TMK Madde 219 Edinilmiş mallar

Özet 2 fıkra · ~2 dk okuma

TMK 219, edinilmiş mallara katılma rejiminin temel kavramı olan edinilmiş malın tanımını ve örnek niteliğindeki kategorilerini düzenlemektedir.

Resmi Metin

Edinilmiş mallar

Madde 219- (1) Edinilmiş mal, her eşin bu mal rejiminin devamı süresince karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değerleridir.

(2) Bir eşin edinilmiş malları özellikle şunlardır:

  1. 1. Çalışmasının karşılığı olan edinimler,
  2. 2. Sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurum ve kuruluşlarının veya personele yardım amacı ile kurulan sandık ve benzerlerinin yaptığı ödemeler,
  3. 3. Çalışma gücünün kaybı nedeniyle ödenen tazminatlar,
  4. 4. Kişisel mallarının gelirleri,
  5. 5. Edinilmiş malların yerine geçen değerler.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, edinilmiş mallara katılma rejiminin temel kavramı olan edinilmiş malın tanımını ve örnek niteliğindeki kategorilerini düzenlemektedir. Birinci fıkra edinilmiş malın genel tanımını, ikinci fıkra ise rejimin uygulanmasında karşılaşılan tipik edinim türlerinin örnek bent enumerasyonunu içermektedir.

Birinci fıkraya göre edinilmiş mal, her eşin bu mal rejiminin devamı süresince karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değerleridir. Maddenin gerekçesinde ilke olarak rejimin devamı süresince ivazlı, yani bir karşılık ödemek suretiyle elde edilen tüm malvarlıklarının edinilmiş mallardan sayılacağı vurgulanmıştır.

İkinci fıkrada edinilmiş mallar bentler hâlinde örneklenmiştir. İlk bende eşin çalışmasının karşılığı olan edinimler, ikinci bende sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurum ve kuruluşlarının ya da personele yardım amacıyla kurulan sandık ve benzerlerinin yaptığı ödemeler dahil edilmiştir. Gerekçede ayrıca eşin çalışma gücünü kaybetmesi nedeniyle ödenen tazminatlar, kişisel malların gelirleri ve edinilmiş malların yerine ikame edilen değerler de aynı niteliği taşır şekilde değerlendirilmiştir. Komisyon raporunda ikinci bentteki "ve" bağlacının "veya" şeklinde değiştirildiği kaydedilmiştir.

Gerekçe

Madde İsviçre Medeni Kanununun 197 nci maddesinde olduğu gibi eşlerin edinilmiş mallarının nelerden oluştuğunu hükme bağlamaktadır. Birinci fıkrada edinilmiş mallardan bazıları sayılmıştır. İlke olarak mal rejiminin devamı süresince ivazlı, yani bir karşılık ödemek suretiyle elde ettikleri tüm malvarlıkları edinilmiş mallardan sayılacaktır.

İkinci fıkranın (1) numaralı bendinde, bir eşin çalışmasının yani emeğinin karşılığı olarak elde ettiği tüm değerler hükme bağlanmıştır. (2) numaralı bentte bir eşe, sosyal güvenlik ve sosyal yardım kurum ve kuruluşları veya personele yardım amacı ile kurulmuş sandık benzerlerinin yaptığı ödemeler de edinilmiş mallar arasında sayılmıştır. Bu anlamda olmak üzere Emekli Sandığı, Sosyal Sigortalar Kurumu, yardımlaşma sandıkları gibi sosyal güvenlik kurumlarınca bir eşe ödenen tazminatlar ya da bağlanan aylıklar buraya girer.

İkinci fıkranın (3) numaralı bendinde, bir eşin çalışma gücünü kaybetmesi nedeniyle ödenen tazminatlar sayılmıştır. Bu anlamda olmak üzere bir iş kazası ya da trafik kazası sonucu çalışma gücünü tamamen veya kısmen kaybeden eşe ödenen tazminatlar edinilmiş mallardan sayılacaktır.

(4) numaralı bentte eşlerin kişisel mallarının gelirleri de edinilmiş mallar arasında, sayılmıştır. Bu anlamda olmak üzere bir eşe miras yoluyla intikal eden ya da ikramiye olarak çıkan bir taşınmazın kira geliri, buraya dahildir.

(5) numaralı bent hükmü edinilmiş malların yerine ikame edilen değerleri de edinilmiş mal olarak korumaktadır. Bu anlamda olmak üzere edinilmiş bir malın bedel karşılığında elden çıkarılması halinde bu bedel; edinilmiş mal olan bir arsanın kat karşılığı inşaat sözleşmesine konu edilmesi sonucu edinilen bağımsız bölümler buraya girer. Aynı şekilde edinilmiş bir malın hasara uğraması ya da yok olması halinde bunun için ödenen tazminatlar da edinilmiş mal sayılacaktır.

ADALET KOMİSYONU RAPORU

– Tasarının 219 uncu maddesinin ikinci fıkrasının (2) numaralı bendinin başındaki “Sosyal güvenlik” ibaresinden sonra yer alan “ve” kelimesi “veya” şeklinde değiştirilmiştir.

İlgili Yargıtay Kararları

İlgili Yargıtay kararları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2018/990 K. 2021/1728 Bozma
Mal Rejimi

Eşler arasında tapuda satış görünen devirde muvazaa (gerçekte bağış) yazılı belgeyle ispatlanamazsa devir gerçek satış kabul edilir ve devralınan taşınmaz, alıcı eşin kişisel mal olduğunu kanıtlayamaması halinde TMK m.219 uyarınca edinilmiş mal sayılır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Eşin kişisel malını evlilik içinde satış yoluyla diğer eşe devretmesi halinde, muvazaa (bağış) yazılı belgeyle ispatlanamazsa taşınmazın edinilmiş mal sayılıp artık değere katılma alacağı doğup doğmayacağı. Değerlendirme: Resmî satış işleminin muvazaalı (gerçekte bağış) olduğu yazılı delille ispatlanamadığından devir gerçek satış kabul edilir; salt eşe devir bağış iradesi göstermez, taşınmaz TMK m.219 uyarınca davalının edinilmiş malıdır. Sonuç: Direnme kararı bozulmuştur.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2024/618 K. 2025/646 Bozma
Mal Rejimi Tanıkla İspat

TMK m.219 uyarınca edinilmiş mal, eşin mal rejiminin devamı süresince karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değeri olup; bir malın edinilmiş mal sayılması için hem rejim süresince edinilmesi hem de karşılığının verilmiş olması gerekir.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Edinilmiş mallara katılma rejimi döneminde davalı adına tescil edilen ve evlilikten dört ay sonra alınan taşınmaz hakkında ileri sürülen kişisel mal savunmasının ispatlanıp ispatlanmadığı. Değerlendirme: HGK, babaya ait iş hanı satışından elde edilen 500.000 USD ile aynı semtte eşdeğer üç evin yakın tarihlerde alındığını, tanık ve bilirkişi delillerini gözeterek dava konusu evin kişisel mal kaynağından edinildiğini kabul etmiştir. Sonuç: Davalı vekilinin temyiz itirazları kabul edilerek direnme kararının değişik gerekçeyle BOZULMASINA oy çokluğuyla karar verilmiştir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/1673 K. 2018/251 Direnme Bozuldu
Mal Rejimi Usul

Katılma alacağı, eklenecek değerler ve denkleştirme dâhil eşin edinilmiş mallarının (TMK m.219) toplam değerinden ilgili borçlar düşüldükten sonra kalan artık değerin yarısı üzerindeki diğer eşin kanundan doğan alacak hakkıdır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Boşanma ile birlikte açılıp her iki yönden feragat nedeniyle reddedilerek kesinleşen davadaki feragatin, sonradan açılan mal rejimi (değer artış payı) davasına etkili olup olmadığı. Değerlendirme: Mal rejimi TMK m.225/2 uyarınca boşanma dava tarihinde sona erdiğinden feragat doğmamış hakka ilişkindir; doğmamış haktan feragat hukuki sonuç doğurmaz, beyan da mahkeme içi ikrar sayılmaz. Sonuç: Bozma; "katılma alacağı" ifadesi "değer artış payı" olarak düzeltilerek direnme kararı bozulmuştur.

Yargıtay 2. Hukuk Dairesi E. 2024/2245 K. 2025/2820 Bozma
Mal Rejimi Miras

TMK m.219 uyarınca edinilmiş mal, her eşin mal rejiminin devamı süresince karşılığını vererek elde ettiği malvarlığı değeri olup; miras yoluyla intikal eden hisse kişisel mal sayılacağından katılma alacağı yalnızca edinilmiş mal niteliğindeki kısım üzerinden hesaplanmalıdır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Katılma alacağı davasında dava konusu taşınmazların edinilmiş mal mı yoksa kişisel mal mı olduğunun ve kredili edinimlerde alacağın hesabının doğru belirlenip belirlenmediği. Değerlendirme: TMK m.219 edinilmiş mal tanımı ile m.220 kişisel mal ve m.222 karine/ispat kuralları uyarınca, 180 parselin 3/8 hissesinin miras yoluyla kişisel mal olduğu gözetilmemiş; 1003-1006 parsellerde sübvansiyonlu kredi belgeleri getirtilmeden eksik inceleme yapılmış. Sonuç: İlk derece kararı 180, 1003 ve 1006 parseller yönünden bozulmuş, BAM kararı kaldırılmış, diğer itirazlar reddedilmiştir.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/386 K. 2019/1366 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Devre konu taşınmazın muvazaalı satıldığı ve kişisel mal olduğu kanıtlanamadığından, taşınmaz TMK m.219 uyarınca edinilmiş mal kabul edilmiş; bu nitelendirme, taşınmazın artık değere katılma alacağı hesabına dahil edilmesinin temelini oluşturmuş, Adana BAM bu kabulü onamıştır.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Edinilmiş mallara katılma rejiminin tasfiyesinden kaynaklanan katılma alacağı davasında, boşanma davasından önce eşin katılma alacağını azaltmak kastıyla bir taşınmazı yakınına (K2) devrettiği iddia edilmiştir. İlk derece mahkemesi, taşınmazın edinilmiş mal sayıldığı ve devrin TMK m.229 kapsamında kaldığı gerekçesiyle davacı lehine 45.000 TL katılma alacağına hükmetmiştir. Adana BAM, bilirkişi raporuna dayalı bu değerlendirmeyi usul ve yasaya uygun bularak davalı K1'in istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İlgili Hizmet

TMK 219, eşler arası mal rejimi, edinilmiş mallara katılma ve tasfiye süreçleri bakımından edinilmiş mallar alanında uygulanır.

aile hukuku alacakları ve tasfiye davalarında profesyonel destek

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!