereken sorgusu ile yetinilerek, duruşmada hazır bulundurulması ve sorgusunun yapılması zorunluluğuna aykırı olarak yapılan duruşmaların sonunda hükümlülüğe karar verilmesi suretiyle, 5271 sayılı CMK'nın 193/1 ve 196/2. maddelerine aykırı davranılması,

B-)Kabule göre ise;

Sanığın olay tarihinde katılana ait kilitli araca üzerinde çıkan başka bir araca ait anahtar kullanarak girdiği ve içerisindeki üç adet hazır kahve tozu ile 1-2.TL civarındaki bozuk parayı aldığı sırada aracın yanına gelen katılan tarafından yakalanılarak polise teslim edildiği gözetildiğinde;

1-5237 sayılı TCK'nın 61. maddesinin 1. fıkrasına göre hakim, somut olayda; bu fıkrada yedi bent halinde sayılan hususları ve aynı Kanun'un 3. maddesinin 1.fıkrasındaki “suç işleyen kişi hakkında işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunur” şeklindeki yasal düzenlemeleri gözönünde bulundurarak işlenen suçun kanuni tanımında öngörülen cezanın alt ve üst sınırı arasında temel cezayı belirler. Cezanın iki sınır arasında tayin ve takdiri mahkemenin yetkisi içinde ise de, hakim bu takdir hakkını adalet ve nesafet kuralları ile sınırlı olarak kullanmalıdır. Bu açıklamalara göre, katılana ait araçtan 1-2.TL bozuk para ile üç adet hazır kahve tozu çalınması şeklinde gelişen somut olayda, mahkemece kısa kararda

"S

uçun işleniş biçimi, suçun işlendiği zaman ve yer, suçun konusunun önem ve değeri, meydana gelen za

rarın ağırlığı, sanığın kastı

"

gibi dosya kapsamı ile uyuşmayan ve yasadaki genel kavramların tekrarı ile yetinilerek, gerekçeli kararda ise "

Sanığın benzer suçtan çok sayıda sabıkasının bulunması, açıklanması geri bırakılan hükümlerin benzer eylemlere ilişkin olması gözetilerek sanık hakkında temel cezanın belirlenmesinde alt sınırdan uzaklaşılmıştır.

" şeklindeki TCK' nın 61. Maddesinde düzenlenmeyen ve ancak sanık hakkında kişiselleştirme hükümlerinde dikkate alınması gereken gerekçelerle adalet ve nesafet kuralları ile orantılılık ilkesine aykırı olarak kanun maddesindeki gerekçelerin tekrar edilmesi suretiyle alt sınırdan uzaklaşılarak yazılı şekilde ceza tayini,

2-5237 sayılı TCK'nın 61/1. maddesine göre malın değerinin az ya da çok olması, temel cezanın belirlenmesinde alt sınırdan uzaklaşmak için bir kriter olup, hırsızlık suçuna konu malın değerinin az olmasının TCK'nın 145. maddesinde ayrı olarak düzenlenmesi, kanun koyucunun hırsızlık suçunda malın değerinin az olmasına verdiği önemi göstermektedir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu'nun 15.12.2009 gün ve 6/242-291 sayılı içtihadında belirtildiği üzere, "…daha çoğunu alabilme olanağı varken yalnızca gereksinimi kadar ve değer olarak az olan şeyi alma" görüşünün, TCK'nın 145. madde uygulamasında bütünüyle reddedilmesi mümkün değil ise de, maddenin yalnızca bu tanımlamayla sınırlandırılması da olanaklı değildir. 145. maddenin gerek ilk şekli, gerekse değiştirilmiş biçimi; ortak tanımlama ile, hırsızlık suçunun konusunu oluşturan değerin az olmasını temel almaktadır. TCK'nın 145. maddesine göre, faile verilen cezada indirim yapılabilmesi için malın değerinin az olması yeterli olup, hâkim indirim oranını TCK'nın 3. maddesinde öngörüldüğü üzere “işlenilen fiilin ağırlığıyla orantılı” olacak şekilde saptamalıdır. Değer azlığı nedeniyle ceza vermekten vazgeçme kararı verilecek ise; malın değerinin azlığı yanında “suçun işleniş şekli ve özellikleri” de dikkate alınmalıdır. Somut olayda ise; katılana ait araçtan 1-2.TL bozuk para ile üç adet hazır kahve tozu çalan sanık hakkında, suçun işleniş şekli ve özellikleri itibariyle ceza vermekten vazgeçilemeyecek ise de, hırsızlık konusunu oluşturan 1-2.TL bozuk para ile üç adet hazır kahve tozunun bilinen değerinin suç tarihi itibariyle az olması nedeniyle TCK'nın 145. maddesi gereğince verilen cezadan belirlenecek makul oranda indirim yapılması gerektiğinin gözetilmemesi,

3-5237 sayılı TCK'nın 35. Maddesine göre meydana gelen zarar ve tehlikenin ağırlığına göre ve aynı Kanun'un 3. maddesinin 1.fıkrasındaki “suç işleyen kişi hakkında işlenen fiilin ağırlığıyla orantılı ceza ve güvenlik tedbirine hükmolunur” şeklindeki yasal düzenlemeleri gözönünde bulundurarak teşebbüs hükümlerine göre adalet ve nesafet kuralları ile sınırlı bir indirim yapılması gereklidir. Bu açıklamalara göre, sanığın katılana ait araca girip, 1-2.TL bozuk para ve üç adet hazır kahve tozu aldığı sırada katılanın gelmesi ile araç içerisinde yakalandığı gözetildiğinde, eylemin ulaştığı boyut ile meydana gelen zarar ve tehlike gözetilerek 5237 sayılı TCK' nın 35.maddesi ile aynı yasanın 3. Maddesine aykırı olarak adalet ve nesafet kuralları ile orantılılık ilkesine aykırı olarak ve kanundaki soyut kavramların tekrarı suretiyle dosya kapsamına uygun olmayan şekilde en alt sınırdan indirim yapılarak fazla cezaya hükmolunmasının hukuka aykırı olduğu belirlenilerek bozulmasına karar verildiği,

İlk derece mahkemesince dosyanın bu kez 2018/500 esas sırasına kaydı yapılarak, sanık yine dinlenmeksizin 24/01/2019 tarih ve 2018/500 (E), 2019/36 (K) sayılı hükmü ile sanığın 5237 sayılı TCK'nın 142/2-d maddesi gereği teşdiden8 yıl hapis cezası ile cezalandırılmasına karar verilip, suçun geceden sayılan zaman diliminde işlenmesi nedeniyle cezanın aynı yasanın 143/1 maddesi gereği yarı oranında artırılarak 12 yıl hapis cezasına çıkarıldığı ve hırsızlık suçunun konusu olan eşya ve bozuk paranın değerinin azlığı nedeniyle aynı yasanın 145/1 maddesi gereğince, cezasından 1/3 oranında indirim yapılıp, cezanın önce 9 yıl hapis cezasına ve ardından eylemin teşebbüs aşamasında kalması nedeniyle aynı yasanın 35/2-1 maddesi gereği cezasından 1/4 oranında indirim yapılarak sonuç olarak 6 yıl 9 ay hapis cezası ile mahkumiyetine karar verildiği belirlenmekle;

Dairemiz bozma ilamına rağmen ilk bozma nedeni olan ve sanığın bizzat mahkemesinde dinlenme zorunluluğunun yerine getirilmediği, yine bozma ilamına rağmen "sanığın benzer eylemleri nedeniyle mahkumiyet kararları bulunması, suç işlemeye devam etmesi" hususlarının ancak kişiselleştirme ve tekerrür hükümlerinin uygulanmasında göz önüne alınmasının gerektiği, "üzerinde birden fazla araç anahtarı bulunması, araçta pahalı bir şey bulamayacağını bilmesine rağmen taklit anahtarla aracı açması" ise, suç vasfının belirlenmesinde kullanılacak kıstaslar olup, temel cezanın belirlenmesinde veya TCK'nın 35 ve 145 maddesine göre belirlenecek indirim oranlarında bu gerekçelere dayanılması mümkün olmadığı anlaşılmakla, sanığın olay tarihinde katılana ait kilitli araca üzerinde çıkan başka bir araca ait anahtar kullanarak girdiği ve içerisindeki üç adet hazır kahve tozu ile 1-2.TL civarındaki bozuk parayı aldığı sırada aracın yanına gelen katılan tarafından yakalanılarak polise teslim edildiği gözetildiğinde, dairemizin bozma ilamı doğrultusunda yeniden değerlendirme ve taktir hakkının yasaya uygun şekilde kullanılması yerine yazılı şekilde hüküm kurulması,

Hukuka aykırı ve sanığın istinaf istemi bu itibarla yerinde görülmekle hükmün 5271 sayılı CMK'nın 289/1-f maddesi uyarınca

BOZULMASINA

, dosyanın yeniden incelenmek ve hükmolunmak üzere hükmü bozulan ilk derece mahkemesine

GÖNDERİLMESİNE,

kesin olmak üzere 09/07/2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.

Bu yazıyı paylaşın
İletişim

Hukuki sürecinizi geciktirmeyin.

Dosyanızı bugün birlikte değerlendirelim; size en doğru yol haritasını net şekilde aktaralım.

Telefon
0534 910 97 43
Konum
Adana / Seyhan