Adana BAM, 5. HD., E. 2019/2589 K. 2020/1174 T. 18.12.2020

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :

ADANA 6. SULH HUKUK MAHKEMESİ

TARİHİ :

07/10/2019

NUMARASI :

2019/377 E 2019/1399K

DAVACI:

K1 -Yabancı Kimlik Numaralı N1

VEKİLİ:

Av. K2- A1

KÜÇÜKLER:1-

K3 -Yabancı Kimlik Numaralı N2-A2

2-
K4- Yabancı Kimlik Numaralı N3-A2

DAVANIN KONUSU :

Vasi Tayini Talebi
İSTİNAF YOLUNA

BAŞVURAN VASİ ADAYI :

K5

VEKİLİ :

Av. K2

TALEP KONUSU :

Mahkeme Kararının Kaldırılması

İSTİNAF KARAR TARİHİ :

18.12.2020

KARAR YAZIM TARİHİ :

18.12.2020
Adana 6. Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 07.10.2019 tarih 2019/377 Esas 2019/1399 Karar sayılı kararı ile kurulan hüküm nedeniyle vasi adayı vekilinin istinaf başvurusu ile ilgili yapılan esas incelemesinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

VASİ ADAYI DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE:

Vasi atanması talep edilen küçük Hene Elganim ve Omer Elganim ‘in anne babasının vefat ettiğini küçüklerin temsilcisiz kaldığını bu nedenle küçüklerin hak ve menfaatlerini korumak üzere vasi olarak atanmasına karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARI: dava konusu hakkında Karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği anlaşılmıştır.

VASİ ADAYI VEKİLİNİN İSTİNAF TALEBİNDE
İLERİ SÜRÜLEN

SEBEPLER: küçüklerin anne ve babalarının ölüm belgeleri, Türkçeye tercüme edilmiş bir şekilde 08/05/2019 tarihli ve 5969490192 iş emri ile uyap üzerinden gönderilen beyan dilekçe ekinde mahkemeye sunulduğunu belirterek, ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLER:

Yazılı beyanlar ve tüm dosya kapsamı.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE:

Dava, vasi tayini talebidir.

İstinaf incelemesi
HMK 355. Madde gereğince istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle ve resen de kamu düzenine aykırılık yönünden sınırlı olarak yapılmış olup,
Davacı, küçüklerin anne ve babalarının Suriye’de çıkan ilk savaşta hayatlarını kaybettiğini ve halalarının yanında kaldığından yasal hiçbir işlem yapamayıp, eğitim ve öğretim hayatlarına devam edebilmek ve kayıt yaptırabilmek için vasi olarak atanmasını talep etmiştir.

Mahkeme küçüklerin anne ve babalarının ölüm kayıtları dosyada bulunmadığından, velayet altında olmayan küçüklere vasi atanabileceğinden davanın reddine karar vermiş, davacı vekili tarafından karar istinaf edilmiştir.

Vesayete ilişkin hükümler kamu düzenini ilgilendirdiğinden, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 382/2b-19. maddesinde vesayet işlerinin çekişmesiz yargı işi olduğu, 385. maddesinde niteliğine uygun düştüğü ölçüde basit yargılama usulünün uygulanacağı, 317. maddesinde ise, davalıya tebligat yapılması gerektiği düzenlenmiştir. Aynı Kanun’un 320-1 maddesinde: “Mahkeme, mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar verir.” hükmü öngörülmüştür. Mahkemece, bu madde hükmü gözetilerek, dosya üzerinden karar verilmiş ise de, varılan sonucun maddenin yanlış yorumlanmasından kaynaklandığı anlaşılmaktadır.

Öncelikle belirtmek gerekir ki; sözü edilen maddeye göre, duruşma yapmadan karar verilebilmesi için, hukuken bunun mümkün olması gerekir. Başka bir anlatımla, ancak hukukun cevaz verdiği hallerde (Örneğin ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları gibi) veya kanunun duruşma açılmadan dosya üzerinden karar verilmesinde hakime takdir hakkı tanıdığı hallerde dosya üzerinden duruşma açmadan karar verilebilir (Örneğin İİK.nun 17-18. maddelerinde öngörülen şikayet başvurusu gibi). Kanunun açıkça duruşma açılarak yargılama yapılmasını emrettiği hallerde dosya üzerinden karar verilemez.

HMK.nun hukuki dinlenme hakkı başlıklı 27. maddesi uyarınca davanın tarafları, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, bu hak yargılama ile ilgili bilgi sahibi olunmasını da içerir.

Hukuki dinlenme hakkının gereği olarak, taraflar duruşmaya çağrılmadan hüküm verilememesi, Anayasanın 36. maddesi ile düzenlenen iddia ve savunma hakkının kullanılmasına olanak tanınması ilkesinin doğal bir sonucudur. Aynı zamanda Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesinin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılama hakkının da en önemli unsurudur. Savunma hakkını güvence altına alan T.C. Anayasa’sının 36. maddesi ile 6100 sayılı HMK.nun 27. maddesinde açıkça belirtildiği üzere, mahkemece davanın tarafları, dinlenmek, iddia ve savunmaları alınmak üzere kanuni şekillere uygun olarak davet edilmedikçe hüküm verilmesi mümkün bulunmamaktadır.

TMK’nun 404 maddesi gereğince velayet altında bulunmayan her küçük vesayet altına alınır.

Suriye Devleti nüfus kayıtlarında küçüklerin baba ve annelerinin vefat ettiğine dair, belgenin davacı vekilinin beyan dilekçesine ekli olarak dosyaya sunulduğu görülmüştür.

Açıklanan nedenlerle, mahkemece duruşma açılarak taraflar duruşmaya davet edilip, vasi tayini talep edilen küçüklerin dairemizin karar tarihi itibariyle dosyadaki nüfus kaydına göre 18 yaşından küçük oldukları anlaşıldığından, velayet altında bulunmayan küçüğe vasi tayini zorunlu olup, anne ve babaları vefat eden çocuklar yönünden vasiliğe ilişkin araştırmalar yapılarak, vasi atanmasına karar verilmesi gerekir.

Açıklanan nedenlerle; Mahkemece eksik inceleme ile karar verilmiş olması nedeniyle,
Yerel Mahkeme kararının HMK.’nın 353/1-a-6 maddesi uyarınca esası incelenmeden kararın kaldırılmasına dairaşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:
1
-İstinaf başvurusunun kabulü ile HMK’nın 353/1-a-6 maddesi gereğince Adana 6.Sulh Sulh Hukuk Mahkemesi’nin 07.10.2019 tarih ve 2019/377 Esas 2019/1399 sayılı kararının
Esası İncelenmeden
KALDIRILMASINA,

2-
Dosyanın, gerekçede bahsedilen eksiklikler giderilerek, davanın yeniden görülüp, yeni bir karar verilmesi için mahkemesine
İADESİNE,

3-
Davanın mahiyeti gereği harç alınmasına yer olmadığına,

4-
İstinaf talebi sırasında alınan diğer istinaf giderlerinin yargılama masrafı olarak İlk Derece Mahkemesince değerlendirilmesine,
5
–
Kararın tebliği, harç vb. hususların 6100 Sayılı HMK’nın 359/3 md. uyarınca
İlk Derece Mahkemesince yerine getirilmesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda, HMK.’nın 353/1-a maddesi gereğince
KESİN olarak
18/12/2020 tarihinde oybirliği ile karar verildi.