TMK Madde 699 Paylı malda paylaşma biçimi

Özet 3 fıkra · ~1 dk okuma

TMK 699, paylaşmanın hangi biçimde gerçekleşeceğini, uyuşmazlık halinde hâkimin izleyeceği sırayı ve açık artırmaya geçişin koşullarını üç fıkra üzerinden düzenler.

Resmi Metin

Paylaşma biçimi

Madde 699- (1) Paylaşma, malın aynen bölüşülmesi veya pazarlık ya da artırmayla satılarak bedelinin bölüşülmesi biçiminde gerçekleştirilir.

(2) Paylaşma biçiminde uyuşma sağlanamazsa, paydaşlardan birinin istemi üzerine hâkim, malın aynen bölünerek paylaştırılmasına, bölünen parçaların değerlerinin birbirine denk düşmemesi hâlinde eksik değerdeki parçaya para eklenerek denkleştirme sağlanmasına karar verir.

(3) Bölme istemi durum ve koşullara uygun görülmezse ve özellikle paylı malın önemli bir değer kaybına uğramadan bölünmesine olanak yoksa, açık artırmayla satışa hükmolunur. Satışın paydaşlar arasında artırmayla yapılmasına karar verilmesi, bütün paydaşların rızasına bağlıdır.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, paylaşmanın hangi biçimde gerçekleşeceğini, uyuşmazlık halinde hâkimin izleyeceği sırayı ve açık artırmaya geçişin koşullarını üç fıkra üzerinden düzenler. Birinci fıkra paylaşmanın malın aynen bölüşülmesi veya pazarlık ya da artırmayla satılarak bedelinin bölüşülmesi biçiminde gerçekleştirileceğini hükme bağlar; biçim aynen bölme veya satış-bedel paylaşma olarak iki ana yola ayrılır. İkinci fıkra paylaşma biçiminde uyuşma sağlanamazsa hâkimin malın aynen bölünerek paylaştırılmasına ve bölünen parçaların değerlerinin birbirine denk düşmemesi hâlinde eksik değerdeki parçaya para eklenerek denkleştirme sağlanmasına karar vereceğini öngörür. Üçüncü fıkra bölme istemi durum ve koşullara uygun görülmezse, başta paylı malın önemli bir değer kaybına uğramadan bölünmesine olanak yoksa açık artırmayla satışa hükmolunacağını ve satışın paydaşlar arasında artırmayla yapılmasının bütün paydaşların rızasına bağlı olduğunu düzenler. Avukatlık pratiğinde paydaş vekili önce aynen bölme uygulanabilirliğini değerlendirmeli, açık artırma yerine paydaşlar arası artırma talebi için tüm paydaşların onayı dosyaya eklenmelidir.

Gerekçe

Eski Kanunun 628 inci maddesini karşılamaktadır.

Madde İsviçre Medeni Kanununun 651 inci maddesi de göz önünde tutulmak suretiyle kaleme alınmış ve ayrıca maddeye bir fıkrada eklenmiştir. Kaynak Kanunun 651 inci maddesinin Almanca metni dikkate alınarak kenar başlık “Paylaşma biçimi” şeklinde değiştirilmiştir. Yürürlükteki metindeki üçüncü fıkra, maddenin ikinci fıkrasının sonuna eklenmiştir.

Maddenin üçüncü fıkrasına eklenen ikinci cümle ile, satışın paydaşlar arasında artırma ile yapılmasına karar verilmesi, bütün paydaşların rızasına bağlı tutulmuştur.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş HGK içtihatları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2012/1809 K. 2013/754 Direnme Bozuldu
Mülkiyet Usul

Ortaklığın giderilmesinde hâkim, taraf talebiyle bağlı kalmaksızın, malın önemli değer kaybına uğramadan aynen taksimi veya kat mülkiyeti kurularak denkleştirilmesi imkânını öncelikle araştırmak, bunlar mümkün değilse son çare olarak satışa karar vermek zorundadır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Ortaklığın giderilmesinde, davacı satış yoluyla paylaşma istese de, TMK m.699 uyarınca paylaşma biçiminin hangi sıraya göre belirleneceğidir. Değerlendirme: Davalı da davacıyla aynı haklara sahiptir; davacının satış istemesi davalının aynen paylaşma istemesine engel değildir. Hâkim, taleple bağlı kalmaksızın önce aynen taksim/kat mülkiyeti kurularak denkleştirme imkânını araştırmalı, ancak önemli değer kaybı olmadan bölünme mümkün değilse son çare olarak satışa karar vermelidir. Sonuç: Eksik araştırmayla satışa karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olduğundan direnme kararı bozulmuştur.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2013/106 K. 2013/1467 Direnme Bozuldu
Mülkiyet

TMK m.699 uyarınca paydaşlığın giderilmesinde, taşınmazın aynen bölünerek paylaştırılmasının yüzölçümü, niteliği, pay ve paydaş sayısı ile imar mevzuatı (tarım arazisinde ilgili müdürlükten de sorularak) yönünden mümkün olup olmadığı araştırılmadan satışa karar verilemez.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davasında, taşınmazın aynen bölünerek paylaştırılmasının mümkün olup olmadığı yeterince araştırılmadan satış suretiyle giderilmesine karar verilip verilemeyeceği (TMK m.699). HGK değerlendirmesi: Aynen bölme için taşınmazın yüzölçümü, niteliği, pay ve paydaş sayısı ile imar mevzuatı yönünden (tarım arazisinde ilgili müdürlükten de sorularak) araştırma yapılmalı; bu araştırma yapılmadan satışa karar verilmesi doğru değildir. Sonuç: Direnme kararı bozulmuştur.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2011/801 K. 2012/31 Direnme Bozuldu
Mülkiyet

TMK m.699 uyarınca aynen bölme istemi, kat mülkiyeti kurulmak suretiyle ortaklığın giderilmesi istemini de kapsadığından; kat mülkiyetine elverişli taşınmazda hâkim, satışa hükmetmeden önce kat mülkiyeti kurularak aynen paylaştırma olanağını öncelikle araştırmak zorundadır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Kat mülkiyeti kurulmaya elverişli bir taşınmazda paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesinde, satış yerine kat mülkiyeti kurulması yoluyla aynen paylaştırmanın araştırılıp araştırılmayacağı (TMK m.699; KMK m.10). HGK değerlendirmesi: Kat mülkiyetine konu olmaya elverişli taşınmazlarda öncelikle bu yolla aynen paylaştırma olanağı araştırılmalı; yapılan inceleme hükme yeterli olmadığından satış suretiyle giderme kararı yerinde değildir. Sonuç: Direnme kararı bozulmuştur.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/2791 K. 2021/875 Direnme Bozuldu
Mülkiyet Usul

Ortaklığın giderilmesinde hâkim, malın aynen bölünmesi mümkün oldukça aynen taksime karar vermek; aynen paylaşma yasa ve yönetmeliklere göre mümkün değilse, talep hâlinde satış suretiyle paylaşmaya hükmetmekle yükümlüdür.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesinde, mimari proje ile tapu kayıtları arasında çelişki bulunan kat mülkiyetine tabi bağımsız bölümlerde TMK m.699 uyarınca paylaşma biçiminin nasıl belirleneceği. Değerlendirme: Aynen bölünme mümkün oldukça aynen taksim, değilse satış kuralı geçerli olmakla birlikte; mimari proje-tapu çelişkisi yeterince araştırılmamış, ayrıca davalılarca açılan paydaşlıktan çıkarma davasının HMK m.165/1 gereği bekletici mesele yapılması gerektiği gözetilmemiştir. Sonuç: Direnme kararı değişik gerekçe ve nedenlerle BOZULMUŞTUR.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2018/509 K. 2021/1406 Direnme Bozuldu
Mülkiyet Usul Miras

Ortaklığın kazai paylaşmasında hâkim, malın aynen bölünmesinin mümkün olup olmadığını öncelikle araştırmak; aynen bölüşme mümkün ise satış yoluyla paylaşmaya karar verememek, ancak aynen paylaşma mümkün değilse ve talep varsa satış yoluyla giderilmesine hükmetmek zorundadır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Ortaklığın giderilmesi davasında, davalının TMK m.652 uyarınca taşınmazın sağ kalan eşe özgülenmesi için açtığı derdest davanın HMK m.165 gereği bekletici sorun yapılıp yapılmayacağı. Değerlendirme: Özgülenme davasının sonucu taşınmazın mülkiyetini ve dolayısıyla ortaklığın giderilmesi davasının sonucunu etkileyeceğinden, hüküm kesinleşene kadar açılmış olan bu dava bekletici sorun yapılmalıdır; mahkemenin direnme gerekçesi yerinde değildir. Sonuç: Direnme kararının bozulmasına oy birliğiyle karar verilmiştir.

Diğer kararlar (1)
Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2018/161 K. 2021/1063 Onama
Mülkiyet Usul

Kazai paylaşmada taşınmazın aynen bölünerek paylaştırılmasına karar verilebilmesi için imar mevzuatına göre ifrazın mümkün olduğunu gösteren geçerli belediye encümeni kararının bulunması gerekir; bu idari işlem iptal edilmedikçe geçerliliğini korur.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Kazai paylaşmada TMK m.699 uyarınca aynen taksime esas belediye encümeni ifraz kararının iptali istemli idari davanın, ortaklığın giderilmesi davasında HMK m.165 gereği bekletici mesele yapılıp yapılmayacağı. Değerlendirme: Çoğunluk, iptali istenen idari işlemin bekletici mesele teşkil edeceğini kabul etmiş; ancak somut olayda iptal davası temyiz aşamasında reddedilip kesinleştiğinden encümen kararı ayakta kaldığından, usul ekonomisi gereği direnmeyi değişik gerekçeyle uygun bulmuştur. Sonuç: Direnme değişik gerekçeyle uygun bulunmuş, esas incelemesi için dosya Özel Daireye gönderilmiştir.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 5. Hukuk Dairesi E. 2018/1583 K. 2020/298 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, ortaklığın giderilmesi davasında TMK 699/son uyarınca satışın paydaşlar arasında artırmayla yapılmasının tüm paydaşların rızasına bağlı olduğunu, tarafların bu yönde açık talebi olmadığını ve aynen taksimin mümkün olmadığını belirterek umuma açık satışla giderme istinafını reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Davacılar, murislerinden intikal eden ve elbirliği mülkiyetine konu taşınmaz üzerindeki ortaklığın satış yoluyla giderilmesini talep etmiş; ilk derece mahkemesi aynen taksimin mümkün olmadığını belirleyerek taşınmazın umuma açık satış suretiyle ortaklığın giderilmesine karar vermiştir. Davalılar, davanın haksız olduğu ve hukuki yararın bulunmadığı gerekçesiyle istinafa başvurmuştur. Adana BAM, satışın paydaşlar arasında yapılmasının TMK m.699/son uyarınca bütün paydaşların rızasına bağlı olduğunu, tarafların bu yönde açık talebi bulunmadığını, keşif ve bilirkişi raporuyla aynen taksimin mümkün olmadığının saptandığını belirterek istinaf başvurularını esastan reddetmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İlgili Hizmet

TMK 699, taşınmaz mülkiyeti ve mülkiyet hakkının kapsamı bakımından paylaşma biçimi hükümlerindendir.

kamulaştırma ve önalım davalarında profesyonel destek

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!