Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 386 Tüketim ödüncü: Tanımı
TBK 386, tüketim ödüncü sözleşmesinde ödünç veren bir miktar parayı ya da tüketilebilen bir şeyi ödünç alana devretmeyi, ödünç alan da aynı nitelik ve miktarda şeyi geri vermeyi üstlenir.
Resmi Metin
Tanımı
Madde 386- Tüketim ödüncü sözleşmesi, ödünç verenin, bir miktar parayı ya da tüketilebilen bir şeyi ödünç alana devretmeyi, ödünç alanın da aynı nitelik ve miktarda şeyi geri vermeyi üstlendiği sözleşmedir.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu hüküm, günlük hayatta sıkça karşılaşılan para ödüncünün (karz) çerçevesini kurar ve pratikte iki temel sonuç doğurur. Birincisi, ödünç verilen para veya tüketilebilen şey üzerindeki mülkiyet ödünç alana geçer; dolayısıyla ödünç alanın iadesi, alınan bireysel paranın veya malın aynısını değil, aynı nitelik ve miktarda mislî bir şeyi vermekle yerine gelir. Uygulamada sık rastlanan bir hata, bu ilişkiyi âriyetle (kullanım ödüncü, TBK m.379) karıştırmaktır: âriyette mülkiyet geçmez, aynı şey aynen iade edilir ve kullandırma ivazsızdır; karzda ise mülkiyet geçer ve TBK m.387 uyarınca faiz kararlaştırılabilir, ticari işte faiz açıkça kararlaştırılmasa bile istenebilir. İkinci bir ayırt edici nokta, karzın kiradan (TBK m.299 vd.) farkıdır; kirada tüketilmeyen bir şeyin kullanımı ivaz karşılığı devredilir, karzda ise şeyin kendisi tüketilmek üzere temlik edilir. Sözleşmenin nitelendirmesi ispat ve zamanaşımı bakımından belirleyicidir; örneğin verenin teslim yükümü TBK m.389 gereği altı aylık özel zamanaşımına, alacağın iadesi ise TBK m.146 genel süresine tabi olabileceğinden, ödünç türünü baştan doğru saptamak önemlidir.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 386. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 306 ncı maddesini karşılamaktadır.
Tasarının tek fıkradan oluşan 385 inci maddesinde, tüketim ödüncü sözleşmesi tanımlanmaktadır.
818 sayılı Borçlar Kanununun 306 ncı maddesinin kenar başlığında kullanılan “A. Tarifi” şeklindeki ibare, Tasarıda “A. Tanımı” şeklinde değiştirilmiştir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 306 ncı maddesinde kullanılan “yahut diğer misli bir şeyin mülkiyetini” şeklindeki ibare, Tasarıda “ya da tüketilebilen bir şeyi” şeklinde; “miktar ve vasıfta müsavi aynı neviden şeyleri” şeklindeki ibare ise, “aynı nitelik ve miktarda şeyi” olarak ifade edilmiştir.
Maddede, 818 sayılı Borçlar Kanununun 306 ncı maddesinde kullanılan “bir şeyin mülkiyetini ödünç alan kimseye nakil” şeklindeki ibareye yer verilmemiş; bunun yerine “bir şeyi ödünç alana devretmeyi” şeklindeki ifade kullanılmıştır. Gerçekten, tüketim ödüncü sözleşmesi, mülkiyetin devri amacıyla değil, kullanma amacıyla yapılır. Ancak, ödünç alanın, bu sözleşmenin konusunu oluşturan bir miktar para veya tüketilebilen bir şeyi kullanması, zorunlu olarak bunları tüketmesi suretiyle olmaktadır. Bu sebeple, maddede kullanılan “devretmeyi” sözcüğü, mülkiyetin ödünç alana devri şeklinde anlaşılmamalıdır.
Metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.