TBK Madde 595 a. Güvence verilmesini ve borçtan kurtarılmasını isteme hakkı
TBK 595, kefile asıl borçludan güvence verilmesini isteme hakkı tanır: asıl borçlunun kefile karşı üstlendiği yükümlülüklere (özellikle belli sürede borçtan kurtarma vaadine) aykırı davranması, temerrüde düşmesi ya da yerleşim yerini başka ülkeye taşıması yüzünden takibatın önemli ölçüde güçleşmesi veya mali durumunun kötüleşmesi, güvencelerin değer kaybetmesi gibi nedenlerle kefil için mevcut tehlikenin kefalet tarihine göre önemli ölçüde artması hâllerinde kefil güvence isteyebilir; borç muaccel olmuşsa asıl borçludan ayrıca borçtan kurtarılmasını da talep edebilir.
Resmi Metin
a. Güvence verilmesini ve borçtan kurtarılmasını isteme hakkı
Madde 595- Kefil, aşağıdaki durumlarda asıl borçludan güvence verilmesini ve borç muaccel olmuşsa, borçtan kurtarılmasını isteyebilir:
- 1. Asıl borçlu, kefile karşı üstlendiği yükümlülüklere, özellikle belli bir süre içinde kendisini borçtan kurtarma vaadine aykırı davranmışsa.
- 2. Asıl borçlu temerrüde düşmüşse veya yerleşim yerini diğer bir ülkeye nakletmesi yüzünden takibat önemli ölçüde güçleşmişse.
- 3. Asıl borçlunun mali durumunun kötüleşmesi, güvencelerin değer kaybetmesi veya borçlunun kusuru sonucunda kefil için mevcut tehlike, kefaletin yapıldığı tarihe göre önemli ölçüde artmışsa.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu hüküm, kefilin asıl borçluya karşı sahip olduğu bir korumayı düzenler; yani alacaklıyla aranızdaki dış ilişkiyi değil, kefil ile borçlu arasındaki iç ilişkiyi ilgilendirir. Henüz alacaklıya hiç ödeme yapmamış olsanız bile, belli durumlarda borçludan kendinizi güvenceye almasını isteyebilirsiniz. TBK m.595 üç senaryo sayar: borçlu sizi belirli sürede borçtan kurtaracağına dair sözünü tutmamışsa; ödemede temerrüde düşmüş ya da yurt dışına taşınıp takibi ciddi şekilde zorlaştırmışsa; veyahut mali durumu bozulup, kefil olduğunuz andaki riskiniz hatırı sayılır ölçüde artmışsa. Bu hallerde borçludan teminat, borç muaccel olmuşsa sizi tümüyle borçtan kurtarmasını talep edebilirsiniz. Dikkat: bu, alacaklıya karşı ileri sürülecek bir def’i değildir; alacaklı yine de sizi takip edebilir. Hak, içeride borçluya yöneltilir. Somut olayda mutlaka uzman desteği alın.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 595. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 503 üncü maddesini karşılamaktadır.
Tasarının tek fıkraya bağlı üç bentten oluşan 595 inci maddesinde, kefil ile borçlu arasındaki ilişkide, kefilin güvence verilmesini ve borçtan kurtarılmasını isteme hakkı düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 503 üncü maddesinin kenar başlığında kullanılan “III. Teminat itasına dair kefilin hakkı” şeklindeki ibare, Tasarıda, “2. Kefil ile borçlu arasındaki ilişki / a. Güvence verilmesini ve borçtan kurtarılmasını isteme hakkı” şeklinde değiştirilmiştir.
Metninde yapılan düzeltme ve arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.
Maddenin düzenlenmesinde, kaynak İsviçre Borçlar Kanununun 506 ncı maddesi göz önünde tutulmuştur.