TMK Madde 220 Kişisel mallar: Kanuna göre

Özet 1 fıkra · ~2 dk okuma

TMK 220, edinilmiş mallara katılma rejiminde kanun gereğince kişisel mal sayılan değerleri bent bent saymaktadır.

Resmi Metin

Kanuna göre

Madde 220- Aşağıda sayılanlar, kanun gereğince kişisel maldır:

  1. 1. Eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşya,
  2. 2. Mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait bulunan veya bir eşin sonradan miras yoluyla ya da herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla elde ettiği malvarlığı değerleri,
  3. 3. Manevî tazminat alacakları,
  4. 4. Kişisel mallar yerine geçen değerler.

↪ Bu kanunda başka maddeye git

Avukat Yorumu

Madde, edinilmiş mallara katılma rejiminde kanun gereğince kişisel mal sayılan değerleri bent bent saymaktadır. Düzenleme, eşlerin malvarlıklarının niteliğini önceden belirleyerek tasfiye aşamasında çıkabilecek uyuşmazlıkları azaltmayı amaçlamaktadır.

Maddeye göre aşağıda sayılanlar kanun gereğince kişisel maldır: ilk bende eşlerden birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşya, ikinci bende ise mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait bulunan veya bu eşin sonradan miras yoluyla ya da herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla elde ettiği malvarlığı değerleri yer almaktadır.

Maddenin gerekçesinde hükmün İsviçre Medeni Kanununun 198 inci maddesini karşıladığı, kişisel kullanıma özgü eşyaya giysi, saat, çanta, spor malzemeleri ve ziynet eşyasının örnek olarak verilebileceği belirtilmiştir. Gerekçede ayrıca eşin acı, üzüntü ve ızdırap karşılığı ödenen manevi tazminat alacakları ile kişisel malların yerine geçen ikame değerlerin de kişisel mal sayılması yönündeki çözüm değerlendirilmiştir.

Gerekçe

Madde İsviçre Medeni Kanununun 198 inci maddesinde olduğu gibi, yasa gereği kişisel mallardan sayılan değerleri düzenlemektedir.

Maddenin (1) numaralı bendinde eşlerin sadece kişisel kullanımına yarayan eşya kişisel mal sayılmıştır. Eşlerin giysileri, saati, çantası, spor alet ve malzemeleri, ziynet eşyası bunlara örnek verilebilir. Bunlar evlilik birliğinin başlangıcında mevcut olabileceği gibi karşılıksız olarak sonradan, da edinilmiş olabilir. Hatta, karşılığı edinilmiş mallardan da ödenmiş olabilir. Ancak bu halde diğer eşin denkleştirme isteminde bulunması hakkı saklıdır.

Maddenin (2) numaralı bendinde eşlerin edinilmiş mallara katılma rejiminin başlangıcında sahip oldukları veya bu rejimin kurulmasından sonra miras yoluyla ya da herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla elde ettiği tüm malvarlığı değerleri kişisel mallardan sayılmıştır.

Maddenin (3) numaralı bendi, eşin kişisel durumu göz önünde tutulmak suretiyle ödendiği, onun acı, üzüntü ve ızdırabı sonucu tamamen kişisel nitelikteki zararlarının karşılığı olduğu göz önünde tutulmak suretiyle, manevi tazminat alacaklarının da kişisel mal olduğunu kabul etmiştir.

Maddenin (4) numaralı bendinde, tüm kişisel malların herhangi bir şekilde el ya da şekil değiştirmesi halinde, onun yerine geçen ikame değerlerin de kişisel mal olacağı kabul edilmiştir. Bir malın tahrip edilmesi dolayısıyla elde edilen sigorta tazminatı veya sair tazminat ya da kamulaştırma karşılığı olarak ödenen meblağ buraya girer.

İlgili Yargıtay Kararları

Seçilmiş HGK içtihatları

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/1040 K. 2020/240 Direnme Bozuldu
Mal Rejimi Usul Tanıkla İspat

Kadına özgü ziynet eşyaları, aksine anlaşma veya yerel âdet bulunmadıkça evlilik sırasında kim tarafından takılırsa takılsın TMK m.220 gereği kadın eşe bağışlanmış sayılır ve onun kişisel malı niteliğini kazanır.

Detaylı özeti gör

Hukuki mesele: Düğünde takılan ziynet (bilezik) davasında, davalının cevap dilekçesinde "12 adet bilezik takıldı" beyanının mahkeme önünde ikrar sayılıp 12 adet üzerinden kabule esas alınıp alınmayacağı. Değerlendirme: Kadına özgü ziynet TMK m.220 anlamında kadının kişisel malıdır; davalı erkeğin 12 adet bilezik beyanı HMK m.188 gereği ikrar olup bu vakıa çekişmeli olmaktan çıkmıştır, dolayısıyla 12 adet üzerinden kabul gerekir. Sonuç: Direnme kararı bozulmuştur.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/1942 K. 2021/297 Bozma
Mal Rejimi Tanıkla İspat Tazminat

Evlilik sırasında takılan ziynet eşyaları, aksine anlaşma veya yerel adet bulunmadıkça fiili karineyle kadın eşe bağışlanmış sayılır ve TMK m.220 uyarınca onun kişisel malı niteliğini kazanır.

Detaylı özeti gör

Karşılıklı boşanma yanında kadının ziynet alacağı uyuşmazlığında HGK, ispat yükünün yer değiştirip değiştirmediğini değerlendirmiştir. Ziynet eşyaları fiili karineyle kadının kişisel malıdır (TMK m.220); kadın, ziynetlerin varlığını ve erkeğin himayesine geçtiğini ispatlarsa, iade etmemek üzere aldığını ispat yükü erkeğe geçer. Somut olayda erkek bu hususu ispatlayamamış, mahkemenin red kararı bozularak direnme kararı bozulmuştur. Sonuç: Direnme kararı oy çokluğuyla bozulmuştur.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu E. 2017/2414 K. 2021/298 Onama
Mal Rejimi Tanıkla İspat Usul

Kadına özgü ziynet eşyaları, eşler arasında aksine anlaşma veya yerel adet yoksa kim takmış olursa olsun kadına bağışlanmış sayılır ve TMK m.220 anlamında onun kişisel malı niteliğini kazanır.

Detaylı özeti gör

Boşanma ve ziynet alacağı davasında, dava dilekçesinde talep edilen ziynet eşyalarının cins, miktar ve değerinin gösterilmemesi ve kesin süreye rağmen bu eksikliğin giderilmemesi nedeniyle ziynet talebi yönünden davanın açılmamış sayılmasına ilişkin yerel mahkeme direnme kararı incelenmiştir. HGK, kadına özgü ziynetin TMK m.220 uyarınca kişisel mal niteliğini benimsemekle birlikte, malvarlığı talebinin usule uygun açılmadığını kabul etmiştir. Sonuç: Direnme kararı oy çokluğuyla onanmıştır.

Karar özetleri bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tam karar metni esas alınmalıdır. Kaynak: Yargıtay Karar Arama.

İlgili Bölge Adliye Mahkemesi (İstinaf) Kararları

Adana Bölge Adliye Mahkemesi içtihatları

Adana BAM · İstinaf · 2. Hukuk Dairesi E. 2018/24 K. 2018/118 İstinaf Başvurusunun Esastan Reddi

Adana BAM, davalının kişisel malı olan önceki taşınmazın satış bedelinin dava konusu taşınmazın alımında kullanıldığını, TMK 220/4 ve ikame ilkesi gereği bu bedelin kişisel malın yerine geçen değer sayılacağını kabul ederek katılma alacağı hesabında dikkate almış, istinafları reddetmiştir.

Detaylı özeti gör

Karar özeti: Boşanan eş, edinilmiş mallara katılma rejimi döneminde davalı adına edinilen taşınmaz için değer artış payı ve katılma alacağı talep etmiş; ilk derece mahkemesi katılma alacağını kısmen kabul, değer artış payını reddetmiştir. Adana BAM, davalının kişisel malı olan önceki taşınmazın satış bedelinin dava konusu taşınmazın alımında kullanıldığını ve ikame ilkesiyle kişisel malın yerine geçtiğini kabul etmiş; davacının katkı iddiasını ispatlayamadığı için değer artış payı reddini, bilirkişi raporuna dayalı katılma alacağı hesabını ve tek vekalet ücreti takdirini usule uygun bulmuştur. Her iki tarafın da istinaf başvurusunu esastan reddetmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi (istinaf) kararları bölgesel niteliktedir; bağlayıcı içtihat değildir, Yargıtay denetiminde değişebilir. Bilgilendirme amaçlıdır.

İlgili Hizmet

TMK 220, eşler arası mal rejimi, edinilmiş mallara katılma ve tasfiye süreçleri bakımından kanuna göre alanında uygulanır.

mal rejimi ve tasfiye davalarında hukuki destek

İndeks
Bize WhatsApp'tan ulaşın!