Adana Avukat Saim İncekaş | Adana Boşanma Avukatı, Ceza Avukatı, Şirketler ve Miras Avukatı Adana Avukatlık Hizmetlerinde Güven ve Tecrübe TBK Madde 388 Tüketim ödüncü: Faize ilişkin özel kurallar
TBK 388, tüketim ödüncü sözleşmesinde faiz oranı belirlenmemişse ödünç alma zamanında ve yerinde o tür ödünçlerde geçerli olan faiz oranını uygular; sözleşmede aksine hüküm yoksa belirlenen faiz yıllık olarak ödenir ve faizin anaparaya eklenerek birlikte yeniden faiz yürütülmesi (bileşik faiz) kararlaştırılamaz.
Resmi Metin
Faize ilişkin özel kurallar
Madde 388- (1) Tüketim ödüncü sözleşmesinde faiz oranı belirlenmemişse, kural olarak ödünç alma zamanında ve yerinde o tür ödünçlerde geçerli olan faiz oranı uygulanır.
(2) Sözleşmede aksine bir hüküm yoksa, belirlenen faiz, yıllık olarak ödenir.
(3) Faizin anaparaya eklenerek birlikte yeniden faiz yürütülmesi kararlaştırılamaz.
↪ Bu kanunda başka maddeye git
Avukat Yorumu
Bu kural, yalnızca tüketim ödüncünde (karz, TBK m.386) gündeme gelir; kullanım ödüncü (âriyet, TBK m.379) ivazsız olduğundan faiz tartışması doğmaz. Üç ayrı meseleyi karıştırmamak gerekir. Birincisi, taraflar oran belirlememişse boşluk keyfî doldurulamaz; ödünç alma anındaki ve yerindeki o tür ödünçler için geçerli cari oran esas alınır, ödemenin yapıldığı andaki oran değil. İkincisi, aksi kararlaştırılmadıkça faiz yıllık ödenir; sözleşmeye aylık ya da peşin ödeme yazılabilir. Üçüncüsü ve uygulamada sık uyuşmazlık doğuranı, adi ilişkide bileşik faiz, yani işlemiş faizin anaparaya eklenip tekrar faize tabi tutulması geçerli biçimde kararlaştırılamaz; böyle bir kayıt yazılsa dahi bu kısım geçersizdir. Ancak burada önemli bir sınır vardır: tacirler arası ticari işlerde TTK’nın bileşik faize izin veren istisnaları saklıdır, dolayısıyla bu yasak genel/adi kuralı ifade eder. Faizin varlığı sorunuyla oranını ayırmak da yerinde olur; faizin kararlaştırılıp kararlaştırılmadığı TBK m.387 kapsamında değerlendirilir, faiz bulunduğunda oran, ödeme dönemi ve bileşik faiz sınırı ise TBK m.388 çerçevesinde ele alınır. Alacak zamanaşımında ise özel süre yoksa genel on yıllık süre (TBK m.146) gözden kaçırılmamalıdır.
Gerekçe
Türk Borçlar Kanunu’nun 388. maddesinin gerekçesi şu şekildedir:
818 sayılı Borçlar Kanununun 308 inci maddesini karşılamaktadır.
Tasarının üç fıkradan oluşan 387 nci maddesinde, tüketim ödüncü sözleşmelerinde faize ilişkin özel kurallar düzenlenmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanununun 308 inci maddesinin kenar başlığında kullanılan “2. Faize müteallik kaideler” şeklindeki ibare, Tasarıda “2. Faize ilişkin özel kurallar” şekline dönüştürülmüştür.
818 sayılı Borçlar Kanununun 308 inci maddesinin birinci fıkrasında kullanılan “karzın alındığı zaman ve mekanda” şeklindeki ibare, Tasarıda “ödünç alma zamanında ve yerinde” şeklinde; “adet olan” şeklindeki ibare ise, “geçerli olan” şeklinde ifade edilmiştir.
Metninde yapılan arılaştırma dışında, maddede 818 sayılı Borçlar Kanununa göre bir hüküm değişikliği yoktur.